Vergi Uyuşmazlıklarının Yargısal Aşamada Çözümlenmesinde Mükellef Hakları: Ödeme Emrine İtiraz Özelinde Değerlendirilmesi

The aim of study is to examine and evaluate the taxpayer rights and taxation relationship, as a reflection on the taxation of human rights in the framework of the approach and judicial decisions of The Constitutional Court and The Council of State in order to contribute to the protection and development of taxpayer rights from the point of objection to payment order in resolving tax disputes in judicial stage. An assessment is made on the payment order appeal, taking into account the exemplary decisions of The Constitutional Court and The Council of State in light of the importance of approaches of national judicial review mechanisms in securing and developing taxpayer rights. Thus, it is aimed to create awareness where both the creation of new case-law and elimination of the gaps in the subject and the passage of the legal ground in order to prevent violations of rights. At the end of the study, it is seen that there are limitations on the right of taxpayers' litigation and constitutional principles aren’t observed in various respects. In addition, this situation constitutes a constraint in terms of taxpayer rights. Therefore, it is concluded that the provisions concerning of litigating against payment order, which is the starting point of the collecting process under forcibly, should be reorganized by taking into consideration universal legal norms, constitutional principles and bases and taxpayer rights declaration

DİKKAT!

Çalışmanın amacı, insan haklarının vergilendirme alanına yansıması olarak mükellef haklarının korunması ve geliştirilmesine katkı sağlamak üzere Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'ın yaklaşım ve içtihatları çerçevesinde mükellef hakları ve vergilendirme ilişkisini, vergi uyuşmazlıklarının yargısal aşamada çözümlenmesinde ödeme emrine itiraz özelinde incelemek ve değerlendirmektir. Mükellef haklarının güvence altına alınarak geliştirilmesinde ulusal yargısal denetim mekanizmalarının yaklaşımlarının taşıdığı önem çerçevesinde konuya ışık tutacak biçimde Anayasa Mahkemesi'nin ve Danıştay'ın örnek kararlarının da ele alınıp ödeme emrine itiraz özelinde yapılan değerlendirmeyle hem yeni içtihatların oluşturulması hem de bu konudaki boşlukların giderilerek hak ihlallerini önleyecek biçimde yasal zeminin gözden geçirilmesinde farkındalığın oluşturulması hedeflenmektedir. Çalışmanın sonunda, mükelleflerin dava açma hakları üzerinde sınırlılıkların bulunduğuna, çeşitli açılardan anayasal ilkelere uyulmadığına, bu durumun mükellef hakları açısından kısıt oluşturduğuna ulaşıldığından cebren tahsil sürecinin başlangıcını oluşturan ödeme emrine karşı dava açılması ile ilgili hükümlerin evrensel hukuk normları, anayasal ilke ve esaslar çerçevesinde ele alınıp Mükellef Hakları Bildirgesi'ne uyumlu biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.