Normatif İşletme (Alanı) Metinlerinin İşlev Düzlemindeki Yeterliliğinin Değerlendirilmesi: Şirket Esas Sözleşmesi Çeviri Uygulamaları Üzerine Bir Vaka Çalışması

Öz

İşletme (alanı) metinlerinin çevirisi derslerinin izlenceleri, bu özel alan çeviri eğitiminin verilmesi ve öğrencileri mesleki hayata hazırlamak üzerine tasarlanmaktadır. Öğrenme çıktıları da metin, alan, dil ve araştırma alt yetkinliklerini barındıran bir üst çeviri yetkinliğini yansıtmaktadır. İşletme alanında kullanılan farklı metin türlerinin çeviri odaklı çözümleme yaklaşımı ile incelenmesi ve bu eğitim uygulamalarına yönelik araştırmalar, işletme (alanı) metinlerinin çevirisi eğitiminin geliştirilmesi ve nihayetinde bu metinlerin çevirisinde uzmanlaşma konularında dikkat çekici bir katkı sunabilir. Bu doğrultuda, Türkiye’de bir devlet üniversitesinde son sınıf öğrencilerinin (N=37) normatif işletme metni olan Şirket Esas Sözleşmesi çeviri uygulamalarının işlev düzlemindeki yeterliliğinin ölçülmesi amacıyla betimleyici bir çalışma yürütülmüştür. Çevrimiçi derslerde şirketlerin finans işlemleri ile ilgili uygulama çalışmaları yapan katılımcılardan, net kâr hesaplanması ve dağıtımına dair üç aşamayı (kısım) açıklayan yan cümlelerden (N=5) oluşan benzer bir metinbirimi çevirmeleri istenmiştir. Metin içi ve metinler arası tutarlı ak tarımların sıklığı dikkate alındığında bu aktarımların asgari %60’nın işlev düzleminde yeterli olduğu tespit edilmiştir. Sözdizimi sıralamasında kayma, sözcük öbeği ve cümle çıkarma gibi aktarımlardaki gözden kaçan hususlar, daha fazla uygulama yapılmasına ihtiyaç duyulduğuna işaret etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• özel alan çevirisi
• işletme (alanı) metinlerinin çeviri eğitimi
• çeviri yetkinliği
• metin türüne özgü uzlaşımlar
• işlev düzleminde yeterlik

Assessment of Functional Adequacy in Normative Business Administration Texts: A Case Study on Articles of Association (AoA) Translation Practices

Öz

The syllabi of the business translation courses are designed to train the students on this specific domain translation and prepare the students for the professional life. The learning outcomes also reflect the acquisition of the translation competence involving textual, domain, language, and research subcompetences. Examining different business specific genres via a translationoriented analysis and the research on such training practices may make a notable contribution to improving business translation training and eventually to specialisation in business translation. Accordingly, this descriptive study aiming at assessing the functional adequacy in the senior students’ translation performances (N=37) on a normative business genre (AoA) was conducted in one Turkish public university. Having the online course practices on the corporate finance, the participants were expected to translate a similar texteme which was divided into three parts including subordinate clauses (N=5) paraphrasing the steps of the net profit calculation and allocation. When the frequencies of intratextually and intertextually coherent renditions were analysed, it was found out that minimum 60% of the renditions were functionally adequate. The oversights like the syntagmatic sequence shifts, omissions on the phrase and clause levels signalled more training practices.

Anahtar Kelimeler

• specific domain translation
• business translation training
• translation competence
• genrespecific conventions
• functional adequacy

Kaynakça

1. Angı, A. (2017). Editorial. In A. Angı (Ed.). Translating and Interpreting Specific Fields: Current Practices in Turkey. (pp. 7-11). Frankfurt am Main; New York: Peter Lang. google scholar
2. Berk, Ö. (2005). Kuramların Işığında Açıklamalı Çeviribilim Terimcesi. Istanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları. google scholar
3. Büyüknisan, E. and Ölmez, A. (2021). Çeviri Öğretiminde “Ticaret ve Finans Metinleri Çevirisi” Dersi İçin Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirmek (Developing an Analytical Rubric for the Course “Translation of Commercial and Financial Texts” in Trans- lation Teaching). In E. Aslan (Ed.). Akademik Çeviri Eğitimi Araştırmaları (Academic Studies on Translation Training) (pp. 41-76). Çanakkale: Paradigma Yayınları. google scholar
4. Finegan, E. and Besnier, N. (1989). Language Its Structure and Use. The U.S.A.: Harcourt Brace Jovanovich Inc. google scholar
5. Foley, M. and Hall, D. (2012). MyGrammarLab, Advanced C1/C2. China: Pearson Education Ltd. google scholar
6. İstanbul Üniversitesi Açık Öğretim Retrieved from https://cdn-acikogretim.istanbul.edu.tr/auzefcontent/21_22_Guz/finansal_ muhasebe/14/index.html%20%20 google scholar
7. Karaağaç, G. (2018). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. (Dictionary of Linguistic Terms) 2. Baskı. (2nd ed.). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları (Turkish Language Association Publications). google scholar
8. Karavin Yüce Harika (2021). Ekonomi Metinleri Çevirisine İşlevsel Bakış. Ankara: Gece Kitaplığı. ISBN 978-625-7319-72-0 google scholar

