Araştırma Makalesi

Hegel'de Tanrı Bilgisi

Sayı: 57 4 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

Hegel'de Tanrı Bilgisi

Öz

Hegel’in, dizgesinde mantık bilimi ve doğa bilimi kısımlarından sonra gelen tin bilimi (tin felsefesi) kısmındaki öznel tin ve nesnel tinden geçerek ulaştığı mutlak tin aşaması, kendini üç aşamada ortaya koymuştur. Bunların ilki sanat ikincisi din ve üçüncüsü felsefedir. Hegel, mutlak tinin gelişiminin ikinci aşaması olan dini de Din Felsefesi Üzerine Dersler’inde din kavramı, sonlu dinler ve mutlak din olarak aşamalandırmıştır. 1827 yılındaki Din Felsefesi Üzerine Dersler’inde din kavramı Hegel tarafından yine üç aşamada değerlendirilir. Bunlar Tanrı kavramı, Tanrı bilgisi ve külttür. Bu çalışmanın odaklandığı kısım din kavramı dahilindeki Tanrı bilgisidir. Dinde Tanrı olarak ortaya çıkan mutlak tin, bu biçimiyle dinin de tek içeriğidir. Hegel için böylesi bir içeriğe ilişkin bilgi de ne salt iman ya da dolaysız bilgi ile ne de rasyonel teolojinin anladığı akılla olanaklıdır. Tanrı’ya yükseliş dolaysız bilmeden başlayan ama orada kalmayan, duygu, tasarım ve düşünme aşamalarına ilerleyen bir yükseliştir. Bu çalışmada Hegel’in Tanrı bilgisi üzerine sunduğu görüşler gösterilmeden önce Tanrı bilgisine ilişkin kendisinden önceki görüşler ve Hegel’in bu görüşlere getirdiği eleştirilere değinilmiştir. Hegel bu görüşlerden özellikle rasyonel teoloji ile Kant’ın Tanrı bilgisi anlayışına ve Jacobi’de öne çıkan dolaysız bilgiye dayalı anlayışa bir yanıt vermek istemektedir. Çalışmada bu görüş ve eleştirilerin ardından Hegel’in kendi dizgesindeki Tanrı bilgisi anlayışı incelenmiştir. Tanrı bilgisi kapsamında dinsel bilincin üç biçimi yani duygu, tasarım, düşünme biçimleri ve bunların Tanrı ile ilişkisi ele alınmıştır. Bu anlamda çalışmanın amacı da Hegel için Tanrı’ya dair bilginin olanaklı olduğunun ve bunun dinsel bilincin üç biçimi olan duygu, tasarım ve düşünme biçimlerinde incelenebileceğinin gösterilmesidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Hegel, G. W. F. Anahatlarda Felsefi Bilimler Ansiklopedisi I: Mantık Bilimi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınevi, 2014. google scholar
  2. Hegel, G. W. F. Lectures on the Philosophy of Religion: Volume I, Introduction and The Concept of Religion, çev. R. F. Brown, P. C. Hodgson, J. M. Stewart, ed. P. C. Hodgson, Berkeley: University of California Press, 1984. google scholar
  3. Hodgson, Peter C. Hegel and Christian Theology: A Reading of the Lectures on the Philosophy of Religion, Oxford: Oxford University Press, 2005. google scholar
  4. Kant, Immanuel. Critique of Pure Reason, çev. Paul Guyer ve Allen W. Wood, Cambridge: Cambridge University Press, 1998. google scholar
  5. Kant, Immanuel. “Felsefi Teolojiye Giriş” çev. M. S. Reçber, Felsefe Dunyası. 40, Şubat 2004, 148-164. google scholar
  6. Kervégan, Jean François. Hegel ve Hegelcilik, çev. İsmail Yerguz, Ankara: Dost, 2011. google scholar
  7. Kılıç, Recep. Modern Batı Duşuncesinde Vahiy, İstanbul: Ötüken, 2004. google scholar
  8. Leighton, J. A. “Hegel’s Conception Of God”, The Philosophical Review 5-6, Kasım 1896, 601-618. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

23 Kasım 2022

Kabul Tarihi

24 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 57

Kaynak Göster

APA
Çetin, H. (2023). Hegel’de Tanrı Bilgisi. Felsefe Arkivi, 57, 85-100. https://doi.org/10.26650/arcp.1208861
AMA
1.Çetin H. Hegel’de Tanrı Bilgisi. Felsefe Arkivi. 2023;(57):85-100. doi:10.26650/arcp.1208861
Chicago
Çetin, Hüseyin. 2023. “Hegel’de Tanrı Bilgisi”. Felsefe Arkivi, sy 57: 85-100. https://doi.org/10.26650/arcp.1208861.
EndNote
Çetin H (01 Nisan 2023) Hegel’de Tanrı Bilgisi. Felsefe Arkivi 57 85–100.
IEEE
[1]H. Çetin, “Hegel’de Tanrı Bilgisi”, Felsefe Arkivi, sy 57, ss. 85–100, Nis. 2023, doi: 10.26650/arcp.1208861.
ISNAD
Çetin, Hüseyin. “Hegel’de Tanrı Bilgisi”. Felsefe Arkivi. 57 (01 Nisan 2023): 85-100. https://doi.org/10.26650/arcp.1208861.
JAMA
1.Çetin H. Hegel’de Tanrı Bilgisi. Felsefe Arkivi. 2023;:85–100.
MLA
Çetin, Hüseyin. “Hegel’de Tanrı Bilgisi”. Felsefe Arkivi, sy 57, Nisan 2023, ss. 85-100, doi:10.26650/arcp.1208861.
Vancouver
1.Hüseyin Çetin. Hegel’de Tanrı Bilgisi. Felsefe Arkivi. 01 Nisan 2023;(57):85-100. doi:10.26650/arcp.1208861