İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme

Selçuk Gürçam

İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin iklim kriziyle mücadelesine yönelik mevzuat hazırlık sürecinin temel taşı olan İklim Kanunu Teklifi’ni, neoliberal çevre yönetişimi ve iklim adaleti perspektifinden eleştirel bir biçimde analiz etmektedir. Türkiye’nin Paris Anlaşması sonrası artan yükümlülükleri bağlamında geliştirilen bu yasa, piyasa temelli mekanizmalarla emisyon azaltımı hedeflerini merkeze alırken, sosyal eşitlik, kurumsal şeffaflık ve toplumsal katılım gibi temel unsurları ikincil plana itmektedir. Çalışmada nitel analiz yöntemi kullanılarak, kanun metninin çevre politikalarında görülen yeşil aklama eğilimlerini nasıl pekiştirebileceği, karbon piyasaları ve emisyon denkleştirme araçlarının şeffaflık ve hesap verebilirlikten uzak biçimde uygulanması halinde doğurabileceği olumsuz sonuçlarla birlikte ele alınmıştır. Ayrıca kanun teklifinin mevcut haliyle, çevresel sürdürülebilirlikten ziyade ekonomik büyüme odaklı bir yaklaşımı sürdürdüğünü ve bu bağlamda neoliberal çevre yönetişiminin sınırlarını yeniden ürettiğini savunmaktadır. Bununla beraber, merkeziyetçi bir iklim yönetimi anlayışının yerel yönetimler ve kırılgan gruplar üzerindeki dışlayıcı etkilerine de dikkat çekilerek, daha gerçekçi ve uygulanabilir bir kanununun nasıl olması gerektiğine dair öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, E. (2010). Kamu yönetiminde dönüşüm kapsamında su dağıtım hizmetlerinin çözümlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
Akın, C., & Doğan, E. (2024). Türkiye’de Neoliberal Belediyecilik: Büyükşehir Belediyeleri Üzerine Analitik Bütçe Sınıflandırması Temelinde Çözümleme. Memleket Siyaset Yönetim, 19(42), 215–242. https://doi.org/10.56524/msydergi.1350423
Algül, F. (2016). Yeni toplumsal hareketler ve sosyal medya: Kuzey ormanları savunması hareketine yönelik bir örnek olay incelemesi. Marmara İletişim Dergisi, 22, 139–152.
Anwar, N., & Sur, M. (2021). Climate Change, Urban Futures, and the Gendering of Cities in South Asia. In Climate Justice and Migration Mobility, Development, and Displacement in the Global South. Heinrich Böll Foundation.
Arora-Jonsson, S. (2023). The sustainable development goals: A universalist promise for the future. Futures, 146, 103087. https://doi.org/10.1016/j.futures.2022.103087
Arora-Jonsson, S., & Gurung, J. (2023). Changing business as usual in global climate and development action: Making space for social justice in carbon markets. World Development Perspectives, 29, 100474. https://doi.org/10.1016/j.wdp.2022.100474
Asgarov, V. (2024). Neoliberal Ekonomi Politikaların Katı Atık Yönetimi Üzerindeki Etkisi: Eskişehir Tepebaşı Belediyesi Örneği. Eskişehir Anadolu Üniversitesİ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Avcı, S. (2005). Türkiye’de termik santraller ve çevresel etkileri. Coğrafya Dergisi, 13, 1–26.

Aydoğdu, M. H. (2024). İklim Değişikliğinin Sosyal ve Ekonomik Yapı Üzerine Etkilerinin Genel Değerlendirmesi. In Sürdürülebilir Gelecek İçin İklim Perspektifleri. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub564.c2270
Bachram, H. (2004). Climate fraud and carbon colonialism: the new trade in greenhouse gases. Capitalism Nature Socialism, 15(4), 5–20. https://doi.org/10.1080/1045575042000287299
Bailey, I., & Maresh, S. (2009). Scales and networks of neoliberal climate governance: the regulatory and territorial logics of European Union emissions trading. Transactions of the Institute of British Geographers, 34(4), 445–461. https://doi.org/10.1111/j.1475-5661.2009.00355.x
Bal, H. Ç. (2013). Dünyada ve Türkiye’de Kirlilik İzinleri Piyasaları ve Çevre Sorunlarının Çözümünde Bu Piyasaların Etkinliği, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 196–217.
Barbato, C. T., & Strong, A. L. (2023). Farmer perspectives on carbon markets incentivizing agricultural soil carbon sequestration. Npj Climate Action, 2(1), 26. https://doi.org/10.1038/s44168-023-00055-4
Barrett, S. R. H., Speth, R. L., Eastham, S. D., Dedoussi, I. C., Ashok, A., Malina, R., & Keith, D. W. (2015). Impact of the Volkswagen emissions control defeat device on US public health. Environmental Research Letters, 10(11), 114005. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/11/114005
Bernier, A. K. (2016). Neoliberalism and the Environmental Movement: Contemporary Considerations for the CounterHegemonic Struggle [University of Colorado at Boulder]. file:///C:/Users/istan/Downloads/neoliberalismAndTheEnvironmentalMovementContemporaryConsid (1).pdf
Bezgrebelna, M., Hajat, S., Njenga, S., Settembrino, M. R., Vickery, J., & Kidd, S. A. (2024). Neoliberalism, Climate Change, and Displaced and Homeless Populations: Exploring Interactions Through Case Studies. Humanity & Society, 48(2–4), 107–129. https://doi.org/10.1177/01605976231219232
Bilgili, M. Y., & Firidin, E. (2017). Çevre Politikasının Ekonomik ve Mali Araçları: Çevre Vergileri Üzerine Teorik Bir İnceleme. Journal of Life Economics, 4(2), 125–140.
Binboğa, G. (2014). Uluslararası Karbon Ticareti ve Türkiye. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 9(34), 5732–5759.
Bogert, J. M., Ellers, J., Lewandowsky, S., Balgopal, M. M., & Harvey, J. A. (2022). Reviewing the relationship between neoliberal societies and nature: implications of the industrialized dominant social paradigm for a sustainable future. Ecology and Society, 27(2), art7. https://doi.org/10.5751/ES-13134-270207
Böhm, S., Misoczky, M. C., & Moog, S. (2012). Greening Capitalism? A Marxist Critique of Carbon Markets. Organization Studies, 33(11), 1617–1638. https://doi.org/10.1177/0170840612463326
Bozkurt, A. U. (2008). Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Enerji Verimliliği Açısından Değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
Bracking, S., & Leffel, B. (2021). Climate finance governance: Fit for purpose? WIREs Climate Change, 12(4). https://doi.org/10.1002/wcc.709
Brecher, J. (2015). Climate Insurgency. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315635514,ISBN9781315635514.
Brooks, M. L., & Kessy, A. T. (2017). Neo-liberalism and the state: lessons from the Tanzania coffee industry. The African Review: A Journal of African Politics, Development and International Affairs, 44(2), 1–28.
Bumpus, A. G., & Liverman, D. M. (2008). Accumulation by Decarbonization and the Governance of Carbon Offsets. Economic Geography, 84(2), 127–155. https://doi.org/10.1111/j.1944-8287.2008.tb00401.x
Cairney, P., Timonina, I., & Stephan, H. (2023). How can policy and policymaking foster climate justice? A qualitative systematic review. Open Research Europe, 3, 51. https://doi.org/10.12688/openreseurope.15719.2
Can, F. (2018). Türkiye’de Uygulanan ve Gönüllü Karbon Piyasalarında Faaliyette Bulunan Projelerin Paydaş Katılımı Açısından Değerlendirilmesi. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1–17. https://doi.org/10.30784/epfad.408988
Çankaya, F., & Şeker, Y. (2013). Karbon Sertifikalarının Türkiye Muhasebe Standartlarına Göre Muhasebeleştirilmesi. World of Accounting Science, 15(4), 105.
Carrington, D. (2022). Oil firms’ climate claims are greenwashing, study concludes. The Guardian. https://www.theguardian.com/environment/2022/feb/16/oil-firms-climate-claims-are-greenwashing-study-concludes
Çelikkol, H., & Özkan, N. (2011). Karbon Piyasaları ve Türkiye Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 203–222.
Center for Climate Justice. (2025). What is Climate Justice? https://centerclimatejustice.universityofcalifornia.edu/what-is-climate-justice/
Çetintaş, H., & Türköz, K. (2017). İklim Değişikliği İle Mücadelede Karbon Piyasalarinin Rolü. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(37), 147–168.
Ciplet, D., & Roberts, J. T. (2017). Climate change and the transition to neoliberal environmental governance. Global Environmental Change, 46, 148–156. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2017.09.003
UK Climate Change Act, 108 (2008). https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2008/27/pdfs/ukpga_20080027_en.pdf
Connell, R. (2010). Understanding Neoliberalism. In Neoliberalism and Everyday Life (pp. 22–36). McGill-Queen’s University Press. https://doi.org/10.1515/9780773581050-004
Corporate Europe Observatory. (2015). EU emissions trading: 5 reasons to scrap the ETS. https://corporateeurope.org/en/environment/2015/10/eu-emissions-trading-5-reasons-scrap-ets
Cortes-Vazquez, J. A., & Apostolopoulou, E. (2019). Against Neoliberal Natures: Environmental Movements, Radical Practice and “the Right to Nature.” Geoforum, 98, 202–205. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2019.01.007
Czarnezki, J. J., & Fiedler, K. (2016). The Neoliberal Turn in Environmental Regulation. Utah Law Review, 2016(1). https://dc.law.utah.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1019&context=ulr
Çevre Kanunu, Pub. L. No. 2872, 38 (1983). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2872.pdf
DB Energy. (2025). EU ETS - Emissions Trading System in the European Union. https://www.dbenergy.pl/en/knowledge-base/eu-ets-emissions-trading-system
Demirel, M. (2009). Su Kaynakları Yönetimindeki Politika ve Sorunlar: Denizli Örneğinde Bir Değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
Demirtaş, E. (2025). Kanal İstanbul raporu: Çevresel ve ekonomik tehditler kapıda. Gazete Kadıköy. https://www.gazetekadikoy.com.tr/cevre/kanal-istanbul-raporu-cevresel-ve-ekonomik-tehditler-kapida
Dent, C. M. (2022). Neoliberal Environmentalism, Climate Interventionism and the Trade-Climate Nexus. Sustainability, 14(23), 15804. https://doi.org/10.3390/su142315804
Doğru, A. Ö., Sözen, S., & Orhon, D. (2020). İstanbul’un Kuzey Ormanları’ndaki kayıplar ve etkileri. Sarkaç. https://sarkac.org/2020/11/istanbulun-kuzey-ormanlarindaki-kayiplar-ve-etkileri/
Dong, F., Wang, Y., Su, B., Hua, Y., & Zhang, Y. (2019). The process of peak CO2 emissions in developed economies: A perspective of industrialization and urbanization. Resources, Conservation and Recycling, 141, 61–75. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2018.10.010
Durmuş Şenyapar, H. N. (2024). Unveiling Greenwashing Strategies: A Comprehensive Analysis of Impacts on Consumer Trust and Environmental Sustainability. Journal of Energy Systems, 8(3), 164–181. https://doi.org/10.30521/jes.1436875
Duro, J. A., & Padilla, E. (2006). International inequalities in per capita CO2 emissions: A decomposition methodology by Kaya factors. Energy Economics, 28(2), 170–187. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2005.12.004 Ellerman, D. A., Convery, F., & Perthuis, C. De. (2010). Pricing Carbon: The European Union Emissions Trading Scheme. Cambridge University Press.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2024). Bu Ülkenin Enerjiye İhtiyacı Var. https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=21264
European Commission. (2019). The European Green Deal. https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:b828d165-1c22-11ea-8c1f-01aa75ed71a1.0002.02/DOC_1&format=PDF
Fairhead, J., Leach, M., & Scoones, I. (2012). Green Grabbing: a new appropriation of nature? Journal of Peasant Studies, 39(2), 237–261. https://doi.org/10.1080/03066150.2012.671770
Fieldman, G. (2011). Neoliberalism, the production of vulnerability and the hobbled state: Systemic barriers to climate adaptation. Climate and Development, 3(2), 159–174. https://doi.org/10.1080/17565529.2011.582278
Fisher, S. (2015). The emerging geographies of climate justice. The Geographical Journal, 181(1), 73–82. https://doi.org/10.1111/geoj.12078
Foster, J. B., & Clark, B. (2018). The Expropriation of Nature. Monthly Review, 1–27. https://doi.org/10.14452/MR-069-10-2018-03_1
Frank, S. (2023). Does carbon offsetting do more harm than good? Carbon Market Watch. https://carbonmarketwatch.org/2023/07/06/does-carbon-offsetting-do-more-harm-than-good/
Fremstad, A., & Paul, M. (2022). Neoliberalism and climate change: How the free-market myth has prevented climate action. Ecological Economics, 197, 107353. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2022.107353
Ganti, T. (2014). Neoliberalism. Annual Review of Anthropology, 43(1), 89–104. https://doi.org/10.1146/annurev-anthro-092412-155528
Gencelli, A., Uncu, B. A., & Cantaş, İ. (2024). İklim Krizini Dezavantajlı Gruplar Üzerinden Okumak: Türkiye ve İstanbul’da İklim Adaletine Yönelik Bir Değerlendirme. https://ipa.istanbul/wp-content/uploads/2024/08/KENT_GUNDEMI-IklimKriziniDezavantajliGruplarUzerindenOkumak.pdf
Green, F., & Healy, N. (2022). How inequality fuels climate change: The climate case for a Green New Deal. One Earth, 5(6), 635–649. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2022.05.005
Gündüz, İ. O. (2013). Bir Çevre Vergisi Türü Olarak Enerji Vergisi: Fosil Yakıtların Vergilendirilmesi-I. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 111–125.
Güngör, G. (2012). Tarihi Açıdan Türkiye’de Özelleştirme Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 1(2), 100–119.
Gunningham, N. (2020). A Quiet Revolution: Central Banks, Financial Regulators, and Climate Finance. Sustainability, 12(22), 9596. https://doi.org/10.3390/su12229596 Gürçam, S. (2022a). Analysing the Global Fight Against Climate Change and the Turkish Context. Lectio Socialis, 6(2), In-press. https://doi.org/doi.org/10.47478/lectio.1004359
Gürçam, S. (2022b). The Neoliberal Initiative of the Aviation Industry to Fight the Climate Crisis: Greenwashing. International Journal of Environment and Geoinformatics, 9(3), 178–186. https://doi.org/10.30897/ijegeo.1083921
Gürçam, S. (2023a). İklim Krizi ve Egemenlik Çerçevesinde İklim Mağdurları. Journal of International Relations and Political Science Studies, 7, 19–36.
Gürçam, S. (2023b). Z Kuşağının İklim Krizi Hassasiyeti: 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Öncesi Akp ve Chp’nin Yaklaşımları Üzerine Bir İnceleme. In Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler ve Kamu Yönetimi Alanında Uluslararası Araştırmalar (pp. 46–65). Platanus Yayın Grubu.
Gürçam, S., & Konuralp, E. (2022). Küreselden Yerele Çevresel Politika Yapımı: Iğdır İl Özel İdaresi Üzerine Bir Memorandum. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6, 65–84.
Hans, V. B. (2024). Neo-Liberalism and Climate Change. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.4652329
Harvey, D. (2005). A Brief History of Neoliberalism. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780199283262.001.0001
Heinrich-Böll-Stiftung. (2017). License to pollute - Carbon markets and the new economy of nature. https://www.boell.de/en/2017/04/13/tipping-point-license-pollute-carbon-markets-and-new-economy-nature
Holemans, D. (2020). Emancipation in the Neoliberal Era: Rethinking Transition with Karl Polanyi. Green European Journal. https://www.greeneuropeanjournal.eu/emancipation-in-the-neoliberal-era-rethinking-transition-with-karl-polanyi/
İklim Kanunu Teklifi, Pub. L. No. 84, 42 (2025). https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y3/T2/WebOnergeMetni/c0986a6f-d636-4c89-a92f-5db951eeeb09.pdf
In, S. Y., & Schumacher, K. (2021). Carbonwashing: A New Type of Carbon Data-related ESG Greenwashing. https://www.researchgate.net/publication/353549078_Carbonwashing_A_New_Type_of_Carbon_Data-related_ESG_Greenwashing
IPCC. (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_FullReport.pdf
IPCC. (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation, and Vulnerability Summary for Policymakers. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844.001
Ivers, L. (2023). Social Dimensions of Climate Change. World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/topic/social-dimensions-of-climate-change#1
Klein, N. (2015). This Changes Everything: Capitalism vs. The Climate. Simon & Schuster. ISBN13: 9781451697391, 576 pages.
Konuralp, E. (2020). Between neoliberal appetence and environmentalist reservations: the political economy of sustainable aviation. International Journal of Sustainable Aviation, 6(2), 134. https://doi.org/10.1504/IJSA.2020.110603
Lindwall, C. (2023). What Is Greenwashing? NRDC (Natural Resources Defense Council). https://www.nrdc.org/stories/what-greenwashing
Lohmann, L. (2010). Neoliberalism and the calculable world : the rise of carbon trading. In The Rise and Fall of Neoliberalism: The Collapse of an Economic Order? Zed Books.
MacNeil, R., & Paterson, M. (2012). Neoliberal climate policy: from market fetishism to the developmental state. Environmental Politics, 21(2), 230–247. https://doi.org/10.1080/09644016.2012.651900
Maizland, L., & Fong, C. (2025). Global Climate Agreements: Successes and Failures. Council on Foreign Relations. https://www.cfr.org/backgrounder/paris-global-climate-change-agreements.
Matt, E., & Okereke, C. (2014). A neo-Gramscian account of carbon markets. In The Politics of Carbon Markets (p. 20). Routledge.
McAdam, J. (2012). Climate Change, Forced Migration, and International Law. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199587087.001.0001
McCarthy, J., & Prudham, S. (2004). Neoliberal nature and the nature of neoliberalism. Geoforum, 35(3), 275–283. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2003.07.003
Meckling, J. (2018). The developmental state in global regulation: Economic change and climate policy. European Journal of International Relations, 24(1), 58–81. https://doi.org/10.1177/1354066117700966
Menton, M., Larrea, C., Latorre, S., Martinez-Alier, J., Peck, M., Temper, L., & Walter, M. (2020). Environmental justice and the SDGs: from synergies to gaps and contradictions. Sustainability Science, 15(6), 1621–1636. https://doi.org/10.1007/s11625-020-00789-8
Michaelowa, A., Shishlov, I., & Brescia, D. (2019). Evolution of international carbon markets: lessons for the Paris Agreement. WIREs Climate Change, 10(6). https://doi.org/10.1002/wcc.613
Moe-Lobeda, C. D. (2016). Climate Change as Climate Debt: Forging a Just Future. Journal of the Society of Christian Ethics, 36(1), 27–49. https://doi.org/10.1353/sce.2016.0014
Mullard, S. (2023). Greenwashing: A form of corruption? The U4 Anti-Corruption Resource Centre. https://www.u4.no/blog/greenwashing-a-form-of-corruption
Net Sıfır Türkiye. (2025). 2053 Net-Sıfır Hedefi ve Türkiye’nin Uzun Dönemli İklim Değişikliği Stratejisi. İklim Değişikliği Başkanlığı. https://netsifirturkiye.org/2053-net-sifir-hedefi-ve-turkiyenin-uzun-donemli-iklim-degisikligi-stratejisi/
Newell, P. (2008). The political economy of global environmental governance. Review of International Studies, 34(3), 507–529. https://doi.org/10.1017/S0260210508008140
Newell, P., & Mulvaney, D. (2013). The political economy of the ‘just transition.’ The Geographical Journal, 179(2), 132–140. https://doi.org/10.1111/geoj.12008
Newell, P., & Paterson, M. (2010). Climate Capitalism. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511761850
Newell, P., Srivastava, S., Naess, L. O., Torres Contreras, G. A., & Price, R. (2021). Toward transformative climate justice: An emerging research agenda. WIREs Climate Change, 12(6). https://doi.org/10.1002/wcc.733
Ogunbode, C. A., Doran, R., Ayanian, A. H., Park, J., Utsugi, A., van den Broek, K. L., Ghorayeb, J., Aquino, S. D., Lins, S., Aruta, J. J. B. R., Reyes, M. E. S., Zick, A., & Clayton, S. (2024). Climate justice beliefs related to climate action and policy support around the world. Nature Climate Change, 14(11), 1144–1150. https://doi.org/10.1038/s41558-024-02168-y
Öner, Ş. (2023). İklim Değişikliği Sorununun Uluslararası Gelişmeler Eşliğinde Türkiye’nin Politika ve Kurumlarına Yansıması. Ombudsman Akademik, 18, 13–47.
Özlüer, I. Ö. (2018). Çevresel Konularda Bilgiye Erişim Rehberi ve Aarhus Sözleşmesi. https://dogadernegi.org/wp-content/uploads/2023/06/cevresel-konularda-bilgiye-erisim-ve-aarhus-sozlesmesi.pdf
Paterson, M. (2012). Who and what are carbon markets for? Politics and the development of climate policy. Climate Policy, 12(1), 82–97. https://doi.org/10.1080/14693062.2011.579259
Pearse, R. (2014). Climate Capitalism and its Discontents. Global Environmental Politics, 14(1), 130–135. https://doi.org/10.1162/GLEP_r_00217
Pickering, J., & Barry, C. (2014). On the concept of climate debt: its moral and political value. In Global Political Justice (p. 19).
Plec, E., & Pettenger, M. (2012). Greenwashing Consumption: The Didactic Framing of ExxonMobil’s Energy Solutions. Environmental Communication, 6(4), 459–476. https://doi.org/10.1080/17524032.2012.720270
Portney, P. R. (2020). Market-Based Approaches to Environmental Policy: A “Refresher” Course. Resources,https://www.resources.org/archives/market-based-approaches-to-environmental-policy-a-refresher-course/.
Randalls, S. (2017). Assembling Climate Expertise: Carbon Markets, Neoliberalism and Science. In Assembling Neoliberalism (pp. 67–85). Palgrave Macmillan US. https://doi.org/10.1057/978-1-137-58204-1_4 Rao, M. (2018). Reframing the Environment in Neoliberal India: Introduction to the Theme. Sociological Bulletin, 67(3), 259–274. https://doi.org/10.1177/0038022918796377
Resmî Gazete. (2021). Milletlerarası Andlaşma. T.C Cumhurbaşkanlığı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211007M1-1.pdf
Roberts, J. T., & Parks, B. (2006). A Climate of Injustice Global Inequality, North-South Politics, and Climate Policy. The MIT Press.
Schendler, A. (2021). The Complicity of Corporate Sustainability. Stanford University. https://ssir.org/articles/entry/the_complicity_of_corporate_sustainability#
Schlosberg, D. (2012). Climate Justice and Capabilities: A Framework for Adaptation Policy. Ethics & International Affairs, 26(4), 445–461. https://doi.org/10.1017/S0892679412000615
Schlosberg, D., & Collins, L. B. (2014). From environmental to climate justice: climate change and the discourse of environmental justice. WIREs Climate Change, 5(3), 359–374. https://doi.org/10.1002/wcc.275
Scott, M., & Lan, X. (2023). Does it matter how much the United States reduces its carbon dioxide emissions if China doesn’t do the same? NOAA. https://www.climate.gov/news-features/climate-qa/does-it-matter-how-much-united-states-reduces-its-carbon-dioxide-emissions
Shanor, A., & Light, S. E. (2022). Greenwashing and the first amendment. Columbia Law Review, 122(7), 2033–2118.
Shash, N. (2015). Carbon markets as regulation strategy: States, non-state market actors and public-private climate governance. The American University in Cairo.
Sheerer, C. (2024). Türkiye drops coal plans but remains alone among OECD without a ban on new coal plant permits. Global Energy Monitor. https://globalenergymonitor.org/press-release/turkiye-drops-coal-plans-but-remains-alone-among-oecd-without-a-ban-on-new-coal-plant-permits/
Sovacool, B. K. (2011). Four Problems with Global Carbon Markets: A Critical Review. Energy & Environment, 22(6), 681–694. https://doi.org/10.1260/0958-305X.22.6.681
Spash, C. L. (2022). Conservation in conflict: Corporations, capitalism and sustainable development. Biological Conservation, 269, 109528. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2022.109528
Tamzok, N. (2017). Yerli Kömüre Dayalı Termik Santral Potansiyeli, Darboğazlar ve Çözüm Önereleri. In Türkiye’de Termik Santraller 2017 (p. 172). TMMOB Makina Mühendisleri Odası.
Tang, Y., Duan, H., & Yu, S. (2023). Mitigating climate change to alleviate economic inequality under the Paris Agreement. IScience, 26(1), 105734. https://doi.org/10.1016/j.isci.2022.105734
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Pub. L. No. 2709, 75 (2018). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2709.pdf
Temiz Hava Hakkı Platformu. (2025). THHP Bülteni Aralık 2024. https://temizhavahakki.org/thhp-bulteni-aralik-2024/
Timmons Roberts, J., & Parks, B. C. (2007). Fueling Injustice: Globalization, Ecologically Unequal Exchange and Climate Change. Globalizations, 4(2), 193–210. https://doi.org/10.1080/14747730701345218
TMMOB. (2017). Türkiye’de Termik Santraller 2017. https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/Sayfa159_0.pdf
Türkeş, M. (2012). Türkiye’de Gözlenen ve Öngörülen İklim Değişikliği, Kuraklık ve Çölleşme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 1–32.
Türkeş, M., Sümer, U. M., & Çetiner, G. (2000). Küresel iklim değişikliği ve olasi etkiler. Çevre Bakanlığı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Seminer Notları, (13 Nisan 2000, İstanbul Sanayi Odası), 7-24, ÇKÖK Gn. Md. Ankara.
United Nations. (2015). Paris Agreement. https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf
US Inflation Reduction Act (IRA), 274 (2022). https://www.congress.gov/bill/117th-congress/house-bill/5376/text
Üste, R. B. (2014). Neoliberal Politikaların Çevre Konusuna Etkileri Açısından Bir Değerlendirme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 155–176.
Victor, D. G., & Dollar, D. (2020). Market-based solutions to climate change have failed to deliver. The Brookings Institution.
Vigna, L., Friedrich, J., & Damassa, T. (2024). The History of Carbon Dioxide Emissions. World Resources Institute. https://www.wri.org/insights/history-carbon-dioxide-emissions
Vollero, A. (2022). Understanding Greenwashing. In Greenwashing (pp. 1–20). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-80117-966-920221001
Warlenius, R. (2018). Climate debt. In Climate Justice and the Economy (p. 16).
Weiskopf, S. R., Rubenstein, M. A., Crozier, L. G., Gaichas, S., Griffis, R., Halofsky, J. E., Hyde, K. J. W., Morelli, T. L., Morisette, J. T., Muñoz, R. C., Pershing, A. J., Peterson, D. L., Poudel, R., Staudinger, M. D., Sutton-Grier, A. E., Thompson, L., Vose, J., Weltzin, J. F., & Whyte, K. P. (2020). Climate change effects on biodiversity, ecosystems, ecosystem services, and natural resource management in the United States. Science of The Total Environment, 733, 137782. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.137782
Williams, J. (2024). Greenwashing: Appearance, illusion and the future of ‘green’ capitalism. Geography Compass, 18(1). https://doi.org/10.1111/gec3.12736
World Bank. (2021). Groundswell Acting on Internal Climate Migration Part II. https://hdl.handle.net/10986/36248 World Bank. (2025). Towards a Greener and More Resilient Türkiye. https://www.worldbank.org/en/country/turkey/brief/towards-a-greener-and-more-resilient-turkiye
Wright, C., & Nyberg, D. (2024). Corporations and climate change: An overview. WIREs Climate Change, 15(6). https://doi.org/10.1002/wcc.919
Yalçın, A. Z. (2010). Sürdürülebilir Kalkınma İçin Düşük Karbon Ekonomisinin Önemi ve Türkiye İçin Bir Değerlendirme. Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute, 13(24), 186–203.
Yavan, S. (2016). Çevre Küresel Kamusal Malının Finansmanına Alternatif Bir Yöntem: Uluslararası Sosyal Regülasyonla. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50, 1–25.
Yildirim, S. (2023). Greenwashing: a rapid escape from sustainability or a slow transition? LBS Journal of Management & Research, 21(1), 53–63. https://doi.org/10.1108/LBSJMR-11-2022-0077

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selçuk Gürçam ^*
0000-0003-0426-329X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2025

Kabul Tarihi

29 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA29CY52TF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gürçam, S. (2025). İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), 37-52. https://izlik.org/JA29CY52TF

AMA

1.Gürçam S. İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. İTÜ Dergisi-E. 2025;26(1):37-52. https://izlik.org/JA29CY52TF

Chicago

Gürçam, Selçuk. 2025. “İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26 (1): 37-52. https://izlik.org/JA29CY52TF.

EndNote

Gürçam S (01 Mayıs 2025) İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26 1 37–52.

IEEE

[1]S. Gürçam, “İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme”, İTÜ Dergisi-E, c. 26, sy 1, ss. 37–52, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29CY52TF

ISNAD

Gürçam, Selçuk. “İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26/1 (01 Mayıs 2025): 37-52. https://izlik.org/JA29CY52TF.

JAMA

1.Gürçam S. İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. İTÜ Dergisi-E. 2025;26:37–52.

MLA

Gürçam, Selçuk. “İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, c. 26, sy 1, Mayıs 2025, ss. 37-52, https://izlik.org/JA29CY52TF.

Vancouver

1.Selçuk Gürçam. İklim Kriziyle Mücadele mi, Sermaye İçin Piyasa Mekanizmaları mı? Türkiye’nin İklim Değişikliği Kanunu Teklifi Üzerine Bir İnceleme. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Mayıs 2025;26(1):37-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29CY52TF