İlkokul Öğrencilerinin Peritekstual Okuma Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Bakımından İncelenmesi

Bu çalışmada amaç; ilkokulda eğitim alan 3 ve 4. sınıf öğrencilerinin peritekstual okuma düzeylerini belirlemek ve cinsiyet, yerleşim yeri, sınıf düzeyi, okulöncesi eğitim durumu, baba ve anne eğitim durumuna göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya Ağrı ili Patnos ilçesinden 238 3 ve 4. sınıf öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak peritekstual okuma düzeyi belirleme ölçeği ile beraber kişisel bilgiler formu da kullanılmıştır. Peritekstual okuma düzeyi belirleme ölçeği 16 soru üç boyuttan oluşan ve 3’lü Likert tipinde hazırlanan bir ölçektir. Kişisel bilgi formu ise öğrencilerin demografik bilgilerini belirlemek amacıyla altı sorudan oluşturulmuştur. Verilerin analizi için normallik değerleri belirlenmiş ve parametrik testler kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ilkokul öğrencilerinin peritekstual okuma düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca 3. sınıf öğrencilerinin metin içi peritekstual okuma düzeylerinin 4. sınıf öğrencilerinin metin içi peritekstual okuma düzeylerinden anlamlı derecede yüksek olduğu; şehir merkezinde eğitim gören öğrencilerin genel peritekstual okuma, metin içi peritekstual unsurları okuma ve künye bilgilerini okuma düzeylerinde köyde eğitim gören öğrencilere göre anlamlı derecede daha yüksek düzeye sahip oldukları belirlenmiştir. Anne ve baba eğitim durumlarında ise eğitim seviyesi arttıkça öğrencilerin peritekstual okuma düzeylerinin de arttığı belirlenmiştir. Diğer değişkenlerle peritekstual okuma düzeyleri arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Bu çalışma ile annesi veya babası okuryazar olmayan öğrencilerin peritekstual okuma düzeylerinin anne ve babası daha eğitimli olan öğrencilere göre düşük olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple anne ve babaların eğitimlerinin artırılması adına gerekli çalışmalar yapılabilir. Ayrıca öğretmenlere peritekstual okuma ile ilgili hizmet içi eğitimler verilerek öğrencilerin peritekstual okuma düzeylerinin ve farkındalıklarının artırılması sağlanabilir.

The aim of this study is to determine the peritextual reading levels of 3rd and 4th grade students in primary schools and to evaluate them according to gender, place of residence, grade level, preschool education status, father's education status and mother's education status. For this purpose, the general survey model was used in the study. A total of 238 3rd and 4th grade students from Patnos district of Ağrı province voluntarily participated in the study. Peritexual reading level determination scale and personal information form were used as data collection tools. The scale for determining the level of peritextual reading level is a scale consisting of 16 questions and three dimensions and prepared in a 3-point Likert type. The personal information form consisted of 6 questions to reveal the demographic information of the students. For data analysis, normality values were determined and parametric tests were used. As a result of the analysis, it was determined that the peritextual reading levels of primary school students were at an intermediate level. In addition, it was determined that third grade students' in-text peritextual reading levels were significantly higher than fourth grade students' in-text peritextual reading levels; students studying in the city center had significantly higher levels of general peritextual reading, reading in-text peritextual elements and reading imprint information than students studying in the village. In terms of mother and father education levels, it was determined that as the education level increased, the peritextual reading levels of the students also increased. No relationship was found between other variables and peritextual reading levels. With this study, it was determined that the peritextual reading levels of students whose parents were illiterate were lower than those of students whose parents were more educated. For this reason, necessary studies can be carried out to increase the education of parents. In addition, in-service trainings on peritextual reading can be provided to teachers to increase students' peritextual reading levels and awareness.