Güçlü Yön Odaklı Liderlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Psikometrik Bir Değerlendirme

This study addresses Strengths-Based Leadership, one of the contemporary leadership approaches that focuses on identifying and developing strengths rather than concentrating on deficiencies and attempting to eliminate them. The study provides a conceptual explanation of this leadership style and presents the Turkish adaptation of an 8-item Strengths-Based Leadership Scale. In this context, data were collected from healthcare sector employees through two separate studies, namely Study 1 and Study 2. In Study 1, exploratory factor analysis, reliability analysis, and correlation analysis (inter-item) were conducted using data obtained from 134 participants. The findings revealed a two-factor structure, high reliability (Cronbach’s Alpha = 0.934), and positive and significant inter-item correlations. In Study 2, confirmatory factor analysis, reliability analysis, and correlation analysis (inter-variable) were performed using data from 209 participants. The results confirmed the two-factor structure and demonstrated that the model met the reference fit index criteria. In addition, the reliability (Cronbach’s Alpha = 0.915 and CR = 0.941) and validity (AVE = 0.665) criteria were satisfied. To support the appropriateness of the scale’s psychometric properties, correlation analysis showed that strengths-based leadership was positively associated with positive leadership (r = 0.737, p < 0.01) and job satisfaction (r = 0.453, p < 0.01), while it was negatively associated with abusive supervision (r = -0,383, p < 0.01). Therefore, the results, taken together, provide evidence for the validity and reliability of the Turkish-adapted Strengths-Based Leadership Scale as a measurement tool in the national context, with adequate psychometric properties for assessing the relevant construct. Furthermore, the study contributed methodologically to the universality of the concept and helped expand its nomological network.

Bu çalışmada eksikliklere odaklanma ve bunları tespit edip gidermeye çalışmadan ziyade güçlü yönleri ortaya çıkarmaya ve geliştirmeye odaklanan ve güncel liderlik türlerinden birisi olan Güçlü Yön Odaklı Liderlik (Strengths-Based Leadership) konusu ele alınmıştır. Çalışmada bu liderlik türünün kavramsal açıklaması ve bu liderliğe yönelik 8 maddelik ölçeğin Türkçeye uyarlaması yapılmıştır. Bu kapsamda Çalışma 1 ve Çalışma 2 olmak üzere sağlık sektörü çalışanlarından veriler elde edilmiştir. Çalışma 1’deki 134 veri ile açıklayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi ve korelasyon analizi (maddeler arası) yapılmıştır. Bulgular iki faktörlü bir yapının olduğunu, yüksek güvenilirliğin bulunduğunu (Cronbach Alpha = 0,934) ve maddeler arası korelasyonların pozitif ve anlamlı olduğunu göstermiştir. Çalışma 2’de 209 veri ile doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi ve korelasyon analizi (değişkenler arası) yapılmıştır. Bulgulardan iki faktörlü yapının doğrulandığı, bu modele ait yapının referans alınan uyum indeksi değerlerini sağladığı belirlenmiştir. Bunun yanında güvenilirlik (Cronbach Alpha = 0,915 ve CR = 0,941) ve geçerlilik (AVE = 0,665) kriterleri sağlanmıştır. Ölçeğin psikometrik özelliklerinin uygunluğunu desteklemek için yapılan korelasyon analizinde güçlü yön odaklı liderlik ile pozitif liderlik (r = 0,737; p < 0,01) ve iş tatmini (r = 0,453; p < 0,01) arasında pozitif yönde; istismarcı yönetim ile negatif yönde (r = -0,383; p < 0,01) ilişki olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla elde edilen tüm bu bulgular, Türkçeye uyarlanan Güçlü Yön Odaklı Liderlik Ölçeğinin ulusal yazın bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ve ilgili yapıyı ölçmede yeterli psikometrik özellikler ortaya koyduğunu göstermiştir. Bunun yanında kavramın evrenselliğine metodolojik katkı yapılmış ve nomolojik ağının genişletilmesi sağlanmıştır.