EN
TR
Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi
Öz
Epistemik açıdan birbirine denk olan ya da denk olduklarını kabul eden öznelerin
aynı delillere dayanarak birbirine karşıt inançlar benimsemeleri akran anlaşmazlığı
olarak adlandırılır. Böyle bir ihtilaf durumu karşısında hangi epistemik tutumun
rasyonel olduğu tartışmalıdır. Uzlaşımcı yaklaşıma göre, bir akran anlaşmazlığında
rasyonel olan reaksiyon öznelerin kendilerinde bir kusur olduğunu düşünmeleri ve
ihtilaf konusu inançlarını askıya almalarıdır. Buna karşın Lackey, akran anlaşmazlığı
durumlarında öznenin kendisinden şüphe etmesi gerektiğini ileri süren uzlaşımcı
teze karşı çıkar. Ona göre yüksek düzeyde gerekçeli inançlar söz konusuysa,
öznenin kusuru karşısındakinde araması rasyonel bir reaksiyondur. O halde, özne
başlangıçta epistemik bakımdan akranı kabul ettiği kişinin bundan böyle akranı
olmadığına inanabilir. Bu nedenle, Lackey’e göre uzlaşımcı tez hatalıdır. Lackey’nin
itirazına cevap olarak Christensen, yüksek düzeyde gerekçelendirilmiş inançlarla ilgili
anlaşmazlıklarda Lackey’e hak vermekle birlikte, bunun uzlaşımcı yaklaşıma karşıt
bir durum oluşturmadığını düşünmektedir. Ancak, Christensen’ın bu savunması bir
başka soruna yol açmaktadır. Problem şu ki, bazı durumlarda öznenin, karşısındakinin
akranı olmadığına inanması uzlaşımcı görüşle uyumsuz bir sonuç verir. Dolayısıyla,
anlaşmazlığa rağmen hangi durumlarda benimsenen inancın korunabileceğinin
netleştirilmesi gerekmektedir. Bu makalede, yüksek düzeyde gerekçeli inançların,
özneler için karşısındakinin akranı olmadığına inanmayı her zaman makulleştiren
bir sebep sunmadığı ileri sürülecektir. Böylece, Christensen’ın savunmasının revize
edilmesi gerektiği gösterilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Christensen, David. “Epistemology of Disagreement: The Good News”. The Philosophical Review 116, No 2 (2007): 187-217. google scholar
- Christensen, David. “Higher-Order Evidence”. Philosophy and Phenomenological Research 81, No 1 (2010): 185-215. google scholar
- Christensen, David. “Disagreement, Question-Begging and Epistemic Self-Criticism”. Philosophers Imprint 11, No 6 (2011): 1-22. google scholar
- Feldman, Richard. “Respecting The Evidence”. Philosophical Perspectives 19, (2005): 95-119. google scholar
- Feldman, Richard. “Epistemological Puzzles about Disagreement”. Epistemology Futures, Editör S. Hetherington, 216-36. Oxford: Oxford University Press, 2006. google scholar
- Frances, Bryan. “Disagreement”. The Routledge Companion to Epistemology, Editörler S. Bernecker ve D. Pritchard, 68-74. New York: Routledge, 2011. google scholar
- Grundmann, Thomas. “Defeasibility Theory”. The Routledge Companion to Epistemology, Editörler S. Bernecker ve D. Pritchard, 156-66. New York: Routledge, 2011. google scholar
- Kelly, Thomas. “The Epistemic Significance of Disagreement”. Oxford Studies in Epistemology, Editörler T. S. Gendler ve J. Hawthorne, 1:167-94. New York: Oxford University Press, 2005. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
5 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
27 Nisan 2022
Kabul Tarihi
14 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 56
APA
Elmacı, N. E. (2022). Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi. Felsefe Arkivi, 56, 113-129. https://doi.org/10.26650/arcp.1109833
AMA
1.Elmacı NE. Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi. Felsefe Arkivi. 2022;(56):113-129. doi:10.26650/arcp.1109833
Chicago
Elmacı, Nusret Erdi. 2022. “Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi”. Felsefe Arkivi, sy 56: 113-29. https://doi.org/10.26650/arcp.1109833.
EndNote
Elmacı NE (01 Temmuz 2022) Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi. Felsefe Arkivi 56 113–129.
IEEE
[1]N. E. Elmacı, “Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi”, Felsefe Arkivi, sy 56, ss. 113–129, Tem. 2022, doi: 10.26650/arcp.1109833.
ISNAD
Elmacı, Nusret Erdi. “Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi”. Felsefe Arkivi. 56 (01 Temmuz 2022): 113-129. https://doi.org/10.26650/arcp.1109833.
JAMA
1.Elmacı NE. Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi. Felsefe Arkivi. 2022;:113–129.
MLA
Elmacı, Nusret Erdi. “Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi”. Felsefe Arkivi, sy 56, Temmuz 2022, ss. 113-29, doi:10.26650/arcp.1109833.
Vancouver
1.Nusret Erdi Elmacı. Akran Anlaşmazlığında Uzlaşımcılık ve Yüksek Düzeyde Gerekçeli İnançlar Problemi. Felsefe Arkivi. 01 Temmuz 2022;(56):113-29. doi:10.26650/arcp.1109833