İnsani Müdahale Sorunu Bağlamında Egemenlik ve Kozmopolitanizm

Vestfalya Antlaşması’ndan sonra kurulan dünya düzeni egemen eşitliği ilkesi üzerine inşa edilmiş bir uluslararası sistem öngörmekteydi. Zaman içinde olgunlaşan ve değişen bu sistem İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra önce insan hakları adına gerçekleştirilen kurumsal girişimlerin ardından da küreselleşme sürecinin yoğun baskısı altında kalmış ve sistemin ciddi bir kriz içinde olduğu iddia edilmiştir. Bu iddiaların bazıları artık sistemin kendini idame ettirmeye muktedir olmadığı tespiti üzerinde odaklanmakta ve mevcut sistemi ikame edecek yeni bir arayışın bir zaruret olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışma bu doğrultuda kozmopolitan düşüncenin Vestfalyan düzen için bir alternatif olarak nasıl algılandığı üzerine yoğunlaşmakta ve bir pratik olarak insani müdahalenin bu tartışmadaki yerini sorgulamaktadır. Modern dünyanın sadece düşünsel temelini değil aynı zamanda siyaset yapma pratiğini de etkileyen kozmopolitan düşünce Vestfalyan düzenin egemenlik ve ülkesellik esaslarına dayanan bakış açısına çeşitli alternatifler getirmektedir. Bu çalışmada insani müdahale kavramının özellikle moral boyutu kozmopolitan düşünce ile ilişkilendirilerek ele alınmıştır ve insani müdahale meselesi kozmopolitanizm ve egemenlik tartışmaları içinde kritik bir sorun olarak değerlendirilmiştir. 

The world order established after the Peace of Westphalia predicted an international system based on the principle of equal sovereignty.  This system, which has matured and evolved in time, was under the heavy oppression of firstly the institutional initiatives under the name of human rights and then the globalization process, and it was claimed that the system is in a serious crisis. Some of these claims focus on the statement that the system is no longer able to sustain itself, and emphasize that a new quest to substitute the current system is a necessity. In this direction, this study focuses on how cosmopolitan thought is perceived as an alternative for the Westphalian order and questions the place of humanitarian intervention as a practice in this argument. Cosmopolitan thought, which not only affected the intellectual basis but also the practice of politics of the modern world, brought diverse alternatives to the perspective of the Westphalian order based on the principles of sovereignty and territoriality.  In this study, particularly the moral aspect of the humanitarian intervention concept, is discussed in association with the cosmopolitan thought, and the issue of humanitarian intervention is appraised as a critical issue in discussions of cosmopolitanism and sovereignty.