İhracat Davranışları ve Maliyet Liderliği Stratejisinin İşletmenin Rekabet Kapasitesine Etkisi: Bir Uygulama

As a result of "production", which can be defined as the activity of creating a good or service, the relevant goods or services are offered to the market through sales. These sales take place in the form of domestic sales as well as sales abroad. Foreign sales are called "export" for short. Sales abroad will increase the business scales and therefore their total profits by increasing the market shares of micro-level exporter enterprises, as well as ensuring that the countries where these companies take a greater share from the world trade volume and increase their GDP at the macro-level As a result of these, today, overseas sales rates and levels within total sales have become more and more important in terms of enterprises' maintaining their operations. For, in terms of both countries and enterprises, carrying out overseas economic activities has become inevitable. In this respect, the present study aims to determine in what way(s) business managers' competitive powers depending on exportation will change in case of overseas sales. In the study, two basic models were formed. Firstly, cost leadership strategy was determined as the dependent and the product development capacity of enterprises, knowledge of exportation and logistic service efficiency were determined as the independent variables. Secondly, the cost leadership strategy, which is the intermediate varible for the mentioned three independent variables, was added and the competition strategy was chosen as the dependent variable. The data was obtained via administration of a questionnaire. The study was carried out with the senior managers of the exporting firms in Turkey. In the study, 5-point Likert type scale was used, the analyses were made via the SPSS for Windows 23.0 statistical package program and the hypotheses were supported. As a result of the study, it was concluded that the enterprises following a business cost leadership strategy increased their competitive capacities and the enterprises having the knowledge of exportation and the ones with the logistic service activity increaed their competitive capacities to the extent that they maintained these behaviors of theirs. Moreover, in the study, the other obtained results and discussions were included.

Bir mal veya hizmetin meydana getirilmesi faaliyeti olarak tanımlanabilen ‘üretim’ sonucunda ilgili mal veya hizmetler satış yoluyla piyasaya arz edilirler. Bu satışlar yurtiçi satışlar olduğu gibi, yurtdışı satışlar biçiminde de gerçekleşir. Yurtdışı satışlar kısaca ‘ihracat’ olarak adlandırılırlar. Yurtdışına yapılan satışlar, mikro seviyede ihracatçı işletmelerin pazar paylarını büyüterek işletme ölçeklerini ve bundan dolayı toplam kârlarını artırdığı gibi, makro seviyede, bu firmaların bulunduğu ülkelerin dünya ticaret hacminden daha fazla pay almasını ve GSYH’larının artmasını da sağlayabilecektir. Bu sebeplerden ötürü günümüzde toplam satışlar içerisinde yurt dışı satış oranları ve seviyeleri işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri bakımından gittikçe daha fazla önem kazanmıştır. Çünkü hem ülkeler açısından hem de işletmeler açısından yurt dışı ekonomik faaliyet yapmak kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bakımdan bu çalışma; işletme yöneticilerinin, yurt dışı satış yapılması durumunda, ihracata bağlı rekabet güçlerinin ne yönde değişeceğini araştırmayı hedeflemiştir. Çalışmada iki temel model oluşturulmuştur. İlk olarak maliyet liderliği stratejisi bağımlı; işletmelerin ürün geliştirme kapasitesi, ihracat bilgisi ve lojistik servis etkinliği bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. İkinci olarak sözü edilen üç bağımsız değişkene ara bağımlı değişken olan maliyet liderliği stratejisi de eklenmiş, bağımlı değişken olarak rekabet kapasitesi seçilmiştir. Veriler anket uygulaması ile elde edilmiştir. Araştırma uygulaması, Türkiye’de ihracat yapan firmaların üst düzey yöneticileri üzerinde olmuştur. Çalışmada 5’li likert ölçeği kullanılmış, analizler SPSS for Windows 23.0 istatistik paket programı ile yapılmış ve hipotezlerin desteklenmesi sağlanmıştır. Araştırmanın sonucunda; işletme maliyet liderliği stratejisi izleyen işletmelerin rekabet kapasitelerini artırdıkları, ihracat bilgisine sahip olan işletmelerin ve lojistik servis etkinliğine sahip işletmelerin bu davranışlarını sürdürdüğü ölçüde rekabet kapasitelerinin de arttığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada ayrıca elde edilen diğer sonuçlar ve tartışmalara da yer verilmiştir.