Lise Öğrencilerinde Akademik ve Üniversite Sınavına Yönelik Öz-Yeterliği Yordayan Faktörler

Sabahat Bağcı

doi:10.15869/itobiad.329674

TR EN

Lise Öğrencilerinde Akademik ve Üniversite Sınavına Yönelik Öz-Yeterliği Yordayan Faktörler

Öz

Bu araştırmanın amacı lise öğrencileri arasında akademik öz-yeterlik ve üniversite sınavına yönelik öz-yeterlik kavramlarının öğrenci, okul ve sosyal çevre odaklı yordayıcılarını saptamaktır. Bu amaçla 9. ve 10. sınıf lise öğrencilerinden oluşan (N = 129) bir örnekleme demografik bilgiler (cinsiyet, sosyo-ekonomik seviye), akademik ve üniversite sınavına yönelik öz-yeterlik, sınav kaygısı, akademik adanmışlık (davranışsal ve duygusal), okul aidiyeti ile aile ve akran akademik desteği ölçeklerini içeren bir anket formu dağıtılmıştır. Hiyerarşik çoklu regresyon analizi sonuçları, her iki öz-yeterlik kavramının da en önemli yordayıcısının duygusal anlamda akademik adanmışlık olduğunu göstermiştir. Bunun yanında aile desteğinin ve okul aidiyetinin her iki sonuç değişkeni ile de olumlu olarak ilişkili olduğu saptanmış, sınav kaygısının yalnızca üniversite sınavına yönelik öz-yeterlik ile anlamlı ve olumsuz olarak ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar öğrencilerin güncel ve gelecekteki akademik öz-yeterlik durumlarında, akademik aktivitelere davranışsal olarak adanmaktan ziyade (dikkat ve çaba), duygusal olarak adanmalarının (ilgi ve zevk alma) önemini vurgulamakta, uygulayıcıların akademik hayatı sevdirme konusunda çalışmalar yürütmelerinin gerekliliğini hatırlatmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akademik öz-yeterlik,üniversite sınavı,akademik adanmışlık,sınav kaygısı,aile desteği,akran desteği,okula aidiyet

Kaynakça

Adelabu, D. H. (2007). Time perspective and school membership as correlates to academic achievement among African American adolescents. Adolescence, 42, 525-538.
Anderman, E. M. (2002). School effects on psychological outcomes during adolescence. Journal of Educational Psychology, 94, 795-809.
Arslan, A. (2012). İlköğretim öğrencilerinin öz yeterlik inancı kaynaklarının öğrenme ve performansla ilgili öz yeterlik inancını yordama gücü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12, 1907-1920.
Arslan, M., ve Öztürk, A. (2001). Özel dershanelerin üniversite sınavını ilk girişte kazanamayan öğrencilere ÖSS'deki puan getirişi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15-20.
Bagci, S. C. (2016). Does everyone benefit equally from self-efficacy beliefs? The moderating role of perceived social support on motivation. The Journal of Early Adolescence.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, 191-215.
Bandura, A. (1986). The explanatory and predictive scope of self-efficacy theory. Journal of Social and Clinical Psychology, 4, 359-373.
Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28, 117-148.
Bandura, A. (2006). Guide for constructing self-efficacy scales. F. Pajares & T. Urdan (Yay. Haz.), Adolescence and Education: Vol. 5. Self-efficacy and adolescence içinde (s. 307–337). Greenwich, CT: Information Age.
Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V., ve Pastorelli, C. (1996). Multifaceted impact of self-efficacy beliefs on academic functioning. Child Development, 67, 1206-1222.

