Kişisel Değerler ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

Fatma Balcı Arvas

doi:10.15869/itobiad.463831

EN TR

Kişisel Değerler ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Değerler günümüzde hem sosyal bilim hem de din bilimleri alanının önemli konularından biridir. Hayata dair bir anlam şeması sunan dinler, bireysel ve sosyal değerleri oluşturma ve destekleme görevi görmektedir. Din ve değer ilişkisine dair yapılan teorik açıklamalar ve deneysel çalışmalar, bu iki kavramın birbirini destekleyen kavramlar olduğu fikrini kuvvetlendirmektedir. Kişisel değerler ve dindarlık arasındaki ilişkiyi konu edinen bu çalışma, Bursa’da yaşayan 562 evli birey üzerinde yapılmıştır. Çalışmada “Kişisel Bilgi Formu”, “Kişisel Değerler Ölçeği” ve “Dinin Etkisini Hissetme Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgulara göre, dindarlık ve kişisel değerlerin demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca analiz sonuçlarına göre kişisel değerler ve dindarlık arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kişisel Değerler,Dindarlık,Dinin Etkisini Hissetme

Kaynakça

Acat, M.B., M. Aslan (2012). Yeni Bir Değer Sınıflaması ve Bu Sınıflamaya Bağlı Olarak Öğrencilere Kazandırılması Gereken Değerler, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. Educational Sciences: Theory & Practice, 12 (2), 1461-1474.
Akgül, Ömer (2014). Hayatı Anlamlandırmada İnancın ve Kişisel Değerlerin Rolü (Ruh Sağlığı Çalışanları Ve Öğrencileri Örneği). (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Argyle, Micheal (2000). Psychology and Religion: An Introduction. London-New York: Routledge.
Aristoleles (2009). Nikhomakhos’a Etik. (çev. Saffet Babür), Ankara: Bilgesu yayınları.
Arslan, Zeynep (2006). Öğretmenlerde Dindarlık, Değerler ve İş Doyumu Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Anabilimdalı Felsefe Ve Din Bilimleri Bilim Dalı, İstanbul.
Arslan, M., Tunç, E. (2013). İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Değer Yönelimlerindeki Farklılaşmalar. Değerler Eğitimi Dergisi, 11 (26), 7-39.
Asan T., vd. (2008). Bireysel Değerler Envanteri’nin Dilsel Eşdeğerlik Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27 (27), 15-38.
Atçeken, Merve (2014). Dindarlık, Evlilik Doyumu ve Kişilik Özelliklerinin Bağışlama ile İlişkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı, İstanbul.
Aydın, Azize (2005). Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Ögrencilerinin Değer Hiyerarşileri ile İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Değer Hiyerarşilerinin Karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Aydın, İbrahim Hakkı (2011). Seküler Ahlak Bağlamında Din-Ahlak İlişkisi. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 35, 1-23.

