EN
TR
Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış
Öz
Bilindiği gibi zaman Antik Çağ’dan itibaren felsefenin önemli konularından biri olmuştur. Metafor ve metaforun olmazsa olmaz sayıldığı şiir de hemen her çağda filozofların ilgisini çekmiş, metaforu kimileri ifade aracı olarak kullanmış, kimileri doğrudan araştırma nesnesi saymış, şiirin doğasına ilişkin sorgulamalar estetik felsefesinin doğmasında önemli rol oynamıştır. Bu makale zaman, metafor ve şiire felsefe değil filoloji ve edebiyat eleştirisi perspektifinden yaklaşmıştır ama hemen her adımı felsefeyi çeşitli açılardan ilgilendirdiğinden çok disiplinli ya da doğrudan felsefi başka çalışmalara katkı sağlayacağını umuyoruz. Dünyayı ve insan doğasını anlama amacının birleştirdiği, hakikati arama biçimlerinin ayırdığı edebiyat ve felsefenin tarih boyunca şiddeti değişse de süren geriliminin pek çok açıdan verimli olduğu, bilişsel estetik gibi yeni yaklaşım ve bilgi alanlarının da bu ilişkiye boyut kazandırdığı açıktır. Çalışmamızda, öznel zaman algısına dayalı zaman metaforlarının ağırlıklı olarak Augustus Dönemi’ne (MÖ 27–MS 14) ait Latin şiirlerindeki başlıca örnekleri kavramsal metafor kuramı çerçevesinde çözümlenmiş ve bu kuramsal çerçevenin Latin şiirine ilişkin eleştirel çözümlemelerin geneli açısından sağlayabileceği imkânlar çeşitli yönleriyle tartışılmıştır. Catullus, Horatius, Ovidius, Tibullus, Statius ve Phaedrus’tan örnekler içeren bir seçki üzerinde yaptığımız bu çalışmanın bulguları şiirdeki metaforların oluşmasında ve algılanmasında hem bilişsel süreçlerin hem anlatı tekniklerinin devrede olduğu görüşünü desteklemekte ve Latin şiirlerinin bu çifte bakış açısıyla daha verimli yorumlanabileceğine işaret etmektedir. İncelenen örnekler zamana ilişkin öznel, başka deyişle, şair ya da anlatıcının bireysel algısının öne çıktığı metaforlardan seçilmiş olmakla birlikte, zamanla ilgili kültürel ve öznel tasarımların birbirinden kesin biçimde ayrılamadığı, belirli kavram sistemlerinin farklı katmanlarını oluşturduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akalın, Şükrü Hâluk, Recep Toparlı, Mustafa Argunşah, Nurettin Demir ve Nevzat Gözaydın, Türkçe Sözlük. 11. bs. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2019. google scholar
- Aksan, Mustafa. “Metaphors of Anger: An Outline of a Cultural Model.” Dil ve Edebiyat Dergisi 3, no. 1 (2006): 31-67. google scholar
- Allan, Arlene. “Situational Aesthetics: The Deification of Kairos, Son of Hermes.” Personification in the Greek World. From Antiquity to Byzantium içinde, hazırlayan Emma Stafford ve Judith Herrin, 123-34. London: Routledge, 2017. google scholar
- Alton, E. H., D. E. W. Wormell ve E. Courtney (Haz.). P. Ovidi Nasonis Fastorum libri sex. Monachii: In Aedibus K. G. Saur, 2005. google scholar
- Assmann, Jan. “Ouroboros. The Ancient Egyptian Myth of the Journey of the Sun.” Aegyptiaca 4 (2019): 19-32. google scholar
- Aubreton, Robert ve Felix Bufflere (Haz.). Anthologie grecque. Deuxiemepartie, Anthologie de Planude : Tome XIII. Paris: Les Belles Lettres, 2002. google scholar
- Azılı, Kenan ve Aziz Tolga Koç. “Kavramsal Metafor Örneği Olarak AGIR ve Eski Türkçede Bir Kavramla Harita Denemesi.” Türkbilig 41 (2021): 55-70. google scholar
- Bailey, D. R. Shackleton (Haz.). Cicero’ Letters to Atticus. Vol. III (51—50 B.C.), 94—132: Books V—VII. 9. Cambridge University Press: Cambridge, 1968. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
4 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
20 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 58
APA
Öyken, E., & Güven Günay, E. B. (2023). Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış. Felsefe Arkivi, 58, 179-252. https://doi.org/10.26650/arcp.1292285
AMA
1.Öyken E, Güven Günay EB. Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış. Felsefe Arkivi. 2023;(58):179-252. doi:10.26650/arcp.1292285
Chicago
Öyken, Ekin, ve Elif Buse Güven Günay. 2023. “Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış”. Felsefe Arkivi, sy 58: 179-252. https://doi.org/10.26650/arcp.1292285.
EndNote
Öyken E, Güven Günay EB (01 Haziran 2023) Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış. Felsefe Arkivi 58 179–252.
IEEE
[1]E. Öyken ve E. B. Güven Günay, “Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış”, Felsefe Arkivi, sy 58, ss. 179–252, Haz. 2023, doi: 10.26650/arcp.1292285.
ISNAD
Öyken, Ekin - Güven Günay, Elif Buse. “Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış”. Felsefe Arkivi. 58 (01 Haziran 2023): 179-252. https://doi.org/10.26650/arcp.1292285.
JAMA
1.Öyken E, Güven Günay EB. Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış. Felsefe Arkivi. 2023;:179–252.
MLA
Öyken, Ekin, ve Elif Buse Güven Günay. “Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış”. Felsefe Arkivi, sy 58, Haziran 2023, ss. 179-52, doi:10.26650/arcp.1292285.
Vancouver
1.Ekin Öyken, Elif Buse Güven Günay. Kum Tanelerini Saymak: Latin Şiirinde Öznel Zaman Algısına Kavramsal Metafor Açısından Bakış. Felsefe Arkivi. 01 Haziran 2023;(58):179-252. doi:10.26650/arcp.1292285