Araştırma Makalesi

Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler

Sayı: 20 31 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler

Öz

Azizler kültünün bir ögesi olarak ortaya çıkan koku, kutsal tedavi merkezlerinde Bizans şifa uygulamaları, cenaze litürjisi, adventus seremonilerinde kiliselerde altarın kutsanması gibi bazı dinî ritüeller içinde yer almaktadır. Rölikler ile koku arasındaki ilişkide olağan organik maddelerle olağanüstü teröpatik reçeteler sunan şifacı-azizler büyük rol oynamaktadır. Mucizevi şifa kaynağı azizler, Erken Bizans Dönemi’nden itibaren tüm Byzantium coğrafyasında hagios topos hâline gelen merkezlerde sağlık hizmeti vermiştir. Semavi tedavi, kutsal sular agiasmós (ayazma) ile mesh olunarak ya da kutsal lütuflar myron (μύρον), hnānā, toprak ve merhemlerin vücuda sürülmesiyle gerçekleştirilmiş; kutsal alanlarda geceleyerek inkübasyon ve apomyrizo (ἀπομυρίζω) gibi yöntemler uygulanmıştır. Bu makalede eulogia kült unsurlarıyla birlikte, sağaltıcı rölikleri koklama ve yayılan kokusuyla şifa bulma olgusu çalışılmıştır. Geç Roma-Bizans Dönemi Yunanca terminolojisi üzerinden ele alınan mucize koleksiyonları (martyrologium) içinde kullanılan kokulu yağlara dair tanımlar araştırılmış; kokulu rölikler için kullanılan rölikerler ve dinî mimaride kültün bir parçası olarak asılan yağ kandillerinin fonksiyonu değerlendirilmiştir. Kutsal ve hagiografik metinlerde kokulu merhem anlamına gelen myron kelimesi etimolojik olarak incelenmiş; myroblût (μυροβλύτης) azizlere, myron kelimesinin Türkçe çevirilerine ve anlamına açıklık getirmek istenmiştir. Koku işlevlerine göre zaman-mekânsal özelliklerine bağlı olarak kutsal yağların sınıflandırması yapılmış ve kokunun ikonografisi tanımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acta Sanctorum Antwerpen AASS. Bruxelles 1643-1925. Edinburgh University Library Catalogue Acta sanctorum. Cambridge: Chadwyck-Healey, 1999. google scholar
  2. Adams, Francis. The Seven Books of Paulus Aegineta, Translated from the Greek, with a Commentary Embracing a Complete View of the Knowledge Possessed by the Greeks, Romans and Arabians on all Subjects Connected with Medicine and Surgery. 3 cilt. Londra: Sydenham Society, 1844-1847. google scholar
  3. Aydın, Ayşe. “Türkiye Müzeleri’ndeki Suriye Tipi Rölikerler.” Sanat Tarihi Dergisi XVIII (Nisan 2009): 1-23. google scholar
  4. Aydın, Ayşe. Lahit Formlu Rolikerler. Antalya: Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, 2011. google scholar
  5. Arranz, Miguel. “La Consecration du Saint Myron: Les Sacrements de l’ancien Euchologe Constantinopolitain.” Orientalia Christiana Periodica OCP 55, II (1989): 317-338. google scholar
  6. Belke, Klaus. Bithynien und Hellespont. Tabula Imperii Byzantini XIII. Viyana: Verlag der Österreichische Akademie der Wissenschaften, 2020. google scholar
  7. Bennet, David. Medicine and Pharmacy in Byzantine Hospitals: A study of the Extant Formularies. Londra: Routledge, 2016. google scholar
  8. Bibliotheque Nationale de France koleksiyonu. Erişim 3 Mart 2023. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/ btv1b10538048z google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Doğer, L., & Borstlap, C. (2023). Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler. Art-Sanat, 20, 58-120. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1292811
AMA
1.Doğer L, Borstlap C. Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler. Art-Sanat. 2023;(20):58-120. doi:10.26650/artsanat.2023.20.1292811
Chicago
Doğer, Lale, ve Ceylan Borstlap. 2023. “Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler”. Art-Sanat, sy 20: 58-120. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1292811.
EndNote
Doğer L, Borstlap C (01 Temmuz 2023) Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler. Art-Sanat 20 58–120.
IEEE
[1]L. Doğer ve C. Borstlap, “Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler”, Art-Sanat, sy 20, ss. 58–120, Tem. 2023, doi: 10.26650/artsanat.2023.20.1292811.
ISNAD
Doğer, Lale - Borstlap, Ceylan. “Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler”. Art-Sanat. 20 (01 Temmuz 2023): 58-120. https://doi.org/10.26650/artsanat.2023.20.1292811.
JAMA
1.Doğer L, Borstlap C. Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler. Art-Sanat. 2023;:58–120.
MLA
Doğer, Lale, ve Ceylan Borstlap. “Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler”. Art-Sanat, sy 20, Temmuz 2023, ss. 58-120, doi:10.26650/artsanat.2023.20.1292811.
Vancouver
1.Lale Doğer, Ceylan Borstlap. Rölikler Kültünde Şifanın Tatlı Kokusu Üzerine: Parfümlü Yağ Kandilleri, Kutsal myron ve Myroblût Azizler. Art-Sanat. 01 Temmuz 2023;(20):58-120. doi:10.26650/artsanat.2023.20.1292811