9. Lambert, J.-R. and H. van Gorp (1985). On Describing Translations in T. Hermans (Ed.) reprinted in D. Delabastita, L. D’hulst and R. Meylaerts (Eds.) (2006). Functional Approaches to Culture and Translation: Selected Papers (pp. 37-47). John Benjamins. In J. Munday (2008) Introducing Translation Studies Theories and Applications. 2nd ed. The U.S.A. and Canada: Routledge. google scholar
10. MacKenzie, I. (2012). Financial English with financial glossary. 2nd ed. China: Heinle Cengage Learning. google scholar
11. Meigs, R.F. and Meigs, W.B. (1993). Accounting, The Basis for Business Decisions. 9th ed. The U.S.A.: McGraw-Hill. google scholar
12. Munday, J. (2008). Introducing Translation Studies Theories and Applications, 2nd ed. The U.S.A. and Canada: Routledge. google scholar
13. Neubert, A. 2000. Competence in language, in languages, and in translation. In C. Schäffner and B.Adab (Eds.). Developing Translation Competence (pp. 3-18). London and New York: John Benjamins. google scholar
14. Nord, C. (1988 / 2005) Text Analysis in Translation: Theory, Methodology and Didactic Application of a Model for Translation-Oriented Text Analysis. Rodopi. In J. Munday (2008). Introducing Translation Studies Theories and Applications, 2nd ed. The U.S.A. and Canada: Routledge. google scholar
15. Nord, C. (2010). Functionalist approaches. Handbook of Translation Studies. Y. Gambier and L. van Doorslaer (Eds.) (1)120-128. Amster- dam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Retrieved from https://opencourses.ionio.gr/modules/document/file. php/DFLTI112/Handbook%20of%20Translation%20Studies%20Vol.%201.pdf google scholar
16. Nord, C. (2013). Functionalism in Translation Studies. In C. Millân and F. Bartina (Eds.) The Routledge Handbook of Translation Studies (pp. 201-212). London and New York: Routledge. Retrieved from https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=B9WnWz google scholar
17. 4fO2YC&oi=fnd&pg=PA201&dq=nord%27s+functional+translation+theory&ots=GJNHZ-8x1q&sig=y2etcCk2cL1rxU4cQwOks0lZE9M& redir_esc=y#v=onepage&q=nord's%20functional%20translation%20theory&f=false google scholar
18. Quinci, C. (2023). Translation Competence: Theory, Research and Practice. Routledge Advances. In Translation and Interpreting Studies. Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4324/9781003227298 google scholar
19. Reiss, K. (1971). Type, Kind and Individuality of Text: Decision Making in Translation. In L. Venuti (Ed.), The Translation Studies Reader (pp. 160-172). London: Routledge. In S. Üstün Külünk (2023) The Quest for Equivalence in Translation: A Comparative Analysis of Definitions and Approaches / Çeviride “Eşdeğerlik” Arayışı: Tanım ve Yaklaşımların Karşılaştırmalı Analizi, International Journal of Social Sciences (7)3 (pp. 427-438). ISSN:2587-2591. http://dx.doi.org/10.30830/tobider and in J. Munday (2008) Introducing Translation Studies Theories and Applications. 2nd ed. The U.S.A. and Canada: Routledge. google scholar
20. Reiss, K. (1977/1989). Text Types, translation Types and Translation Assessment. In A. Chesterman (Ed.) (pp. 105-115). In J. Munday (2008) Introducing Translation Studies Theories and Applications. 2nd ed. The U.S.A. and Canada: Routledge. google scholar
21. Schäffner C. (2011). Functional approaches. In M. Baker and G. Saldanha (Eds.). Routledge Encyclopedia of Translation Studies (pp. 115-121). 2nd ed. London and New York: Routledge. Retrieved from https://www.academia.edu/30815389/Saldanha_Gabriela_ Baker_Mona_Routledge_encyclopedia_of_translation_studies_Routledge_2009_ google scholar
22. Sgibneva, N. (2023). Functional Typology vy Christiane Nord in Corporate Newsletters' Translation (English to Span- ish). Translation Studies: Theory and Practice, Volume 3, Issue 1 (5). Doi: https://doi.org/10.46991/TSTP/2023.3.1.110 Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/371768145_Functional_Typology_by_Christiane_Nord_in_Corporate_ Newsletters' Translation_English_to_Spanish google scholar Shuttleworth M. and Cowie M. (2014). Dictionary of Translation Studies. NY: Routledge. Retrieved from file:///C:/Users/DELLPC/ Downloads/9781315760490_previewpdf.pdf google scholar
23. The European Qualifications Framework for Lifelong Learning. Official Journal of the European Union. 2017/C 189/03. Council Recom-mendation of 22 May 017. Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32017H0615(01)& from=EN google scholar
24. The Free Dictionary Online Dictionary (Definition of ‘net income’). Retrieved from https://financial-dictionary.thefreedictionary.com/ net+income google scholar
25. Türk Ticaret Kanunu / Turkish Commercial Code (TCC) Retrieved from https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6102.pdf google scholar
26. Yalkın, Y. K. (1994). Bankacılar için Genel Muhasebe Bilgisi (General Accounting Knowledge for Bankers). Yayın No (Volume No). 281. Bankacılar Serisi (Banking Series) 17. 6. baskı (6th ed.). Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü T. İş Bankası A.Ş. Vakfı (Banking and Commercial Law Research Institute). google scholar
27. Yazıcı M. (2017). Challenges and Suggestions in Medical Translator Training. In A. Angı (Ed.). Translating and Interpreting Specific Fields: Current Practices in Turkey. (pp.115-133). Frankfurt am Main; New York: Peter Lang. google scholar