Baştürk, S. (2011). Üniversiteye giriş sınavına hazırlanma sürecinin öğrencilerin matematik öğrenmeleri üzerine olumsuz yansımaları. Hacettepe Egitim Dergisi, 40, 69-79.
Berberoğlu, G., ve Kalender, İ. (2005). Öğrenci başarisinin yillara, okul türlerine, bölgelere göre incelenmesi: ÖSS ve Pisa analizi. Journal of Educational Sciences & Practices, 4, 21-35.
Birch, S. H., ve Ladd, G. W. (1998). Children's interpersonal behaviors and the teacher–child relationship. Developmental Psychology, 34, 934-946.
Britner, S. L., ve Pajares, F. (2006). Sources of science self‐efficacy beliefs of middle school students. Journal of Research in Science Teaching, 43, 485-499.
Caraway, K., Tucker, C. M., Reinke, W. M., ve Hall, C. (2003). Self‐efficacy, goal orientation, and fear of failure as predictors of school engagement in high school students. Psychology in the Schools, 40, 417-427.
Chemers, M. M., Hu, L. T., ve Garcia, B. F. (2001). Academic self-efficacy and first year college student performance and adjustment. Journal of Educational Psychology, 93, 55-64.
Chen, J. J. L. (2005). Relation of academic support from parents, teachers, and peers to Hong Kong adolescents' academic achievement: The mediating role of academic engagement. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 131, 77-127.
Eccles, J. S., ve Roeser, R. W. (2011). Schools as developmental contexts during adolescence. Journal of Research on Adolescence, 21, 225-241.
Ekici, G. (2005). Lise öğrencilerinin öğrenci seçme sınavına (ÖSS) yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 82-90.
Erkan, S. (1991). Sınav kaygısının öğrenci seçme sınavı başarısı ile ilişkisi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Fan, W., ve Williams, C. M. (2010). The effects of parental involvement on students’ academic self‐efficacy, engagement and intrinsic motivation. Educational Psychology, 30, 53-74.
Feldman, D. B., ve Kubota, M. (2015). Hope, self-efficacy, optimism, and academic achievement: Distinguishing constructs and levels of specificity in predicting college grade-point average. Learning and Individual Differences, 37, 210-216.
Fuller, B., ve Clarke, P. (1994). Raising school effects while ignoring culture? Local conditions and the influence of classroom tools, rules, and pedagogy. Review of Educational Research, 64, 119-157.
Furlong, M. J., ve Christenson, S. L. (2008). Engaging students at school and with learning: A relevant construct for all students. Psychology in the Schools, 45, 365-368.
Furrer, C., ve Skinner, E. (2003). Sense of relatedness as a factor in children's academic engagement and performance. Journal of Educational Psychology, 95, 148-162.
Garcia-Reid, P. (2007). Examining social capital as a mechanism for improving school engagement among low income Hispanic girls. Youth & Society, 39, 164-181.
Goodenow, C. (1992). School motivation, engagement, and sense of belonging among urban adolescent students. American Educational Research Association toplantısında sunulmuş bildiri, San Francisco, CA.
Hodges, C. B., ve Murphy, P. F. (2009). Sources of self-efficacy beliefs of students in a technology-intensive asynchronous college algebra course. The Internet and Higher Education, 12, 93-97.
Jain, S., ve Dowson, M. (2009). Mathematics anxiety as a function of multidimensional self-regulation and self-efficacy. Contemporary Educational Psychology, 34, 240-249.
Kapikiran, Ş., ve Özgüngör, S. (2009). Ergenlerin sosyal destek düzeylerinin akademik başarı ve güdülenme düzeyi ile ilişkileri. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16, 21-30.
Kelecioğlu, H. (2002). Ortaöğretim öğrencilerinin üniversiteye giriş sınavları ve sınavın öğrenimlerine etkisi hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 135-144.
Kerpelman, J. L., Eryigit, S., ve Stephens, C. J. (2008). African American adolescents’ future education orientation: Associations with self-efficacy, ethnic identity, and perceived parental support. Journal of Youth and Adolescence, 37, 997-1008.
Kutlu, Ö. (2001). Ergenlerin üniversite sınavına ilişkin kaygıları. Eğitim ve Bilim, 26, 12-23.
Kutluca, T., ve Ekici, G. (2010). Öğretmen adaylarinin bilgisayar destekli eğitime ilişkin tutum ve öz-yeterlik algilarinin incelenmesi examining teacher candidates’attitudes and self-efficacy perceptions towards the computer assisted education. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 177-188.
Linnenbrink, E. A., ve Pintrich, P. R. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom. Reading & Writing Quarterly, 19, 119-137.
Luzzo, D. A., ve Taylor, M. (1994). Effects of verbal persuasion on the career self-efficacy of college freshmen. California Association for Counseling and Development Journal, 14, 31-34.
Marsh, H. W., ve Martin, A. J. (2011). Academic self‐concept and academic achievement: Relations and causal ordering. British Journal of Educational Psychology, 81, 59-77.
Midgley, C., Kaplan, A., Middleton, M., Urdan, T., Maehr. M. L., Hicks, L., Anderman, E., ve Roeser, R. W. (1998). Development and validation of scales assessing students’ achievement goal orientation. Contemporary Educational Psychology, 23, 113-131.
Mills, N., Pajares, F., ve Herron, C. (2007). Self‐efficacy of college intermediate French students: Relation to achievement and motivation. Language learning, 57, 417-442.
Morgil, F. İ., Yilmaz, A., Seçken, N., ve Erökten, S. (2000). Üniversiteye giriş sınavında özel dershaneler ve özdebir tarafından uygulanan ÖSS deneme sınavlarının öğrenci başarısına katkısının ölçülmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 96-103.
