Sosyal Medya Kullanımının Afet Bilinci Algı Düzeyine Etkisi Üzerine Bir Araştırma

Dünyanın en önemli deprem hatlarından biri olan Alp-Himalaya kuşağı üzerinde yer alan ve Kuzey Anadolu fay hattı, Batı Anadolu fay hattı ve Doğu Anadolu fay hattı gibi üç önemli fay hattı üzerinde bulunmakta olan ülkemizde dönem dönem depremler meydana gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, sosyal medya kullanımının afet bilinci algı düzeyine etkisini incelemektir. Afet bilinci gelişmiş olan ve genel olarak bir afet kültürü oluşturabilen toplumlar, afetlerin üstesinden daha kolay gelebilmektedirler. Bu nedenle, toplumda afet bilincinin artırılması hayati önem taşır ve sosyal medya bu konuda etkili bir araç olabilir. Sosyal medya platformları, afet sırasında can güvenliği, haberleşme ve acil yardım talepleri gibi konularda topluma yardımcı olabilir. Araştırmanın örneklemini 2023 yılı Mayıs ve Haziran aylarında Aksaray İli Bilim Merkezi'nde bulunan Afet Farkındalık Sergisini öğrencileri ile birlikte ziyaret eden 250 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcılara yüz yüze anket uygulaması yapılmış ve ankete kişisel onayı alınan 210 kişi katılmış olup; 210 veri analize uygun olarak belirlenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 paket programı, IBM AMOS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre elde edilen sonuçlar şu şekildedir; katılımcıların orta düzeyde afet bilinci, afet öncesi bilinç, afet sonrası bilinç ve yanlış afet bilinci algısına; düşük düzeyde de afet eğitim bilinci algısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Sosyal medya kullanımı ve afet bilinci algısı arasındaki ilişki incelendiğinde ise; aralarında anlamlı bir ilişki bulunamamış, sosyal medya kullanımı ile afet bilinci algısı alt boyutlarından sadece afet eğitim bilinci algısı ile anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu çalışma çerçevesinde öncelikli olarak sosyal medya kullanımı ve afet bilinci algısı ile alan yazında kısıtlı da olsa var olan çalışmalar incelenmiş ve uygulamalı bir çalışma oluşturularak bu konuda alan yazınına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Earthquakes occur periodically in our country, which is located on the Alpine-Himalayan belt one of the most important earthquake lines in the world and on three important fault lines such as the North Anatolian fault line the West Anatolian fault line and the East Anatolian fault line. This study aims to examine the effect of social media use on the perception level of disaster awareness. Societies that have developed disaster awareness and can generally create a disaster culture can overcome disasters more easily. Therefore, increasing disaster awareness in society is vital, and social media can be an effective tool. Social media platforms can help society with life safety, communication, and emergency assistance requests during disasters. The research sample consists of 250 teachers who visited the Disaster Awareness Exhibition at Aksaray Provincial Science Center with their students in May and June 2023. A face-to-face survey was applied to the participants, and 210 people whose personal consent was obtained participated in the survey, and 210 data were deemed suitable for analysis. SPSS 25 and IBM AMOS 22 package programs were used in the analysis of the data. The results obtained according to the research findings are as follows: the participants had a medium level of disaster awareness, pre-disaster awareness, post-disaster awareness, false disaster awareness perception, and a low level of disaster education awareness perception. When the relationship between social media use and disaster awareness perception was examined, no significant relationship was found between them, and among the sub-dimensions of social media use and disaster awareness perception, a significant relationship was found only with the perception of disaster education awareness. Within this study's framework, the limited existing studies in the literature on social media use and disaster awareness perception were examined, and it was aimed to contribute to the literature on this subject by creating an empirical study.