Ayten, Ali (2009/2). Affedicilik ve Din: Affetme Eğilimi ve Dindarlıkla İlişkisi Üzerine Ampirik Bir Araştırma. M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 37, 111-128.
Ayten, Ali (2010). Empati ve Din: Türkiye’de Yardımlaşma ve Dindarlık Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İstanbul: İz yayınları.
Ayten, A., Göcen, G., Sevinç, K., Öztürk, E. E. (2012). Dini Başa Çıkma, Şükür Ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi: Hastalar, Hasta Yakınları ve Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12 (2), 45 -79.
Ayten, A., Sağır, Z. (2014). Dindarlık, Dinî Başa Çıkma ve Depresyon İlişkisi: Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma, Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 47, 5-18.
Ayverdi, İlhan (2005). Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Cilt 1, İstanbul: Kubbealtı neşriyat.
Bircan, H. H. (2001). İslam Felsefesinde Mutluluk, İstanbul: İz yayınları.
Budak, Selçuk (2002). Psikoloji Sözlüğü, 2. Baskı, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Canatan, Kadir (2011). Klasik Türk Düşüncesinde Aile ve Ailevi Değerler. Kadir Canatan-Ergün Yıldırım (Der.), Aile Sosyolojisi içinde (s.263-290). 2. Baskı, İstanbul: Açılım Kitap yayınları.
Çevik-Demir, Şükran (2013). Ergenlerde Benlik Saygısı ve Dini Başa Çıkma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Psikolojisi Bilim Dalı, Bursa.
Çubukçu, İbrahim Agâh (1977). İslam’da Ahlak ve Mutluluk Felsefesi, Ankara: Ayyıldız matbaa.
Dowlatabadi, F.H., Saadat, S., Jahangiri, S. (2013). The Relationship Between Religious Attitudes and Marital Satisfaction Among Married Personnel of Departments of Education in Rasht City, Iran. International Journal of Advanced Studies in Humanities and Social Science, 1 (6), 608-615.
Duriez, B., Fontaine, J. R. J., Luyten, P. (2003/1). Dindarlık Hayatımızı Hâlâ Etkiliyor mu? Çeşitli Dindarlık Tiplerine Göre Değer Yapılarının Farklılaşmasını Destekleyen Yeni Deliller. (çev. Prof. Dr. Veysel Uysal), M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 24, 25-42.
Farabi (1990). İdeal Devlet. (çev. Ahmet Arslan), Ankara: Vadi yayınları.
Farabi (ty.). Mutluluğun Kazanılması. (çev. Ahmet Arslan), İstanbul: Vadi yayınları.
Fiese B. H., Tomcho, T. J. (2001). Finding Meaning in Religious Practices: The Relation Between Religious Holiday Rituals and Marital Satisfaction. Journal of Family Psychology, 15 (4), 597-609.
Flor D.L., Knapp, N.F. (2001). Transmission and Transaction: Predicting Adolescents’ Internalization of Parental Religious Values. Journal of Family Psychology, 15 (4), 627-645.
Geyer, Anne L., Baumeister, Roy F. (2013). Din, Ahlak ve Öz-Denetim: Değerler, Erdemler ve Kötü Alışkanlıklar (Çev. Metin Güven). Raymond F. Paloutzian, Crystal L. Park (Der.), Din ve Maneviyat Psikolojisi: Yeni Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları (Çev. Ed. İhsan Çapçıoğlu-Ali Ayten) içinde (s.241-291). Ankara: Phoenix yayınları.
Göcen, Gülüşan (2014). Şükür: Pozitif Psikolojiden Din Psikolojisine Köprü. İstanbul: DEM yayınları.
Gündoğan, A. O. (2007). Ben ve Öteki: Değeler Dünyasının Gerginliği. Recep Kaymakcan ve diğerleri (Ed.), Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (s. 71-79) içinde. İstanbul: Dem yayınları.
Güngör, Erol (2000). Değerler Psikolojisi Üzerine Araştırmalar: Ahlak Psikolojisi, Ahlaki Değerler ve Ahlaki Gelişme. İstanbul: Ötüken yayınları.
Hallahmi, Beit-B., Argyle, Michael (1992). Yaş ve Din. (çev. Abdurrahman Kurt), Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 319-331.
İbn Miskeveyh (1983). Tehzib’ul-Ahlak. (çev. Abdulkadir Şener, İsmet Kayaoğlu, Cihat Tunç), Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Karaman, Hüseyin (2004). Ebu Bekir Razi’nin Ahlak Felsefesi. İstanbul: İz yayınları.
Kavas, Erkan (2013). Dini Tutum-Stresle Başa Çıkma İlişkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), S.D. Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Psikolojisi Bilim Dalı, Isparta.
Kılavuz, A. Saim (2004). Anahatlarıyla İslam Akaidi ve Kelama Giriş. 10. baskı, İstanbul: Ensar Neşriyat.
Kımter, Nurten (2008). Benlik Saygısı ve Dindarlık İlişkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Psikolojisi Bilim Dalı, Bursa.
Koç, Mustafa (2010). Demografik Özellikler ile Dindarlık Arasındaki İlişki: Yetişkinler Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 19 (2), 217-248.
Köktaş, M. E. (1993). Türkiye’de Dini Hayat: İzmir Örneği. İstanbul: İşaret yayınları.
Kula, Naci (2005). Bedensel Engellilik ve Dini Başa Çıkma. İstanbul: Dem yayınları.
Mccullough, M.E., Bono, G., Root, L.M. (2005). Religion and Forgiveness. Raymond F. Paloutzian, Crystal Park (Ed.), Handbook of the Psychology of Religion and Sprituality (s. 394-411) içinde. New York-London: The Guilford Press.
Mehmedoğlu, Ali Ulvi (2006/1). İlâhiyat Fakültesi Öğrencilerinin Değer Yönelimleri ve Dindarlık-Değer İlişkisi (M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Örneği). M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 30, 133-167.
Mehmedoğlu, Ali Ulvi (2004). Kişilik ve Din. İstanbul: Dem yayınları.
Oktay, A. S. (2007). İslam Düşüncesinde Ahlaki Değerler ve Bunların Global Ahlaka Etkileri. Recep Kaymakcan ve diğerleri (Ed.), Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (s. 131-143) içinde. İstanbul: Dem yayınları.
Poyraz, Hakan (2007). Değerlerin Kuruluşu ve Yapısı. Recep Kaymakcan ve diğerleri (Ed.), Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (s. 81-88) içinde. İstanbul: Dem yayınları.
Schwartz, Schalom H. (2012). An Overview of the Schwartz Theory Of Basic Values. Online Readings in Psychology and Culture, 2 (1), 1-20. http://dx.doi.org/10.9707/2307-0919.1116.
Seligman, Martin (2007). Gerçek Mutluluk. (çev. Semra Kunt Akbaş), Ankara: HYB yayınları.
Soykan, Ömer Naci (2007). Genel Geçer Bir Ahlak Olanaklı Mıdır? Recep Kaymakcan ve diğerleri (Ed.), Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (s. 45-54) içinde. İstanbul: Dem yayınları.
Taysi, Ebru (2010). Evlilikte Bağışlama: Evlilik Uyumu ve Yüklemelerin Rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 25 (65), 40-52.
Tiltay, M. A., Torlak, Ö. (2011). Materyalist Eğilim, Dinî Değerler, Marka Bağlılığı ve Tüketici Ahlakı Arasındaki İlişkiler. İş Ahlakı Dergisi, 4 (7), 93-130.
Topuz, İlhan (2003). Dini Gelişim Seviyeleri ile Dini Başa Çıkma Tutumları Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Psikolojisi Bölümü, Bursa.
Tusî, Nasiruddin (2007). Ahlâk-ı Nâsırî. (ed.) Tahir Özakkaş, (çev. Anar Gafarov-Zaur Şükürov), İstanbul: Litera yayınları.
Uysal, Enver (2005). Dindarlığın Ahlaki Temeli Üzerine Bazı Düşünceler. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14 (1), 41-59.
Uysal, Veysel (2006). Geleneksellik-Çağdaşlık Bağlamında Türkiye’de Dindarlık ve Kadın. İstanbul: Dem yayınları.
Uysal, Veysel (2007). Yetişkinlerde Dindarlık ve Değerler: Dini Hayat, Değer Tercihleri ve Kadına Bakış Eğilimleri. Recep Kaymakcan ve diğerleri (Ed.), Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu, (s.215-239) içinde. İstanbul: Dem yayınları.
Yapıcı, A., Zengin, Z. S. (2003). İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Dinin Etkisini Hissetme Düzeyleriyle Psiko-Sosyal Uyumları Arasındaki İlişki. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3 (2), 65-127.
Yapıcı, A. (2007). Ruh Sağlığı ve Din: Psikososyal Uyum ve Dindarlık. Adana: Karahan kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Balcı Arvas
0000-0002-8264-623X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2018

