Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1959 Yılı Gezileri Kapsamında Geyikli Olayları

Demokrat Parti (DP), 14 Mayıs 1950 seçimleriyle Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) tek parti yönetimine son vererek iktidara gelmiştir. CHP’nin 27 yıllık iktidarını sona erdiren DP, bu dönemlerde güçlü bir duruş sergilemeye çalışırken; CHP de muhalefet partisi olarak iktidara karşı sert politikalar izlemeye başlamıştır.  Böylece Türkiye’de yeni bir dönem açılmış ve Türk Siyasi Tarihi’nin seyri değişmiştir. Bilhassa yeni partinin iktidarını sağlamlaştırmak için uğraşması ve buna karşılık CHP’nin iktidara karşı sert tavırlar takınması, ülke genelinde büyük gerginliklerin oluşmasına ortam hazırlamıştır.

1959 yılında DP ile muhalefet partileri arasındaki anlaşmazlıklar hat safhaya ulaşmışken; CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek ve beraberindekiler, CHP’nin 36. kuruluş yıldönümü dolaysıyla Çanakkale’ye bir gezi düzenlemişlerdir. Burada konuşmalar yapan vekillerinden bazıları, DP iktidarını gayrimeşru ilan ederek DP’lilere hakaretler etmişlerdir. Bu arada, Çanakkale programlarında olmadığı halde; heyet Geyikli’ye de gitmek istemiştir. Valiliğin itirazına rağmen heyet, 11 Eylül 1959’da Geyikli’ye gitmiş ve burada DP’nin resmi toplantısı için toplanan partililer ile CHP’li heyet arasında tartışmalar yaşanmasına sebep olmuşlardır. Bu çalışma, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi ve ulusal basının verilerini karşılaştırarak nahiyede yaşananları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

The Democrat Party, came to power by ending the one-party government of Republican People's Party's with elections of 14 May 1950. While the DP, which had ended the RPP's 27-year rule, tried to show a strong stance during these periods; the RPP, started to watch hard politics against power. When the disputes between the DP and the others in 1959 reached the line phase; RPP General Secretary Kasım Gülek and accompanying him organized a trip to Çanakkale for 36. anniversary of RPP. Some people who speak here insulted the DPs by declaring the DPs government illegitimate. Altough it wasn't in their programs; the delegation also wanted to go to Geyikli. Despite the appeal of the governor, Delegation went to Geyikli on September 11, 1959. The delegation caused hard discussions between parties, which gathered here for official meeting of DP and RPP. This study aims to reveal negative situations in Geyikli by comparing national press with the data of Prime Ministry Republican Archives.