Araştırma Makalesi

İslamofobya Bağlamında Kıtal Ayetlerinin “Şahin” Ve “Güvercin” Yorumları

Cilt: 10 Sayı: 3 30 Eylül 2021
PDF İndir
TR EN

İslamofobya Bağlamında Kıtal Ayetlerinin “Şahin” Ve “Güvercin” Yorumları

Öz

11 Eylül 2001 sonrasında literal bir olgunluğa ulaşan ve Batı’nın kendi değerler dünyasında ürettiği bir korku olan İslamofobi, Müslümanlara yapılan tüm fiili, psikolojik baskı ve entelektüel bariyer oluşturma çabası olarak tanımlanabilir. Zaman içerisinde yapılan AB topluluğundaki alan araştırmaları bu problemin güncel olarak devam ettiğini ortaya koymaktadır. Müslümanlar Batı için büyüyen yeşil bir korkudur. Mevcut korkunun hem tarihi hem de zihni boyutları vardır. Esasen kavram eski korkuların yeni ifadesidir. Hıristiyan Batı için öteki olan Müslümanlarla ilişkilerde, sonucu başarısızlık olan Endülüs tecrübesi, Batı’nın zimmî Müslümanlarla ilk imtihanıdır. Haçlı propagandalarının Batı zihin dünyasında oluşturduğu olumsuz Müslüman algısı, kendi topraklarında azınlık konumundaki Müslümanlara gösterilen İslamofobik tavırların tarihi arka planını teşkil eder. İslamofobinin başlangıçta değilse de devam eden süreçte Müslümanlarla ilgili bir korkuya dönüştüğü aşikardır. Zikrettiğim korkular ve İslam’ın tarihsel birikimin redd-i mirasta bulunulması Müslümanları -modern dönem sosyo-teolojisinde- şahinleşmeye itmiştir. Batı tipi korkuları tetikleyen ve bir fobyaya dönüştüren sâikler arasında Müslümanların epistemik yetersizliği ve sosyolojik tepkiselliğini göz ardı etmemek gerekir. Bu yetersizliklerin tebarüz ettiği alanlardan birisi kıtal ayetleridir. Kıtal ayetlerinin yorumlanmasında, modernleşme sonrası, Kur’ân’la sığ anlam ilişkisi kuran muhatabın yetersizliği ve kadim bilgi geleneğinde işletilen nesih nazariyesi iki problematik alandır. Başka bir ifadeyle Selefilik ve farklı bağlamlardaki Mekki İ’râz ayetleriyle Medenî Kıtâl ayetlerinin bir araya getirilerek -belki- diplomasiye karşılık gelebilecek ayetlerin nesh edildiğini iddia etmek İslamofobinin temel sebepleri olarak kabul edilebilir. Oysa büyük çoğunluğu Mekki olan ayetler ahlakî bir tutum iken, Kıtal ayetlerinin konusu olan savaşın devletin karar mekanizması içinde yer alan olağanüstü bir tarafı vardır. Buna rağmen kadim dönemde ulemanın böyle bir eşleşmeye gitmesi ilmi değil sosyo-politik bir durumdur. Çünkü nesih nazariyesi kadim kültürde atak durumdaki İslam’la örtüşen bir nazariyedir. Bugün İslam savunma durumundadır.
İslam medeniyeti “ötekiyle” bir arada yaşama kültürünü ürettiği zengin tarihi bir tecrübeye sahiptir. Gerek kurucu dönemden tevarüs eden birçok hadis (e)ler ve kurucu metin, gerekse sonraki dönem yaşanan barış ortamı tesisi, savaşın elzem durumlarda bir enstrüman olarak kullanılması “ötekiyle” olan münasebette siyasi, kültürel, toplumsal bir hafızanın oluşmasını sağlamıştır. İslamın tarihsel birarada yaşama tecrübesi, tefsir geleneğinde kıtal ayetlerinin yorumu “güvercin” kanadını teşkil etmektedir. Buna göre kadim kültürün paradigmasını doğru çözümleyip bugün için yeni bir dil inşa etmek elzem görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kıtal Ayetleri , İslamofobi , Nesih , Tefsir , Selefiye

Kaynakça

  1. Abdulhamit, İrfan. (1971). Müsteşrikler ve Hedefleri. İst: Sinan yay.
  2. Aktaş, Murat. (2017). “AB Ülkelerinde İslamofobi ve Terörizm”. Ombudsman Akademik Yıl: 4 Sayı: 7 Temmuz- Aralık 127- 155.
  3. Aktay, Yasin. (1999). Türk Dininin Sosyolojik İmkânı, İst: İletişim Yay.
  4. el-Âlûsî, Ebu’l-Fadl Şehabeddin Mahmud. (ty). Ruhu’l-Meanî. Beyrut: Daru ihya-i Turasi’l-Arabî.
  5. Atan, Ömer Faruk. (2018). “Tarihi Süreç İçerisinde Nesh Teriminin Gelişimi ve Kapsamı”. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 4/ 1 90-113.
  6. Baltacı, Burhan. (2019). “Zahiri-Selefi Din Yorumu Üzerine -Anlam, Yorum ve Makasid Ekseninde Bir Değerlendirme-”. Selefi Zahiri Din Yorumu Sempozyumu. 357-365. İstanbul: Kuramer.
  7. Bayanunî, Muhammed Abu el-Fath. (1998). “Hüküm”, TDV Ansiklopedisi. C.18 466-468.Ank: TDV Yay.
  8. el-Begavî, Ebu Muhammed el-Hüseyin b. Mesut b. Muhammed b. el-Ferrâ. (1997). Meâlimu’t-Tenzîl. Beyrut: Daru Taybe.
  9. Buehler, Arthor F. (2014). “İslamofobi: Batı’nın “Karanlık Tarafı”nın Bir Yansıması” çev. Mehmet Atalay. Ank. Üni. İlahiyat Fakültesi Dergisi 55/1 s. 123-140.
  10. el-Bûtî, M. S. Ramazan. (1997). el-Cihâdü fi’l İslam. Dimeşk: Dâru’l Fikri’l Muâsır.

Kaynak Göster

APA
İmamoğlu, İ. H. (2021). İslamofobya Bağlamında Kıtal Ayetlerinin “Şahin” Ve “Güvercin” Yorumları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(3), 2542-2563. https://doi.org/10.15869/itobiad.971805