Kabul Tarihi

18 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 7 Sayı: 5

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.463831

IZ

https://izlik.org/JA22NG88ZL

APA

Balcı Arvas, F. (2018). Kişisel Değerler ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(5), 40-63. https://doi.org/10.15869/itobiad.463831

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

35894

Kişisel Değerler ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

A Research into the Relationship Between Personal Values and Piety

Abstract

Keywords

Kişisel Değerler ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Üniversite Öğrencilerinde Manevi-İnsani Değerler ve Dindarlık İlişkisi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN MOTİVASYONEL DİNDARLIK DÜZEYLERİNİN YAŞ VE CİNSİYET DEĞİŞKENLERİNE GÖRE İNCELENMESİ

Relationship between Spirituality and Social Media Addiction among Adults

Yapay Zekâ ile 2020-2025 Yıllarında Cinsiyete Göre Dindarlık Durumunun Tahmini

Üniversite Öğrencilerinde Dindarlık, Empatik Eğilim ve Kültürlerarası Duyarlılık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma

Dindarlık ve İş Doyumu İlişkisinde İş Yeri Maneviyatının Aracı Rolü: Katılım Bankası Çalışanları Örneği

Gençlerin Tanrı Algısı Bağlamında Yaşadıkları İnanç Sorunları ve Kendi Çözüm Önerileri

Okul Öncesi Eğitime Devam Eden Çocukların Annelerinin Bireysel Değerlerinin İncelenmesi

Üniversite Öğrencilerinde Karakter Güçleri ile Dindarlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi