Philosophy, Power and Salvation: Philosophical Power and Spiritual Politics in Plato’s Gorgias Dialogue

Yıl 2025, Sayı: 63, 23 - 40, 07.01.2026

Sever Işık

https://doi.org/10.26650/arcp.1647496

https://izlik.org/JA26AY86SS

Öz

In this article, it is argued that Plato's demand and ideal of philosophical power was previously expressed in the Gorgias dialogue and that this power was largely spiritual in character. In order to justify this claim, the main arguments and concepts in the dialogue are analyzed descriptively and analytically. The article tries to show how Plato separates philosophy from rhetoric and positions it opposite to it in the context of political reality; separates philosophy from power politics and makes it bound by truth; prioritizes the spiritual power that enables self-control as the primary power; and shows that the philosophical power Plato desires is essentially a spiritual power, a greater power that transcends worldly power. The spiritual politics aiming at the bliss and well-being of the soul, which Plato defends and desires in his Gorgias dialogue, is something extremely alien to our modern culture. Because for modern politics, the spiritual sphere is apolitical. In the Gorgias dialogue, on the other hand, real politics is seen as an art that deals mainly with souls. Philosophy is the only true political art that will lead people to happiness by healing and perfecting their souls; the philosopher is the true politician. According to Plato, who opposes politics that aims only at power and pleasure, people can only be made happy by the philosopher, who is a kind of state physician. Therefore, the administration of the state should be left to the philosopher, the true statesman. The task of the real politics to be practiced by such a philosophical state is not only to meet people's material needs, but also to heal the soul, which is the essential aspect of human beings, and to bring them to salvation. For this reason, Platonic spiritual power has eschatological implications that transcend worldly power. 

Anahtar Kelimeler

Philosophy , power , politics , soul , happiness

Felsefe, İktidar ve Kurtuluş: Platon’un Gorgias Diyaloğunda Felsefi İktidar ve Ruhani Siyaset

https://izlik.org/JA26AY86SS

Öz

Bu makalede Platon’un felsefi iktidar talebinin ve idealinin daha önce Gorgias diyaloğunda dile getirildiği ve bu iktidarın büyük ölçüde ruhani bir karakterde olduğunu iddia edilmektedir. Bu iddiayı temellendirmek amacıyla diyalogdaki temel argüman ve kavramlar betimsel ve analitik bir yaklaşımla ele alınmıştır. Makalede sırasıyla, Platon’un felsefeyi retorikten ayırarak siyasi gerçeklik bağlamında nasıl onun karşısında konumlandırdığı; felsefeyi güç siyasetinden ayırarak hakikatle mukayyet kıldığı; nefs kontrolünü mümkün kılan ruhsal gücü asli güç olarak öncelediği; Platon’un arzuladığı felsefi iktidarın esas itibariyle ruhani/manevi bir karakterde, dünyevi iktidarı aşan daha büyük bir iktidar olduğu gösterilmeye çalışılmaktadır.Platon’un Gorgias diyaloğunda savunduğu ve arzuladığı ruhun saadetini ve selametini amaçlayan ruhani siyaset modern kültürümüze son derece yabancı bir şeydir. Çünkü modern siyaset için ruhsal alan apolitik bir alandır. Gorgias diyaloğunda ise gerçek siyaset esas olarak ruhlarla ilgi bir sanat olarak görülür. Felsefe, ruhlarını iyileştirmek, yetkinleştirmek suretiyle insanları saadete ulaştıracak biricik gerçek siyasi sanat; filozof ise gerçek siyasetçidir. Sadece güç ve hazzı amaçlayan siyasete karşı çıkan Platon’a göre insanların mutlu kılınması ancak bir çeşit devlet hekimi olan filozof tarafından sağlanabilir. Onun için devletin yönetimi gerçek devlet adamı olan filozofa bırakılmalıdır. Böyle bir felsefi devletin icra edeceği gerçek siyasetin görevi sadece insanların maddi ihtiyaçlarını karşılamak değil, asıl olarak insanın asli yönü olan ruhun iyileştirilmesi ve selamete ulaştırılmasıdır. Bu nedenle Platoncu ruhani iktidar dünyevi iktidarı aşan eskatolojik içerimlere de sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Felsefe , iktidar , siyaset , ruh , mutluluk

Kaynakça

• Adluri, Vishwa. “Philosophy, Salvation, and the Mortal Condition”, in Philosophy and Salvation in Greek Religion, Ed. Vishwa Adluri, 1-27. BerLin: de Gruyter, 2013. google scholar
• Annas, JuLia. An introduction to Plato’s Republic. Oxford: CLarendon Press, 1981. google scholar
• Annas, JuLia. “PLato’s MYths of Judgement,” Phronesis 27,1-2 (1982). 119-143. google scholar
• Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. Çeviren Saffet Babür. Ankara: Alraç Yayınları, 1997. google scholar
• Bradatan, Costica. Fikirler İçin Ölmek. Çeviren Kübra Oğuz. İstanbul: Can Yayınları, 2018. google scholar
• Burnet, John, “The Socratic Doctrine of the Soul”, Proceedings of the British Academy, Vol. II. London: Oxford University Press, 1916. google scholar
• Cassirer, Ernst. İnsan Üstüne Bir Deneme- Devlet Efsanesi. Çeviren Necla Arat, İstanbul: Say Yayınları, 2005. google scholar
• Cevizci, Ahmet. İlkçağ Felsefesi, İstanbul: Say YayınLarı, 2022. google scholar
• Claus, David B., Toward the Soul: An lnquiry into the Meaning of wuXR before Plato, Yale University Press, New Haven, 1981. google scholar
• Copleston, Frederick. Felsefe Tarihi: Yunan ve Roma Felsefesi/Platon, cilt 1. Çeviren Aziz Yardımlı. İstanbul: İdea Yayınevi, 1995. google scholar
• Dodds, E. R. Plato-Gorgias. Oxford: Oxford University Press, 1959. google scholar
• Dodds, E. R. “Plato and the Irrational”, The Journal of Hellenic Studies, Vol. 65 (1945):16-25. google scholar
• ErLer, Michael. “Socrates and the Weakness of the Strong Man: PLato’s PoLemic against Populisms in the Gorgias” in Plato’s Gorgias: Speech, Soul and Politics, Ed. David Machek, Vladimîr Mikes, 214-230. Leiden: BriLL, 2024. google scholar
• Foucault, Michel. Cinselliğin Tarihi. Çeviren H. Uğur Tanrı Över. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2007. google scholar
• Foucault, Michel Doğruyu Söylemek. Çeviren Kerem Eksen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2014. google scholar
• Guthrie, W. K. C. Yunan Felsefesi Tarihi, Beşinci Yüzyıl Aydınlanması: Sofistler ve Sokrates 3. Çeviren Sabri Gürses. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2021. google scholar
• Guthrie, W. K. C. Yunan Felsefesi Tarihi, Platon Hayatı ve Diyalogları: Erken Dönem 4. Çeviren Ahmet Ergenç. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2021. google scholar
• Hadot, Pierre. Ruhani Alıştırmalar ve Antik Felsefe. Çeviren Kübra Gürkan. İstanbul: Pinhan. Yayıncılık, 2012. google scholar
• Jaeger, W. Paideia: The ideals of greek culture, Volume II. Oxford University Press, 1943. google scholar
• Jowett, B. M. A. The Dialogues of Plato, Translated İnto English with Analyses and Introductions, in Five Volumes. Vol. II. Oxford University Press, 1892. google scholar
• Laertios, Diogenes. Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri. Çeviren C. Şentuna, 8. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi. Yayınları, 2019 google scholar
• Kranz, WaLter. Antik Felsefe. Çeviren Suad Y. BaYdur. İstanbuL: SosYaL YaYınLarı, 1994. google scholar
• Konrâdovâ, Veronika. “JudiciaL Reform and the Meaning of the EschatoLogicaL MYth in the Gorgias,”in Plato's Gorgias: Speech, Soul and Politics, Ed. David Machek, VLadimîr Mikes, 198-213. Leiden: BriLL, 2024. google scholar
