Yönetici Desteği, Örgütsel Destek ve Çalışanların Yenilikçi İş Davranışı Arasındaki İlişkiler: Ar-Ge Personeli Üzerinde Bir Araştırma
Öz
Bu çalışmada; Örgütsel Destek Kuramı, Sosyal Mübadele Kuramı ve Rol Kuramı ışığında, çalışanların yönetici desteği algısı, örgütsel destek algısı ve onların yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın veri seti; Ankara’daki bir teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren firmaların tam zamanlı Ar-Ge personelinden elde edilen 299 anketten oluşmaktadır. Araştırmanın veri girişi için SPSS 24.0 programı kullanılmış, istatistiksel analizler ise SPSS 24.0 ve AMOS 24.0 programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada; ön analizlerden sonra bütün bir yapıda doğrulayıcı faktör analizi, Harman’ın tek faktör testi, ortak gizil faktör analizi, iç tutarlılık, bileşik güvenirlik, birleşim ve ayrışım geçerliliği analizleri, Pearson korelasyon analizi, yapısal eşitlik modellemesi ve Sobel testi yapılmış, ayrıca bootstrap yöntemi 5.000 yeniden örnekleme ile uygulanmıştır. Çalışmaya katılanlar bakımından analiz sonuçlarına göre; çalışanların yönetici desteği algısı bu çalışanların örgütsel destek algısını, algılanan örgütsel destek de onların sergiledikleri yenilikçi iş davranışını anlamlı ve pozitif bir şekilde doğrudan etkilemektedir. Ayrıca algılanan yönetici desteği, çalışanların yenilikçi iş davranışını hem doğrudan hem de algılanan örgütsel destek üzerinden dolaylı olarak anlamlı ve pozitif bir şekilde etkilemektedir. Başka bir deyişle, çalışma kapsamında kurulan mekanizmada; “algılanan örgütsel destek” değişkeni kısmi aracı değişken rolüne sahiptir. Çalışmanın araştırma sonuçlarından hareketle algılanan yönetici desteği düzeyindeki artışın Ar-Ge personelinin örgütsel destek algısını güçlendirici etkisi sayesinde bu çalışanların sergiledikleri yenilikçi iş davranışı düzeyini yükseltmenin ve böylece yenilikçi davranışın teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren firmaların üzerindeki olumlu etkilerini artırmak suretiyle bu firmalara katkı sağlamanın mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışmada kurulan mekanizmanın sağlıklı bir şekilde işleyerek firmalara katkı sağlaması için firma yöneticilerinin astlarına yönelik bilgisel, duygusal ve maddi anlamda verecekleri destek mekanizmayı harekete geçirici en temel itici güç ve stratejik bir başlangıç noktası niteliği taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yönetici Desteği, Örgütsel Destek, Yenilikçi İş Davranışı, Sosyal Mübadele Kuramı, Rol Kuramı, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Ar-Ge Personeli
Kaynakça
- Afacan Fındıklı, M. (2014). Algılanan lider desteği ve algılanan örgütsel destek ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel özdeşlemenin aracılık rolü: İstanbul’da kamu çalışanları üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 25(77), 136-157. https://izlik.org/JA43CH86UM
- Afsar, B., & Badir, Y. (2017). Workplace spirituality, perceived organizational support and innovative work behavior: The mediating effects of person-organization fit. Journal of Workplace Learning, 29(2), 95-109. https://doi.org/10.1108/JWL-11-2015-0086
- Akar, H. (2017). Öğretmenlerin dönüşümcü liderlik, örgütsel adalet ve örgütsel destek algılarının iş yaşam kaliteleri üzerine etkisi (Doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
- Akbari, M., Bagheri, A., Imani, S., & Asadnezhad, M. (2021). Does entrepreneurial leadership encourage innovation work behavior? The mediating role of creative self-efficacy and support for innovation. European Journal of Innovation Management, 24(1), 1-22. https://doi.org/10.1108/EJIM-10-2019-0283
- Akın, M. (2008). Örgütsel destek, sosyal destek ve iş-aile çatışmalarının yaşam tatmini üzerindeki etkileri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(2), 141-170. https://izlik.org/JA75YK98JE
- Akkoç, İ., Çalışkan, A., & Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde gelişim kültürü ve algılanan örgütsel desteğin iş tatmini ve iş performansına etkisi: Güvenin aracılık rolü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 105-135. https://izlik.org/JA94NC86UD
- Akram, T., Lei, S., Haider, M. J., & Hussain, S. T. (2020). The impact of organizational justice on employee innovative work behavior: Mediating role of knowledge sharing. Journal of Innovation & Knowledge, 5(2), 117-129. https://doi.org/10.1016/j.jik.2019.10.001
- Aksel, İ. (2010). İşletmelerde inovasyon ve inovasyonu destekleyen örgüt kültürünün belirleyicileri ve bir araştırma (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
- Altaş, S. S., Gündüz Çekmecelioğlu, H., Konakay, G., & Günsel, M. (2024). Relationships among supervisor support, autonomy, job satisfaction and emotional labor on nurses within the Turkey context of healthcare services. Frontiers in Psychology, 14, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1303170
- Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411-423. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.3.411