Eleştirel Söylem Analizinin Çevirideki Rolü: Bir Siyasi Konuşma Örneği

Öz

Bu çalışmada, Çeviribilimde siyasi metinlerin çevirisinde eleştirel söylem analizinin (CDA) uygulanmasının teorik arka planının anlaşılmasına yönelik içgörü sağlamayı amaçlanmaktadır. Bu çalışma aynı zamanda politik söylem ve çevirinin yanı sıra CDA’nın kullanımı yoluyla çevirideki ideolojik ve söylemsel konuların araştırılmasına da ışık tutmaktadır. Eleştirel Söylem Analizi, politik metnin çevirisinde söylemin rolünün ve öneminin anlaşılmasında, edebi anlayışı, konuşmacının hedef dildeki özgün üslubunu ve retorik araçlarını göz ardı etmeden önemli bir rol oynar. Bu bağlamda, CDA’nın siyasi konuşmanın çevirisindeki rolünü ve önemini göstermek için bu çalışmada bir siyasi konuşma örneği ele alınmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmanın yazarı tarafından eleştirel bir bakış açısıyla hedef dil olan Türkçeye çevrilmek üzere Donald Trump’ın açılış konuşmasından bir örnek seçilmiştir. Siyasi söylemin yorumlanması ve çevirisinde eleştirel bir yaklaşım ve Norman Fairclough’un (1995) CDA modelini takip eden bu çalışmada, siyasi bir konuşmanın yorumlanması ve çevirisinde karşılaşılan zorluklara açıklamalar ve çözümler sağlanması amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu bölümde sunulan ve tartışılan kaynak metin ile hedef metnin karşılaştırılması, Eleştirel Söylem Analizi’nin Çeviribilime katkılarının altını çizmeye ve bu konuda farkındalık yaratmaya yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Çeviribilim
• Dil ve İdeoloji
• Eleştirel Söylem Analizi
• Politik Söylem
• Popülizm

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

The Role of Critical Discourse Analysis in Translation: A Case of the Political Speech

Öz

This study aims to provide insights into understanding the theoretical background of the application of critical discourse analysis (CDA) in the translation of political texts in the field of translation studies. The study also casts light on the investigation into the ideological and discursive issues in translation through the use of CDA as well as political discourse and translation. CDA is crucial in understanding the role and significance of discourse in the translation of a political text without disregarding the literary sense, authentic style of the speaker in the target language, and rhetorical devices. In this regard, this study considers the case of a political speech to demonstrate the role and significance of CDA in the translation of political speech. For this reason, the study has selected the case of Donald Trump’s inaugural address for translation into the target language of Turkish by the study’s author through the use of a critical lens. Following a critical approach and Norman Fairclough’s (1995) model for CDA in the interpretation and translation of political discourse, this study aims to provide explanations and solutions to the difficulties encountered in the interpretation and translation of a political speech. Therefore, the comparison of the source text with the target text offered and discussed in this study helps to underline and raise awareness about the contributions of CDA to translation studies.

Anahtar Kelimeler

• critical discourse analysis
• language and ideology
• political discourse
• populism
• translation studies

Kaynakça

1. Baker, M. (2006). Translation and conflict: A multidisciplinary approach. London and New York: Routledge Taylor & Francis. google scholar
2. Fairclough, N. (1993). Critical discourse analysis and the marketization of public discourse: The Universities. Discourse & Society, 4(2), 133-168. https://doi.org/10.1177/0957926593004002002 google scholar
3. Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. London: Longman. google scholar
4. Fairclough, N., & Wodak, R. (1997). Critical discourse analysis. In T. A. van Dijk (Ed.), discourse studies: a multidisciplinary introduction (Vol. 2, pp. 258-284). Londo: Sage. google scholar
5. Fairclough, N. (2003). Analyzing discourse: Textual analysis for social research. London and New York: Routledge. google scholar
6. van Djk, T. A. (2001). Critical discourse analysis: Discourse and ideology. London: Sage google scholar
7. van Djk, T. A. (1993). Discourse and power. London: Sage. google scholar
8. van Djk, T. A. (2006). Discourse and context: A sociocognitive approach. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar

9. McCarthy, M. (2004). Discourse analysis for language teachers. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
10. Munday, J. (2001). Introduction to translation studies. London and New York: Routledge Taylor & Francis. google scholar
11. Munday J, Zhang M (2017) Discourse analysis in translation studies. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. google scholar
12. NBC News. (2017, January 20). President Donald Trump’s Inaugural Address (Full Speech) | NBC News [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=ThtRvBUBpQ4 google scholar
13. Schaffner, C. (2003). Third ways and new centres: Ideological unity or difference? In M. Calzada-Perez (Ed.), Apropos ofideology (pp. 23-42). Manchester: St. Jerome https://doi.org/10.4324/9781315759937 google scholar
14. Wodak, R., & Meyer, M. (2001). Methods of critical discourse analysis. London: Sage. https://doi.org/10.4135/9780857028020 google scholar