Nota, L., Ferrari, L., Solberg, V. S. H., ve Soresi, S. (2007). Career search self-efficacy, family support, and career indecision with Italian youth. Journal of Career Assessment, 15, 181-193.
Öner, N. (1990). Sınav kaygısı envanteri el kitabı. İstanbul: Yöret Yayınları.
Pajares, F., ve Schunk, D. H. (2001). Self-beliefs and school success: Self-efficacy, self-concept, and school achievement. Perception, 11, 239-266.
Pajares, F., ve Urdan, T. C. (2006). Self-efficacy beliefs of adolescents. IAP: Greenwich, Connecticut.
Pekrun, R., Elliot, A. J., ve Maier, M. A. (2009). Achievement goals and achievement emotions: Testing a model of their joint relations with academic performance. Journal of Educational Psychology, 101, 115-135.
Roick, J., ve Ringeisen, T. (2017). Self-efficacy, test anxiety, and academic success: A longitudinal validation. International Journal of Educational Research, 83, 84-93.
Rouxel, G. (1999). Path analyses of the relations between self-efficacy, anxiety and academic performance. European Journal of Psychology of Education, 14, 403-421.
Schwarzer, R., ve Jerusalem, M. (1999). Skalen zur Erfassung von Lehrer- und Schülermerkmalen [Scales measuring teacher and student characteristics]. Berlin, Germany: Free University of Berlin.
Sarı, M. (2013). Lise öğrencilerinde okula aidiyet duygusu. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13, 147-160.
Sarıer, Y. (2016). Türkiye’de öğrencilerin akademik başarısını etkileyen faktörler: Bir meta-analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 609-627.
Schunk, D. H. (1981). Modeling and attributional effects on children's achievement: A self-efficacy analysis. Journal of Educational Psychology, 73, 93-105.
Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educational Psychologist, 26, 207-231.
Skinner, E. A., Zimmer-Gembeck, M. J., Connell, J. P., Eccles, J. S., ve Wellborn, J. G. (1998). Individual differences and the development of perceived control. Monographs of the Society for Research in Child Development, 63, i-231.
Spielberger, C. D. (1980). Test anxiety inventory. Mind Garden Incorporated.
Stewart, E. B. (2007). Individual and school structural effects on African American high school students' academic achievement. The High School Journal, 91, 16-34.
Şahin, H., Günay, T., ve Batı, H. (2006). İzmir ili Bornova ilçesi lise son sınıf öğrencilerinde üniversiteye giriş sınavı kaygısı. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 15, 107-113.
Taylor, J., ve Deane, F. P. (2002). Development of a short form of the Test Anxiety Inventory (TAI). The Journal of General Psychology, 129, 127-136.
Tschannen-Moran, M., ve Barr, M. (2004). Fostering student learning: The relationship of collective teacher efficacy and student achievement. Leadership and Policy in Schools, 3, 189-209.
Turner, S., ve Lapan, R. T. (2002). Career self‐efficacy and perceptions of parent support in adolescent career development. The Career Development Quarterly, 51, 44-55.
Unger, D. G., McLeod, L. E., Brown, M. B., ve Tressell, P. A. (2000). The role of family support in inter-parental conflict and adolescent academic achievement. Journal of Child and Family Studies, 9, 191-202.
Usher, E. L., ve Pajares, F. (2006). Sources of academic and self-regulatory efficacy beliefs of entering middle school students. Contemporary Educational Psychology, 31, 125-141.
Van Ryzin, M. J., Gravely, A. A., ve Roseth, C. J. (2009). Autonomy, belongingness, and engagement in school as contributors to adolescent psychological well-being. Journal of Youth and Adolescence, 38, 1-12.
Wentzel, K. R. (1998). Social relationships and motivation in middle school: The role of parents, teachers, and peers. Journal of Educational Psychology, 90, 202-209.
Yeşilyurt, E. (2014). Academic locus of control, tendencies towards academic dishonesty and test anxiety levels as the predictors of academic self-efficacy. Educational Sciences: Theory and Practice, 14, 1945-1956.
Yıldırım, S. (2000). Effects of an educational computing course on preservice and in-service teachers: A discussion and analysis of attitudes and use. Journal of Research on Computing in Education, 32, 479-495.
Yilmaz, M., Gürçay, D., ve Ekici, G. (2007). Akademik özyeterlik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 253-259. Zeidner, M. (1990). Does test anxiety bias scholastic aptitude test performance by gender and sociocultural group? Journal of Personality Assessment, 55, 145-160.
Zimmerman, B. J., Bandura, A., ve Martinez-Pons, M. (1992). Self-motivation for academic attainment: The role of self-efficacy beliefs and personal goal setting. American Educational Research Journal, 29, 663-676.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sabahat Bağcı
IŞIK ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-1642-2067
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2017

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

16 Eylül 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 6 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.329674

IZ

https://izlik.org/JA37BW86RN

APA

Bağcı, S. (2017). Lise Öğrencilerinde Akademik ve Üniversite Sınavına Yönelik Öz-Yeterliği Yordayan Faktörler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(4), 129-151. https://doi.org/10.15869/itobiad.329674

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

35894

Lise Öğrencilerinde Akademik ve Üniversite Sınavına Yönelik Öz-Yeterliği Yordayan Faktörler

Lise Öğrencilerinde Akademik ve Üniversite Sınavına Yönelik Öz-Yeterliği Yordayan Faktörler

Öz

Anahtar Kelimeler

Predictors of Academic and University Entrance Exam Self-efficacy Beliefs among Highschool Students

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster