Hafif Düzey Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Öğrencilerin İlk Okuma Yazma Öğretimi Sürecine Dair Öğretmen Görüşleri

This study aims to examine the views of special education teachers working with students with mild autism spectrum disorder (ASD) on the initial literacy instruction process. Using a basic qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with 15 special education teachers employed in the central district of Karaman province who had experience teaching initial literacy to students with mild ASD. The data obtained were analyzed through inductive content analysis. The findings were organized under four themes: (1) the structure of the initial literacy instruction process, (2) the implementation and evaluation of the instruction process, (3) support mechanisms and collaboration, and (4) challenges encountered. The findings indicate that teachers predominantly adopt the sound-based sentence method, while alternative approaches such as the Basara method are employed only when the sound-based method proves insufficient. Existing textbooks are found to be inadequate in terms of the number of activities, opportunities for repetition, and currency of content. The individualized education program (IEP) occupies a central role in instructional planning; family involvement, while identified as a critical support mechanism, falls short of expectations in practice. Technology is utilized as a supplementary tool rather than a primary instructional instrument. Among student-related challenges, forgetfulness and attention deficits are prominent, while insufficient family support and material inadequacy stand out as the leading environmental challenges. The findings reveal that initial literacy instruction for students with mild ASD embodies a multidimensional structure encompassing material quality, family participation, technology integration, and inter-institutional collaboration.

Bu araştırma, hafif düzey otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretim sürecine ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Temel nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, Karaman ili merkezinde görev yapan ve hafif düzey OSB'li öğrencilerle ilk okuma yazma öğretimi deneyimi bulunan 15 özel eğitim öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları dört tema altında şekillenmiştir: (1) ilk okuma yazma öğretim sürecinin yapısı, (2) öğretim sürecinin yürütülmesi ve değerlendirilmesi, (3) destek mekanizmaları ve iş birliği, (4) karşılaşılan güçlükler.  Bulgular, öğretmenlerin ağırlıklı olarak ses temelli cümle yöntemini benimsediğini, Basara yöntemi gibi alternatif yaklaşımları ise ses temelli yöntemin yetersiz kaldığı durumlarda kullandıklarını ortaya koymaktadır. Mevcut ders kitapları etkinlik sayısı, tekrar olanakları ve güncellik bakımından yetersiz bulunmaktadır. Bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) öğretim planlamasının merkezinde yer almakta; aile katılımı kritik bir destek mekanizması olarak tanımlanmakla birlikte pratikte beklentilerin gerisinde kalmaktadır. Teknoloji, birincil öğretim aracı olarak değil destekleyici bir unsur biçiminde kullanılmaktadır. Öğrenci kaynaklı güçlükler arasında unutkanlık ve dikkat eksikliği bulunmakta, çevresel güçlükler arasında ise yetersiz aile desteği ve materyal eksikliği belirgin biçimde dikkat çekmektedir. Bulgular, hafif düzey OSB'li öğrencilere yönelik ilk okuma yazma öğretiminin materyal kalitesi, aile katılımı, teknoloji entegrasyonu ve kurumlar arası iş birliğini kapsayan çok boyutlu bir yapı taşıdığını ortaya koymaktadır.