Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme

Fatma Ebru İkiz; Gözde Şensoy; Kemal Balkan; Hande Akıman

doi:10.15869/itobiad.335114

TR EN

Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme

Öz

Psikolojik danışmanlar, meslek hayatları boyunca etik karar vermeyi gerektiren durumlarla sıklıkla karşılaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, özel kurum ve kuruluşlarda psikolojik yardım hizmeti veren danışmanların meslek etiği konusunda bilgi ve tutumlarını incelemektir. Araştırma kapsamında, aktif olarak psikolojik danışma hizmeti vermekte olan gönüllü 16 danışmanla nitel görüşmeler yapılmıştır. Danışmanlara yöneltilen yarı yapılandırılmış sorular, danışmanların meslek etiğine yönelik uyması gereken kurallara dair bilgi düzeyini; yaşadığı etik ikilemleri; etik ikilemlerle karşılaştığında başvurduğu kaynakları; gizliliği ihlal etmesi gereken durumlar hakkındaki bilgi düzeyini ve danışanla çoklu ilişkilere dair tutumlarını belirlemeye yönelik oluşturulmuştur. Katılımcıların cevapları içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, en önemli mesleki etik ilkenin gizlilik olduğunu ortaya koymaktadır. Etik ikilem yaşanan konuların da en çok gizlilik ve yetkinlik konularında olduğu; etik ikilem yaşandığında süpervizyon gruplarından ve meslektaşlardan yardım arandığı saptanmıştır. Hayati tehlike arz eden durumlarda danışan gizliliğinin ihlal edilebileceği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Danışma Etiği,Etik İhlal,Etik İkilem,Meslek Etiği,Psikolojik Danışma

Kaynakça

American Counseling Association. (2014). ACA code of ethics: As approved by the ACA Governing Council. https://www.counseling.org/resources/aca-code-of-ethics.pdf adresinden edinildi (18.5.2017).
American School Counseling Association. (2016). Ethical Standards for School Counselors. https://www.schoolcounselor.org/asca/media/asca/Ethics/EthicalStandards2016.pdf adresinden edinildi (18.5.2017).
Anderson, S. K., & Kitchener, K. S. (1996). Nonromantic, nonsexual posttherapy relationships between psychologists and former clients: An exploratory study of critical incidents. Professional Psychology: Research and Practice, 27(1), 183-293.
Balcı, S. (2017).Gizlilik ve Kayıtların Saklanması. F. E. İkiz (Ed). Meslek Etiği ve Yasal Konular (ss:108- 136). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
Bond, T. (2013). Psikolojik danışma uygulamalarında etik ve standartlar. (B. Yeşilyaprak, Çev., 3. Basım). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
British Association of Counseling & Psychotherapy. (2010). Ethical Framework for Good Practice in Counselling & Psychotherapy. http://www.bacp.co.uk/ethical_framework/new_ef.php adresinden edinildi (1.06.2017).
Camadan, F. (2017). Etik İkilemler ve Karar Verme Modelleri. F. E. İkiz (Ed). Meslek Etiği ve Yasal Konular (ss:75-104). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
Crenshaw, W. B. & Lichtenberg, J. W. (1993). Child abuse and limits of confidentially: Forewarning Practices. Behavioral Sciences and the Law, 11, 181-192.
Dailor, A. N., & Jacob, S. (2011). Ethically challenging situations reported by school psychologists: Implications for training. Psychology in the Schools, 48(6), 619-631.
Hartley, M. T., & Cartwright, B. Y. (2015). Analysis of the reported ethical complaints and violations to the Commission on Rehabilitation Counselor Certification, 2006–2013. Rehabilitation Counseling Bulletin, 58(3), 154-164.

