D. H. Lawrence’ın Eserlerinde Feminist Söylem ve Çevirisi

Yıl 2025, Sayı: 23, 115 - 135, 11.12.2025

Selma Yavuz

https://doi.org/10.26650/iujts.2025.1615839

https://izlik.org/JA44AD63FX

Öz

Bu çalışma, D. H. Lawrence'ın The Rainbow ve Women in Love başlıklı eserlerinde kadın temasını ve bu temaya ilişkin söylemleri, feminist çeviri yaklaşımı çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışma, eserlerin Türkçe çevirileri üzerinden Türkçe edebiyat dizgesindeki dolaşımını ve konumlanışını sorgularken aynı zamanda bu eserlerin feminist söylem kullanarak yeniden yorumlanmasını hedeflemektedir. 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının en önemli yazarlarından biri kabul edilen D. H. Lawrence, yaşadığı dönemde eserleriyle geniş çaplı tartışmalara yol açmıştır. The Rainbow ve Women in Love romanlarında, toplumsal ve kültürel faktörlerin etkisiyle kadınerkek ilişkilerini derinlemesine incelemiştir. Bu eserlerde Lawrence, geleneksel cinsiyet rollerine ve aşkın doğasına yönelik eleştirel bir yaklaşım sergileyerek, kadınerkek ilişkilerindeki dinamikleri sorgular ve bu ilişkilerin toplumsal yapı üzerindeki etkilerini tartışır. Yazarın bu eserlerde cinsellik ve insan doğasına özgün ve cesurca yaklaşması, dönemin normlarını sorgu lamasına ve büyük yankılar uyandırmasına neden olmuştur. Bu bağlamda D. H. Lawrence'ın Rainbow ve Women in Love romanlarının Türkçe çevirileri Luise von Flotow'un feminist çeviri stratejileri çerçevesinde incelemiştir. Rainbow romanının çevirmenleri Tülin Nutku ve Mehmet Harmancı kaynak metni farklı yaklaşımlarla ele almışlardır. Nutku, çevirisinde feminist bir yaklaşım benimseyerek kadın karakterleri pasif nesnelerden aktif öznelere dönüştürmüş ve toplumsal cinsiyet normlarına bilinçli bir direniş sergileyerek feminist bir strateji izlerken Harmancı'nın çevirisi ise daha nötr bir yaklaşımı temsil eden bir metin olarak değerlendirilmiştir. Women in Love romanının çevirmeni Yeğinobalı, von Flotow'un feminist çeviri stratejilerini etkili bir şekilde kullanarak metni feminist bir bağlama taşımış ve kadın karakterlerin toplumsal ve entelektüel rollerini öne çıkardığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

D. H. Lawrence , Çeviri Sosyolojisi , Luise von Flotow , Feminizm , Feminist Çeviri Stratejileri

Feminist Discourse in D. H. Lawrence’s Works and Their Translations

https://izlik.org/JA44AD63FX

Öz

This study examines the portrayal of women in D. H. Lawrence's The Rainbow and Women in Love and the related discourses to this theme within the framework of the methodological approach of the sociology of translation. While examining the circulation and positioning of these works in Turkish literature through their Turkish translations, the study also aims to reinterpret these works within feminist discourse. Regarded as one of the most important 20thcentury British writers, D. H. Lawrence sparked widespread debates in his time because of his works. In his novels The Rainbow and Women in Love, he analyzed malefemale relationships in depth under the influence of social and cultural factors. In these works, Lawrence critically interrogates traditional gender roles and the nature of love, questioning the dynamics of malefemale relationships and discussing the effects of these relationships on the social structure. The author's original and courageous approach to sexuality and human nature in these works led the author to question the norms of the period, resulting in significant repercussions. In this context, the Turkish translations of D. H. Lawrence's novels The Rainbow and Women in Love have been examined within the framework of Luise von Flotow's feminist translation strategies. The translators of The Rainbow, Tülin Nutku and Mehmet Harmancı, adopted different approaches to the source text. Nutku employed a feminist approach in her translation, transforming female characters from passive objects into active subjects and consciously resisting gender norms by adopting a feminist strategy. In contrast, Harmancı's translation has been evaluated as a more neutral rendition of the text. Similarly, the translation of Women in Love by Yeğinobalı demonstrates an effective application of von Flotow's feminist translation strategies, as it situates the text within a feminist framework and highlights the social and intellectual roles of female characters. In this context, the Turkish translations of D. H. Lawrence's novels Rainbow and Women in Love are analyzed within the framework of Luise von Flotow's feminist translation strategies. The translators of Rainbow, Tülin Nutku and Mehmet Harmancı, took different approaches to the source text. While Nutku adopted a feminist approach in her translation, transforming the female characters from passive objects into active subjects and following a feminist strategy by consciously resisting gender norms, Harmancı's translation was evaluated as a text representing a more neutral approach. Yeğinobalı, the translator of Women in Love, has effectively used von Flotow's feminist translation strategies to bring the text into a feminist context and emphasized the social and intellectual roles of female characters.

Anahtar Kelimeler

D. H. Lawrence , Sociology of Translation , Luise von Flotow , Feminizm , Feminist Translation Strategies

Kaynakça

• Bogenç Demirel, E. (2013). Çeviri Sosyolojisinin İnşası Bourdieu Çözümleri- Pratiklerden Seçkiler. Cinius Yayınları.Google Akademik
• Bogenç Demirel, E. (2014). Çevirinin Bourdieu sıcaklığıyla yapılan yüzü, çeviri sıcaklığı. Cogito, 76, 402-416. YKY.Google Akademik
• Bogenç Demirel, E. (2021). Çeviridek işlem dönemiç ve aktörler (s. 79-11). İletişim ve medya işlemlerini dönüştürmen başvuru kitabı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları.Google Akademik
• Bourdieu, P. (2010). “Sermaye Biçimleri”, Derleyenler: MM Şahin ve AZ Ünal, Sosyal Sermaye. Değişim Yayınevi s. 45-75.Google Akademik
• Bourdieu, P. (2016). Sosyoloji Politikaları. (F. Öztürk, B. Uçar ve M. Gültekin, Çev.). Heretik.Google Akademik
• Bourdieu, P. (2018). Eril tahakküm (B. Yılmaz, Çev.). Bağlam Yayıncılık.Google Akademik
• Bourdieu, P. ve Wacquant, L. (2007). Düşünümsel bir antropoloji için yanıtlar (N. Ökten, Çev.). İletişim Yayınları.Google Akademik
• Cixous, H. (1976) Medusa'nın kahkahası. (K. Cohen & P. Cohen, Çev.). İşaretler, 1(4), 875–893. http://www.jstor.org/stable/3173239 .Google Akademik
• Çelik, K. (2022). Çeviride kadın izi: feminist çeviri çözümü. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (27), 853-868. https://doi . org/10.29000/rumelide.1106163Google Akademik
• Foucault, M. (2012). İktidarın gözü (İ. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları.Google Akademik
• Gülmüş Sırkıntı, H. ve Çelik, K. (2023). Feminist Söylem ve Çevirisi: Fihrist'in Feminist Ütopyalar Dizisindeki Makro Stratejiler. Çevi-ribilim ve Uygulamaları Dergisi (35), 23-41. https://doi.org/10.37599/ceviri.1360557Google Akademik
• Huxley, A. (1985). Lawrence'ın mektupları (Y. Ataman, Çev.). Düşün Yayınevi.Google Akademik
• Kermode, F. (1990). Modern denemeler. Fontana Press.Google Akademik
• Lawrence, DH Aşkta Kadınlar. Planet eBook.Google Akademik
• Lawrence, DH (1915). Gökkuşağı. Planet eBook.Google Akademik
• Lawrence, DH (1990). Gökkuşağı [Gökkuşağı]. (T. Nutku, Çev.). Can Yayınları.Google Akademik
• Lawrence, DH (2018). Lady Chatterley'in Aşığı. Dorlion Yayınevi.Google Akademik
• Lawrence, DH (2019). Oğullar ve Aşıklar. Karbon Kitaplar.Google Akademik
• Lawrence, DH (2022). Aşık Kadınlar. (N. Yeğinobalı, Çev.). Engin Yayıncılık.Google Akademik
• Lawrence, DH (2019). Gökkuşağı [Gökkuşağı]. (M. Harmancı Çev.). Alfa Yayınları.Google Akademik
• Naiman, J. (1988). Marksizm ve feminizm iki ayrı kuramdır (S. Özkal, Çev.). Amaç Yayınları.Google Akademik
• Öz, E. (2007). "Bir Tarihçe" Yayın Katalogu. İstanbul: Can Yayınları. 4-6Google Akademik
• Rademacher, M. (2019). DH Lawrence'ın Oğulları ve Aşıklar adlı eserinde bir annenin vizyonu ve sevgisi. Modernist edebiyatta narsist anneler:Google Akademik
• New perspectives on motherhood in the works of DH Lawrence, James Joyce, Virginia Woolf ve Jean Rhys'in eserlerinde anneliğe dair yeni bakış açıları (s. 43-76). Bielefeld: transcript Verlag. https://doi.org/10.1515/9783839449660-004Google Akademik
• Swartz, D. (2011). Kültür ve İktidar Pierre Bourdieu'nün Sosyolojisi (Elçin Gen Çev.). İletişim YayınlarıGoogle Akademik
• Urgan, M. (1997). DH Lawrence. Yapı Kültür Sanat Yayıncılık.Google Akademik
• Tymoczko, M. ve Gentzler, E. (Editörler). (2002). Çeviri ve güç (s. xi-xxvii). Massachusetts Üniversitesi Yayınları.Google Akademik
• Von Flotow, L. (1991). Feminist çeviri: Bağlamlar, uygulamalar ve teoriler. TTR: Çeviri, Terminoloji, Redaksiyon, IV(2), 69-84.Google Akademik
• Von Flotow, L. (1997). Çeviri ve cinsiyet: Feminizm çağında çeviri, St. Jerome Publishing. Yanık, H. (2013). Nihal Yeğinobalı'nın Romanlarında Kadın Sorunu. (Yüksek Lisans Tezi). Doğu Akdeniz Üniversitesi, Kuzey KıbrısGoogle Akademik
• Yavuz, S. ve Bogenç Demirel, E. (2023). Çeviri Sosyolojisi Odağında Thomas Hardy'nin Tess Başlığı Eserinin Suat Ertüzün Çevirisi Üzerinden İncelenmesi. Söylem Filoloji Dergisi, 8(3), 1024-1046. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1356572Google Akademik
• Yavuz, S. (2024). Thomas Hardy'nin Eserlerindeki Kadın Söylemini Çeviri Sosyolojisi Ekseninde Okumak. (Doktora Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Google Akademik
• Zangenehpour, F. (2020). Cinsel Politika Yeniden Gözden Geçirildi: DH Lawrence'ın Gökkuşağı ve Aşık Kadınlar Eserlerinin Feminist Bir Yeniden Okuması. NordicGoogle Akademik
• Journal of English Studies, 19(S5). https://doi.org/10.35360/njes.620 google scholar
• https://www.seslisozluk.net/ Erişim Tarihi: 07.02.2005 google scholar
• https://www.canyayinlari.com/hakkimizda/ Erişim Tarihi: 09. 02.2025 google scholar
• https://www.alfakitap.com/hakkimizda/ Erişim Tarihi: 13.02.2025 google scholar