Cumhuriyet Döneminde Tutak İlçesinin İdari Yapısı ve Nüfusu (1923-1970)
Öz
Doğu Anadolu Bölgesi Yukarı Murat - Van Bölümü sınırları içinde yer alan Tutak tarihsel olarak önemli bir geçmişe sahiptir. Tarihine bakıldığında birçok millete ev sahipliği yaptığı görülmektedir. Örneğin Hurriler, Urartular, Azzi-Hayaşalar, Kimmerler, Sakalar, Ermeniler, Bizanslılar ve Emeviler, bunlardan birkaçıdır. Tutak ilçesi hem idari yapı hem de nüfus yapısı olarak çeşitli değişimler olduğu görülmektedir. Tutak, tarihsel olarak büyük öneme sahip olmasına rağmen nüfus artışı hızı düşük olup Cumhuriyet döneminde idari yapısında çeşitli değişiklikler meydana gelmiştir. İdari düzenlemelere bağlı olarak Tutak’ın nahiye ve köylerinde birtakım önemli düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. İdari alanda yapılan değişiklikler ve düzenlemeler nüfusun tarihsel gelişimi ve dağılışı üzerinde etkisini göstermiştir. Bu eser ortaya konulurken, başta Cumhuriyet Arşivi kayıtları, Resmî Gazete , TÜİK verileri ve araştırma ve inceleme eserler olmak üzere dönemin kaynaklarından faydalanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri Başbakanlık Cumhuriyet Arşiv BelgeleriBCA, 30-11-1-0/10-4-3.BCA, 30-11-1/56-17-6.BCA, 30-11-1-0/80-26-11.BCA, 30-11-1-0/106-27-7.BCA,30-11-1-0/186-35-1.BCA, 30-11-1-0/164-26-19.BCA, 30-11-1-0/176-18-11. BCA, 30-11-1-0/229-2-10. BCA, 30-18-1-2/14-69-3.BCA, 30-11-1-0/144-5-7. BCA, 30-11-1-0/166-10-2.BCA, 30-11-1-0/170-26-16.BCA, 30-11-1-0/270-18-16.BCA, 30-11-1-0/69-10-13.BOA, AE. SAMD III,13, 188.BOA, AE SMST. III,188, 23084. BOA, A.) MKT. MHM/680-2-0.BOA, A.) MKT. MHM./684-28-0.BOA, A.) MKT. MHM./684-32-0.BOA, A.) MKT. MHM./685-19-0.BOA, A.) MKT. MHM./685-69-0.BOA, BEO/3366-252381-0.BOA, BEO/3560-266966-0.BOA, BEO/3804-285256-0.BOA, BEO/3904-292782-0.BOA, BEO/3919-293897-0.BOA, BEO/4229-317127-0. BOA, BEO/4368-327582-0.BOA, BEO/4512-338353-0. BOA, BEO/4576-343134-0.BOA, BEO/4616-346158-0.BOA, BEO/4622-346627-0.BOA, DH. MKT./2182-101-0.BOA, DH. MKT/2583-142-0.BOA, DH. MKT./2827-10-0.BOA. TKG, KK. TTd, 233, 337/265.
- Süreli YayınlarCumhuriyet Gazetesi, 21 Ekim 1945.Demokrat Ağrı,19 Ağustos 1957.Demokrat Ağrı,2 Eylül 1957.Karaköse,16 Haziran 1959.Karaköse,22 Haziran 1959. Karaköse,24 Şubat 1960.Resmi Gazete,12 Kasım 1930.Resmi Gazete, 16 Ağustos 1933. Resmi Gazete, 8 Şubat 1938.Resmi Gazete,11 Temmuz 1940.Resmi Gazete, 29 Ağustos 1941.Resmi Gazete, 25 Ağustos 1943.Resmi Gazete 23 Temmuz 1945.Resmi Gazete, 3 Mart 1945.Resmi Gazete,16 Mart 1945.Resmi Gazete,28 Eylül 1946.Resmi Gazete, 3 Temmuz 1947.Resmi Gazete, 30 Temmuz 1947.Resmi Gazete, 30 Mayıs 1949.Resmi Gazete,20 Temmuz 1949.Resmi Gazete,30 Nisan 1951.Resmi Gazete,9 Mayıs 1952.Resmi Gazete,30 Mayıs 1952.Resmi Gazete, 1 Temmuz 1954.Resmi Gazete,13 Mayıs 1955.Resmi Gazete, 21 Haziran 1955.Resmi Gazete,3 Temmuz 1957.Resmi Gazete,23 Temmuz 1959.Resmi Gazete,27 Temmuz 1960Resmi Gazete,10 Kasım 1961.Resmi Gazete,16 Temmuz 1964.Resmi Gazete,12 Ocak 1965.Resmi Gazete,29 Mart 1965.Resmi Gazete, 21 Haziran 1965.Resmi Gazete, 31 Mart 1966.Resmi Gazete,10 Ekim 1968.Resmi Gazete,11 Nisan 1970.Resmi Gazete,31 Ağustos 1970.Şark Ekspres,7 Ekim 1960.Şark Ekspres,4 Nisan 1960.Yayla Gazetesi,16 Temmuz 1953.
- İnternet Kaynaklarıhttp://www.tutak.gov.tr/ilce-hakkinda-genel-bilgiler.http://www.diyadinnet.com/Bolgemiz-6&Bolge=tutak-co%C4%9Frafi-bilgileri.http://www.diyadinnet.com/Bolgemiz-91&Bolge=tutak-hakk%C4%B1nda-bilgiler.http://www.tutak.gov.tr/tarihcehttp://www.gezilebilecekyerler.com/elazig-tarihi-ve-genel-bilgiler http://www.buldan.gov.tr/gorev-yapmis-kaymakamlarimizhttp://tr.yenisehir.wikia.com/wiki/Sabit_Ya%C5%9Far_Kuruhttp://www.yerelnet.org.tr/belediyeler/belediye_baskanlar.php?belediyeid=129624
- Araştırma ve İnceleme EserleriBilgi, N. (2010). Cumhuriyet’in İlk Döneminde Mülki Yapının Gelişimi, Manisa: Celal Bayar Üniversitesi Yayınları.Develioğlu, F. (2008). Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lugat, Ankara: Aydın Kitabevi.
- Karpat, K. (2010). Osmanlı Nüfusu 1830- 1914. İstanbul: Timaş Yayınları.
- Ortaylı, İ. (2012). Türkiye Teşkilat Ve İdare Tarihi, Ankara: Cedid Neşriyat.
- Sezen, T. (2006). Osmanlı Yer Adları (Alfabetik Sırayla),Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Tutar, H. (Ed). (2013). Ağrı’nın Sosyo-Ekonomik Durumu Ve Uygun Yatırımlar, Kars: Serhat Kalkınma Ajansı.
- Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Kurumu Genel Müdürlüğü. 1927 Umumi Nüfus Sayımı, Ankara: Başbakanlık Yayınları.
- Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Kurumu Genel Müdürlüğü. (1937). 20 Ekim 1935 Genel Nüfus Sayımı, Ankara: Başbakanlık Yayınları.