Okul Öncesi Öğretmenlerinin Eğitim Etkinliklerinin Düzeni Açısından Örtük Program Uygulamalarını Kullanma Düzeyleri
Öz
Bu araştırmanın temel amacı okul öncesi öğretmenlerinin eğitim etkinliklerini düzenlerken örtük programdan bilinçli bir şekilde nasıl ve ne amaçla yararlandıklarını, bu etkinlikleri nasıl seçtiklerini ve etkinliklerin kaynaklarının neler olduğunu belirlemektir. Araştırma nitel bir çalışma olup durum çalışması deseni kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın amacına uygun olarak bütüncül çoklu durum deseni kullanılmış, okul öncesinde eğitim etkinliklerinin düzeninde örtük programın etkisi, aynı eğitim programının farklı sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda nasıl uygulandığının incelenmesiyle tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma grubunu ölçüt örnekleme deseniyle seçilen 42 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ve doküman analizi teknikleriyle toplanmış, betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcı öğretmenlerin; kazanım, göstergeler ve etkinlikler açısından okul öncesi eğitim programına genel olarak bağlı oldukları, programa bağlılıklarını etkileyen faktörlerin okul türlerine göre değiştiği, çoğunluğunun okul öncesi eğitim programını olumlu yönde eleştirdiği, programın ekonomiklik ve uygulanabilirlik ilkesi doğrultusunda düzenlendiğini ve çocuk merkezli olduğunu belirttikleri tespit edilmiştir. Görev yaptıkları okulların sosyo-ekonomik düzeylerine göre değişmekle birlikte öğretmenler genellikle örtük program kapsamında sıklıkla sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlediklerini ifade etmişlerdir. Sıklıkla uygulanan kültürel etkinlikler; anneler günü, cuma günü ve 23 Nisan etkinlikleri olarak sıralanırken, sosyal etkinlikler ise yılsonu/karne günü/mezuniyet partisi etkinlikleri, okulda 100. gün kutlamaları, 1 yaş büyüdüm partisi, bahar şenlikleri, yılsonu sergileri olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin çoğunluğu etkinliklerin uygulanmasının ana nedeninin öğrencilerin çok yönlü gelişimlerini sağlamak olduğunu ifade etmişlerdir. Örtük program etkinliklerinin seçiminde temel kaynakların internet ve sosyal medya olduğu tespit edilmiştir. Orta sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda görev yapan öğretmenlerden bazılarının ise yönetim baskısı nedeniyle törensel etkinlikler düzenlediklerini belirtmeleri araştırmanın öne çıkan bulguları arasında olmuştur. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ışığında çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Örtük Program, Okul Öncesi Öğretmeni, Okul Öncesi Eğitimi, Okul Öncesi Eğitim Programı, Eğitim Etkinlikleri, Hidden Curriculum, Preschool Teacher, Pre-School Education, Pre-School Curriculum, Educational Activities
Kaynakça
- Akbulut, E. (2011). İlköğretim okullarında örtük program faaliyetlerinin saptanması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi.
- Alabay, E. (2017) Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iauefd/issue/46325/582027
- Apple, W. M. (2012). Education and power. Routledge.
- Başara Baydilek, N. ve Türkoğlu, A. (2016). Okul öncesi eğitim programı ve örtük program bağlamında akıl yürütme becerilerinin yeri. İlköğretim Online, 15(2), 367-377. DOI: https://doi.org/10.17051/io.2016.76119
- Bekir, H. ve Aydın, R. (2018). Ebeveynlerin okul öncesi eğitimi yılsonu eğlencesine ilişkin beklentileri. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 1(1), 53-60. https://dergipark.org.tr/en/pub/cg/issue/ 36546/430739
- Bowles, S. ve Gintis, H. (2011). Schooling in capitalist America: Educational reform and the contradictions of economic life. Haymarket Books.
- Bozbaş-Çümlek, A. ve Özaslan, H. (2021). Okul öncesi eğitim kurumlarında yapılan yılsonu gösterilerine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(2), 809-848. https://doi.org/10.7822/omuefd.980965.
- Can, E. ve Kılıç, Ş. (2019). Okul öncesi eğitim: Temel sorunlar ve çözüm önerileri. Millî Eğitim, 48(Özel Sayı 1), 483-519.
- Cornbleth, C. (1984). Beyond hidden curriculum. Journal of Curriculum Studies, 16(1), 29-36.
- Cozby, P. C. ve Bates, S. C. (2011). Methods in behavioral research. The McGraw-Hill Companies.