Araştırma Makalesi

Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü

Sayı: 63 7 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü

Öz

Özdeşlik ve süreklilikle ilgili çağdaş metafizik tartışmalarında özgün bir yeri olan David Wiggins, Peter Geach gibi düşünürlerin savunduğu göreli özdeşlik tezine karşı çıkarak özdeşliğin mutlak ve zorunlu olduğunu savunur. Wiggins’in tözcü yaklaşımına göre, tutarlı bir özdeşlik kuramının geliştirilmesi, nesnenin zihinden bağımsız tür kavramları altında bireyleştirilmesiyle ve bu türlerin belirlediği ilkelere göre zaman içindeki sürekliliklerinin izlenmesiyle olanaklıdır. Wiggins bu bağlamda, nesnelerin temel ve kalıcı özdeşliğini belirleyen töz türleri ile geçici durumlarına karşılık gelen aşama türleri arasında ayrım yapar. Töz türleri, bir nesnenin varlığını sürdürmesini sağlayan etkinlik ilkesini içerir ve bu ilke, Theseus’un Gemisi gibi özdeşlik paradokslarıyla ilgili önemli çözüm önerileri sunar. Buna göre, bu makalede, Wiggins’in bireyleşimin türe bağlılığı ilkesinin ve töz türleri-aşama türleri ayrımının, özellikle tür kavramlarının epistemolojik yönü, parçaların değişimi ve biyolojik başkalaşım gibi konularda kendisine yöneltilen eleştirilere karşın, nesnelerin zamandaki sürekliliği sorununa tutarlı bir çözüm önerisi sunduğu gösterilecektir. Bu doğrultuda, çalışmada öncelikle Wiggins’in eserlerini temel alarak D-kuramının yapısı ortaya konulacak; ardından onun kuramının karşılaştığı mantıksal ve metafiziksel güçlükler, kuramına yöneltilen eleştirilerle birlikte incelenecek ve son olarak, bu eleştirilere karşı Wiggins’in kuramından türetilebilecek olası yanıtlar sunularak kuramın ne ölçüce bunları karşıladığı gösterilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayers, Michael R. “Individuals without Sortals.” Canadian Journal of Philosophy 4, no. 1 (1974): 113–48. google scholar
  2. Chandler, H. S. “Wiggins on Identity.” Analysis 29, no. 5 (1969): 173–74. https://doi.org/10.1093/analys/29.5.173. google scholar
  3. Denkel, Arda. Nesne ve Doğası. Doruk Yayınları, 2003. google scholar
  4. Denkel, Arda. Object and Property. Cambridge Studies in Philosophy. Cambridge University Press, 1996. google scholar
  5. Evans, Gareth. “Can There Be Vague Objects?” Analysis 38, no. 4 (1978): 208–208. https://doi.org/10.2307/3327996. google scholar
  6. Geach, P. T. “Identity.” The Review of Metaphysics 21, no. 1 (1967): 3–12. google scholar
  7. Geach, P. T. Reference and Generality: An Examination of Some Medieval and Modern Theories. Cornell University Press, 1968. google scholar
  8. Geach, P. T. Reference and Generality: An Examination of Some Medieval and Modern Theories. Cornell University Press, 1980. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

21. Yüzyıl Felsefesi, Çağdaş Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2025

Kabul Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Gözcü, A. S. (2026). Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü. Felsefe Arkivi, 63, 336-352. https://doi.org/10.26650/10.26650/arcp.1611217
AMA
1.Gözcü AS. Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü. Felsefe Arkivi. 2026;(63):336-352. doi:10.26650/10.26650/arcp.1611217
Chicago
Gözcü, Ali Suat. 2026. “Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü”. Felsefe Arkivi, sy 63: 336-52. https://doi.org/10.26650/10.26650/arcp.1611217.
EndNote
Gözcü AS (01 Ocak 2026) Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü. Felsefe Arkivi 63 336–352.
IEEE
[1]A. S. Gözcü, “Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü”, Felsefe Arkivi, sy 63, ss. 336–352, Oca. 2026, doi: 10.26650/10.26650/arcp.1611217.
ISNAD
Gözcü, Ali Suat. “Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü”. Felsefe Arkivi. 63 (01 Ocak 2026): 336-352. https://doi.org/10.26650/10.26650/arcp.1611217.
JAMA
1.Gözcü AS. Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü. Felsefe Arkivi. 2026;:336–352.
MLA
Gözcü, Ali Suat. “Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü”. Felsefe Arkivi, sy 63, Ocak 2026, ss. 336-52, doi:10.26650/10.26650/arcp.1611217.
Vancouver
1.Ali Suat Gözcü. Wiggins’in Özdeşlik ve Tür Kavramları Görüşü. Felsefe Arkivi. 01 Ocak 2026;(63):336-52. doi:10.26650/10.26650/arcp.1611217