• Mbae, Justus G. “Education for SaLvation: PLato’s Conception of the SoterioLogicaL RoLe of PhiLosophY”, Journal of Hümanities. No. 5 (1991):17-27. google scholar
• MiLbank, John. “The Politics of the Soul”, Revsita de Filosofîa Öpen Insight, VoL. VI, nûm. 9, (2015): 91-108 google scholar
• Platon, Yasalar. Çeviren Candan Şentuna-Saffet Babür. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2007. google scholar
• Platon, Gorgias, Diyaloglar 1 içinde. Çeviren Melih Cevdet Anday. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2010. 47-135 google scholar
• Platon. Sokrates’in Savunması. Çeviren: Erman Gören, İstanbul: Alfa Yayınları, 2018 google scholar
• Platon, Phaidros. Çeviren Birdal Akar. Ankara: Bilgesu Yayıncılık 2019. google scholar
• Platon. Kriton. Çev. Çeviren Cana Vilken Çoraklı, Eyüp Çoraklı, İstanbul: Alfa Yayınları, 2020. google scholar
• Platon. Devlet. Çeviren Hüseyin Demirhan. İstanbul: Islık Yayınları, 2021. google scholar
• Platon, Timaios. Çeviren Özgüç Orhan. İstanbul: Fol Kitap, 2022. google scholar
• Platon. Phaidon: Ruh Üzerine. Çeviren Nazile Kalaycı. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2012. google scholar
• Platon, VII. Mektup-Plutark Dion, Çeviren Aziz Yardımlı-Deniz Canefe, İstanbul: İdea YayınLarı, 1997. google scholar
• Schindler, D. C., “Why Socrates Didn’t Charge: Plato and the Metaphysics of Money”, Communio: International Catholic Review, 36 (2009): 394-426. google scholar
• SoLans-Blasco, Miquel. “The Power of Philosophy: On the Role of öuvapıç in Plato’s Gorgias”. Platonovskie issledovaniâ, Vol. 19, No. 2 (2023): 11-48 google scholar
• Sorensen, A. Plato on Democracy and Political Techne. Leiden, Boston: Brill, 2016. google scholar
• Stauffer, Devin. “Socrates and Callicles: A Reading of PLato’s “Gorgias”, The Review of Politics, Vol. 64, No. 4 (2002): 627-657. google scholar
• Stauffer, Devin. The Unity of Plato’s ‘Gorgias’: Rhetoric, Justice, and the Philosophic Life. Cambridge University Press, 2006. google scholar
• Strauss, Leo. Ön Plato’s Gorgias (1957), Edited bY Devin Stauffer, with an editorial introduction, as part of the Leo Strauss. https://wsLamp70.s3.amazonaws.com/Leostrauss/s3fs-pubLic/PLato%27s%20Gorgias%201957.pdf google scholar
• Strauss, Leo. Plato’s Gorgias (1963), Edited by Devin Stauffer, with an editorial introduction, as part of the Leo Strauss Transcript Project. https://wsLamp70.s3.amazonaws.com/Leostrauss/s3fs-pubLic/PLato%27s%20Gorgias%201963 O.pdf google scholar
• Vallejo, ÂLvaro. “MYth and Rhetoric in the Gorgias,” in Gorgias-Menon: Selected Papers from the Seventh Sym posium Platonicum, Ed. Michael Erler and Luc Brisson, 138-143. Sankt Augustin: Academia Verlag, 2007. google scholar
• Versenyi, Laszlo. Sokrates ve İnsan Sevgisi. Çeviren Ahmet Cevizci. İstanbul: Gündoğan Yayınları, 2010. google scholar
• Voegelin, Eric. “The Philosophy of Existence: PLato’s ‘Gorgias’” , The Review of Politics, Vol. 11, No. 4 (1949): 477-498. google scholar
• White, F. C. The Good in PLato’s “Gorgias”, Phronesis, VoL. 35, No. 2 (1990):117-127. google scholar
• Wiser, James L. “Philosophy as Political Action: A Reading of the Gorgias”, American Journal of Political Science, Vol. 19, No. 2 (1975): 313-322. google scholar
• Zeller, Eduard. Grek Felsefesi Tarihi. Çeviren Ahmet Aydoğan. İstanbul: İz Yayıncılık, 2001. google scholar