Modernleşme Algısı Kapsamında Yanlış Batılılaşmaya Bir Örnek: Hüseyin Cavid’in “Uçurum” Dramı

 Hüseyin Cavid (1882–1941), one of the most important name of Azerbaijanian litarature, is known as a poet and drama writer. In his plays, besides Azerbaijanian folk he also tackles Turkish world’s problems. After Soviet power’s taking control of Azerbaijan, he opposed to the sense of art imposed on this country. The education he took in İstanbul improved his world of ideas and this had an effect on his works. The writer sees the modernisation as a salvation; but he wants it to be done by not stepping out of line of the national values. In his “Uçurum” play written in this direction, he answers to how the thought of the west shoud be in their minds of the people of east, how it should be handled. In his “Uçurum” play, İstanbul life has been mentioned and moral corruption caused by wrongly westernization, a threat to Turkish world in the background, has been criticized. In our study, the results of a point of view at fault which sees Westernization as “Europeanism” are going to be mentioned, therefore Hasan Cavid’s view about modernisation is going to be presented. 

Azerbaycan edebiyatının önemli isimlerinden olan Hüseyin Cavid (1882-1941), şair ve dram yazarı olarak bilinmektedir. Eserlerinde Azerbaycan halkının yanı sıra Türk dünyasının sorunlarını ele alır. Sovyet hükümetinin Azerbaycan’da başa geçmesiyle dayatılan sanat anlayışına karşı çıkmıştır. İstanbul’da aldığı eğitim onun fikir dünyasını geliştirmiş ve bu durum onun eserlerine tesir etmiştir. Yazar modernleşmeyi bir kurtuluş olarak görmekte; fakat bunun millȋ değerler içinde eritilerek yapılmasını istemektedir. Bu doğrultuda kaleme aldığı “Uçurum” piyesinde doğu insanında batı düşüncesi nasıl olmalı, nasıl ele alınmalı sorularının cevabını verir.  Onun “Uçurum” adlı eserinde İstanbul hayatı ele alınmakla birlikte arka planda Türk dünyasının bir tehdidi olan yanlış batılılaşmanın ortaya çıkardığı ahlakȋ çöküntü tenkit edilir. Çalışmamızda Batılılaşmayı “Avrupa hayranlığı” olarak gören hatalı bir bakış açısının sonuçları ele alınacak böylece Hüseyin Cavid’in modernleşme konusundaki görüşü ortaya konacaktır.