Dallesasse, S. L. (2010). Managing nonsexual multiple relationships in university counseling centers: Recommendations for graduate assistants and practicum students. Ethics & Behavior, 20(6), 419-428.
Erdur-Baker, Ö. Ve Çetinkaya, E. (2007). Etik: Davranışta Kırılma Noktası.. R. Özyürek, F. Korkut Owen & D. W. Owen(Eds.), Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik: Meslekleşme Sürecindeki İlerlemeler (ss: 163-182, cilt: 1). Ankara: Nobel yayınları.
Ergene, T. (2004). Ethical Dilemmas in Psychological Counseling: ethical decision making process. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (15), 49-55.
Even, T. A., & Robinson, C. R. (2013). The impact of CACREP accreditation: A multiway frequency analysis of ethics violations and sanctions. Journal of Counseling & Development, 91(1), 26-34.
Forester- Miller, H. ve Davis, T. (1996). A Practitioner's Guide to Ethical Decision Making. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2017, https://www.counseling.org/docs/ethics/practitioners_guide.pdf?sfvrsn=2
Herlihy, B., & Dufrene, R. L. (2011). Current and emerging ethical issues in counseling: A Delphi study of expert opinions. Counseling and Values, 56(1‐2), 10-24.
Hoose, W.H. (1986). Ethical Principles in Counseling. Journal of Counseling and Development, 64, 168-169.
İkiz, F.E. (2017). Meslek Etiği ve Yasal Konular. İstanbul: Lisans Yayıncılık.
İkiz, F.E., Mete Otlu, B. Ve Arslan, Ü. (2017). Trainee Psychological Counselors’ Understanding of Ethics. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 6(2), 10-17.
İşgüden, B. ve Çabuk, A. (2006). Meslek Etiği ve Meslek Etiğinin Meslek Yaşamı Üzerindeki Etkileri, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 59-86.
Jennings, L., Sovereign, A., Bottorff, N., Mussell, M. P., & Vye, C. (2005). Nine ethical values of master therapists. Journal of Mental Health Counseling, 27(1), 32-47.
Kırel, Ç. (2000). Örgütlerde etik davranışlar, yönetimi ve bir uygulama çalışması. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Kitchener, K. S. (1986). Teaching Applied Ethics in Counselour Education: An Integration of Psychological Processes and Philosophical Analysis. Journal of Counseling and Development, 64, 306-310.
Kolay Akfert, S. (2012). Farklı Kurumlarda Çalışan Psikolojik Danışmanların Yaşadıkları Etik İkilemler İle Bu İkilemler Karşısındaki Tutum ve Davranışları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1791-1812.
Kuzgun, Y. (2011). Psikolojik Danışmada Etik ve Hukuk, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(35), 102-103.
Lindsay, G. ve Clarkson, P. (1999). Ethial Dilemmas of Psychotherapist. The Psychologist, 12, 182-185.
Neukrug, E., Milliken, T. & Walden, S. (2001). Ethical Complaints Made Against Credentialed Counselors: An Updated Survey of State Licensing Borards. Counselor Education & Supervision. 41 (1), 57-70.
Nigro, T. (2004). Counselors' experiences with problematic dual relationships. Ethics & Behavior, 14(1), 51-64.
Phelan, J. E. (2007). Membership expulsions for ethical violations from major counseling, psychology, and social work organizations in the United States: A 10-year analysis. Psychological Reports, 101, 145–152. Abstract retrieved from http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.2466/pr0.101.1.145-152?journalCode=prxa
Pope, K. ve Vetter, A. V. (1992). Ethical Dilemmas Encountered by Members of the American Psychological Association: A National Survey. American Psychologist, 47(3), 397-411.
Poyrazlı, S., Doğan, S. ve Eskin, M. (2013). Counseling and psychotherapy in Turkey: Western theories and culturally inclusive methods. In Handbook of counseling and psychotherapy in an international context. R. Moodly, U.P. Gielen & R. Wu (Eds). Handbook of Counseling and Psychotherapy in an International Context (ss: 404-414). NY: Routledge.
Robson, M., Cook, P., Hunt, K., Alred, G., & Robson, D. (2000). Towards ethical decision-making in counselling research. British Journal of Guidance & Counselling, 28(4), 533-547.
Sadeghi, M., Fischer, J. M., & House, S. G. (2003). Ethical dilemmas in multicultural counseling. Journal of Multicultural Counseling and Development, 31(3), 179-192.
Sanders, R. K. (2016). Ethics and Values in Psychotherapy: Introduction to Special Issue. Journal of Psychology and Christianity, 35(4), 291-295.
Saunders, J. L., Barros-Bailey, M., Rudman, R., Dew, D. W., & Garcia, J. (2007). Ethical complaints and violations in rehabilitation counseling: An analysis of Commission on Rehabilitation Counselor Certification data. Rehabilitation Counseling Bulletin, 51(1), 7-13.
Savi Çakar, F. (2017) Psikolojik Danışmada Yetkinlik/Yeterlilik. F. E. İkiz (Ed). Meslek Etiği ve Yasal Konular (ss:158- 174). İstanbul: Lisans Yayıncılık. Sökmen, A. ve Tarakçıoğlu, S. (2011). Mesleki Etik. Ankara: Detay Yayıncılık.
Tarvydas, V. M., & Cottone, R. R. (2000). The code of ethics for Professional rehabilitation counselors: What we have and what we need. Rehabilitation Counseling Bulletin, 43, 188–196.
Taşdan, M. ve Yalçın, İ. (2007). Psikolojik Danışma ve Rehberlikte Etik, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 99-107.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (2011). Etik Kurallar Kitapçığı. http://www.pdr.org.tr/userfiles/file/etik.pdf adresinden 2 Haziran 2017’de erişildi.
Yıldırım, G., ve Kadıoğlu, S. (2007). Etik ve tıp etiği temel kavramları. CÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 29(2), 7-12.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Ebru İkiz Bu kişi benim
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Gözde Şensoy
UŞAK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Kemal Balkan Bu kişi benim

Hande Akıman Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Ekim 2017

Gönderilme Tarihi

17 Ağustos 2017

Kabul Tarihi

4 Ekim 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 6 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.335114

IZ

https://izlik.org/JA82UB48LR

APA

İkiz, F. E., Şensoy, G., Balkan, K., & Akıman, H. (2017). Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(4), 152-171. https://doi.org/10.15869/itobiad.335114

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

35894

Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme

Psikolojik Danışmanların Meslek Etiğine Yönelik Algıları: Özel Çalışanlara Yönelik Bir İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

Perceptions of Counselors About Occupational Ethics: Investigation on Special Workers

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster