ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME
Öz
Bu makalede Çuvaş kültüründe karşılaştığımız ant içme olgusu kavramsal, işlevsel, performatif ve anlamsal boyutlarıyla incelenmiştir. Makale iki ana bölüm meydana getirecek şekilde kurgulanmıştır. Birinci kısımda evrensel bir kültürel olgu olarak kabul edilen ant içmenin temel yapısal ilkeleri belirlenmiştir. Bu ilkeler; bir beyanda bulunma, bir veya birden fazla insanüstü otoritenin/garantörün gücüne ya da şahitliğine başvurma ve son olarak teminat ya da yaptırım işlevi gören şartlı öz kargışta bulunma şeklinde sıralanabilir. İnsanlığın ve kültürlerin evrensel özellikleri olarak görülen bu yapısal ilkeler temelinde Türk kültüründe ant içme geleneğiyle ilgili günümüze kadar yapılmış olan çalışmalardaki kavramlaştırma ve tasnif problemleri tespit edilmiştir. İkinci kısımda ise söz konusu yapısal ilkelerin, Çuvaş kültürünün kendine özgü özellikleriyle birleşmesi sonucu ortaya çıkan görünüşleri incelenmiştir. Bu görünüşler, her kültürü kendine özgü kılan dinamiklerin bir sonucu olarak kabul edilmiştir. Çevresel, sosyal, ekonomik ve tarihî etkenlerle şekillenen bu kültürel özelliklerin genetik boyutu göz ardı edilmemiş, Çuvaşlardaki ant içme biçimleri diğer Türk topluluklarındaki benzerleriyle de karşılaştırılmıştır. Verilerin elde edildiği dönemde Çuvaşların tarım ve hayvancılıkla geçinen, yerleşik, parçalı ve kapalı gruplardan meydana gelen bir topluluk olması ant içme biçimlerini de şekillendirmiştir. Bu nedenle Çuvaş antlarının büyük oranda anlaşmazlıkların giderilmesine dönük olduğu; toprağın, atalar kültünün ve doğal fenomenlerin en önemli otorite kaynakları olarak belirdiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktaş, Erhan (2013). Türklerde ve Macarlarda Ant İçme ve Kan Kardeşliği. Acta Turcica, 2, s. 1-5.
- Arvas, Abdulselam (2019). Türk Destanlarında “Ant İçme” Ritüeli Üzerine Bazı Tespitler. Folklor/Edebiyat, 100, s. 997-1009.
- Aşmarin, N. İ. (929). Çĭvaş sĭmahsem Kneki/Slovar’ Çuvaşskogo Yazıka. (Vıp. IV). Çeboksarı: Tipografiya Çuvaşskaya Kniga.
- Aşmarin, N. İ. (1937). Çĭvaş sĭmahsem Kneki/Slovar’ Çuvaşskogo Yazıka. (Vıp. XIV). Çeboksarı: Çuvaşskoye Gosudarstvennoye İzdatel’stvo.
- Bayram, Bülent (2012). Şuyın Hivetiri’nin Ulıp Destanı (Çuvaş Kalevalası Üzerine Bir İnceleme). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
- Bayram, Bülent (2013). Ulıp-Çuvaş Destanı (Şuyın Hivetiri). Ankara: Türksoy.
- Deniz, Özlem (1995). Manas ve Seytek Destanlarında Ant İçme Şekilleri. Bozkırdan Bağımsızlığa Manas. (Hz. Emine Gürsoy Naskali). Ankara: TDK Yayınları, s. 256-268.
- Durmuş, İlhami (2009). Türk Kültür Çevresinde Ant. Millî Folklor, 84, s. 97-106.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürel çalışmalar, Türk Halk Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
25 Nisan 2021
Kabul Tarihi
30 Mayıs 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Yavuz, C. (2021). ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 3(1), 73-87. https://doi.org/10.47089/iuad.927828
AMA
1.Yavuz C. ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2021;3(1):73-87. doi:10.47089/iuad.927828
Chicago
Yavuz, Cemalettin. 2021. “ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 3 (1): 73-87. https://doi.org/10.47089/iuad.927828.
EndNote
Yavuz C (01 Haziran 2021) ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 3 1 73–87.
IEEE
[1]C. Yavuz, “ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME”, İdil Ural Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, ss. 73–87, Haz. 2021, doi: 10.47089/iuad.927828.
ISNAD
Yavuz, Cemalettin. “ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 3/1 (01 Haziran 2021): 73-87. https://doi.org/10.47089/iuad.927828.
JAMA
1.Yavuz C. ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2021;3:73–87.
MLA
Yavuz, Cemalettin. “ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2021, ss. 73-87, doi:10.47089/iuad.927828.
Vancouver
1.Cemalettin Yavuz. ÇUVAŞ KÜLTÜRÜNDE ANT İÇME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 01 Haziran 2021;3(1):73-87. doi:10.47089/iuad.927828
Cited By
Türk Kültüründe Ant İçme Törenleri ve Yeni Bir Ant İçme Töreni Olarak “Toprak Ferağı (Toprak Andı)"
Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi
https://doi.org/10.12981/mahder.1525463