İletişim Alanında Yapılan Duygu Analizi Çalışmalarının Duygulanımsal Dönüş Bağlamında Değerlendirilmesi: Yönelimler ve Sınırlar

As a method, sentiment analysis has primarily been utilized to measure how companies or political candidates are perceived by customers or voters, particularly in the context of early studies on the subject. With new trends emerging in the social and human sciences, academic research has expanded the scope of sentiment analysis. Today, sentiment analysis is applied across a wide range of fields, from political science to sports activities, and from refugee studies to gender issues, encompassing numerous topics. Contemporary academic studies that focus on the analysis of social phenomena, beyond the interests and expectations of political figures, institutions, or profit-oriented commercial organizations, appear to adopt a distinct theoretical framework.

Notably, the discussions and conceptualizations surrounding the ‘affective turn,’ which emerged in the early 2000s and developed its own literature, merit examination in terms of their potential contributions to this theoretical framework. Both sentiment analysis as a method and the ‘affective turn’ paradigm aim to understand not only individuals but also social processes and phenomena through emotions and affective experiences. Drawing on the existing academic literature, this study explores how sentiment analysis is employed in communication studies, how emotions are defined, which domains and issues are encompassed, what tools are used in data collection and analysis, and the theoretical and methodological challenges present in this field. To achieve this, the study examines the 20 most-cited articles indexed under the communication subfield in Web of Science that use the keyword ‘sentiment analysis.’ This research particularly focuses on the limitations of sentiment analysis studies and critically examines the current orientations of academic research through the lens of the “affective turn” approach.

Bir yöntem olarak duygu analizi, özellikle konu ile ilgili ortaya konulan erken dönem çalışmalar bağlamında şirketlerin veya siyasal adayların müşteri ya da seçmenler tarafından nasıl algılandıklarının ölçülmesine yönelik olmuştur. Sosyal ve beşeri bilimler alanındaki yeni yönelimler ile ortaya konulan akademik çalışmalar duygu analizinin yöneldiği alanları da genişletmiştir. Günümüzde duygu analizi siyaset biliminden sportif faaliyet ya da öznelere, mültecilerden toplumsal cinsiyete kadar uzanan geniş bir alanda ve birçok farklı konu başlığını içerecek biçimde uygulanmaktadır. Siyasal kişi ya da kurumların ve kâr amaçlı ticari örgütlenmelerin çıkar ve beklentilerinin ötesinde, toplumsal fenomenlerin analizine yönelen güncel akademik çalışmalar kuramsal olarak farklı bir çerçeveye sahip gözükmektedir. Özellikle 2000’li yılların başlarında ortaya çıkan ve kendisine özgü bir literatür de yaratan ‘duygulanımsal dönüş’ tartışmaları/kavramsallaştırması söz konusu kuramsal çerçeveye olası katkıları açısından incelenmeye değerdir.

Duygu analizi ve ‘duygulanımsal dönüş’ paradigması bireyleri olduğu kadar toplumsal süreç ve olguları da duygu ve duygulanımlar aracılığıyla anlamayı hedeflemektedir. Çalışmamız mevcut akademik literatürden hareketle iletişim çalışmalarında duygu analizinin nasıl kullanıldığını, duygunun nasıl tanımlandığı, hangi alanları/sorunları kapsadığını, veri toplama ve analizi aşamalarında hangi araçların kullanıldığını, bu alanda var olan kuramsal ve metodolojik sorunlar ışığında ortaya koyacaktır. Bu araştırma, betimsel bibliyometrik tarama ve betimsel içerik analizi ile desteklenen eleştirel bir literatür değerlendirmesi olarak tasarlanmıştır. Bu çerçevede Web of Science’da ‘sentiment analysis (duygu analizi)’ anahtar kelimesini kullanan ve iletişim alt alanında indekslenen, en çok atıf alan 20 makale incelenmiştir. Çalışmamız özellikle duygu analizi çalışmalarının içerdiği sınırlılıklar üzerinde yoğunlaşacak ve ‘duygulanımsal dönüş’ yaklaşımından hareketle akademik çalışmaların mevcut yönelimlerini eleştirel bir bakış açısıyla analiz edecektir.