Araştırma Makalesi

Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon

Sayı: 63 7 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon

Öz

Felsefedeki diğer pek çok kavram gibi adalet kavramının da bir tarihi bulunmaktadır. Eski Yunan düşüncesi bağlamında adalet kavramının kökleri Epik ve Arkaik Yunan şairlerine dek uzanmaktadır. Homeros, Hesiodos ve Solon, söz konusu şairlerden en eskileri ve etkililerindendir. Elinizdeki makalenin amacı, adı geçen ozanlar üzerinden adaletin soy kütüğünü çıkartmaya başlamaktır. Bu amaçla çalışmada, literatür ve çevirilerde genellikle adalet kavramıyla ilişkilendirilen “themis” ve “dikē” sözcüklerinin kullanımları irdelenmiştir. Literatür ve çevirilerdeki temel sorun, ilgili sözcüklerin belirli bir tarihsel uğrakta kazandıkları anlamların, sözü edilen uğraktan önceki kullanımlara yüklenmesidir. Bu açıdan makalenin birinci savı; Homeros, Hesiodos ve Solon’da “themis” ile “dikē”nin “adalet” ve adaletle ilgili “hak,” “hukuk,” “yasa” gibi anlamlara gelmemesidir. İkinci sav, “themis” arka planında “dikē”nin Homeros’tan Solon’a dek geçirdiği değişimin, daha sonra doğacak olan adalet kavramına giden yolu açmasıdır. İleri sürülen bu iki sav, “themis” ve “dikē”nin tek bir özsel anlamdan çok birbirine bir şekilde benzeyen çeşitli kullanım8 larının bulunduğunun ve bu kullanımların zaman içinde dönüşüme uğradığının gösterilmesiyle temellendirilmiştir. Söz konusu türden bir gerekçelendirme çabasına uygun olarak, köken üzerine baştan tümel bir önerme sunan eti8 molojik yöntemden değil, her bir bağlama ait tikel önermelerden hareket eden semantik yöntemden yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, T. W. (ed.). Homeri Ilias. Vol. Il-lll. Oxford: Clarendon Press, 1931. google scholar
  2. Adkins, Arthur W. H. “Homeric Ethics,” A New Companion to Homer. Ed. Ian Morris & Barry Powell, 694-713. Leiden: Brill, 1997. google scholar
  3. Adkins, Arthur W. H. Poetic Craft in the Early Greek Elegists, Chicago: University of Chicago, 1985. google scholar
  4. Allan, William. “Divine Justice and Cosmic Order in EarlY Greek Epic.” The Journal of Hellenic Studies 126 (2006): 1-35. google scholar
  5. Almeida, J. A. “Solon’s Reception of Hesiod’s Works and Days.” The Oxford Handbook of Hesiod. Ed. Alexander C. Loney & Stephen Scully, 193-206. New York: Oxford UniversitY Press, 2018. google scholar
  6. Arthur, Marylin B. “Cultural Strategies in Hesiod’s TheogonY: Law, Family, Society.” Arethusa 15, 1 (1982): 63-82. google scholar
  7. Beneviste, Emile. Le Vocabulaire des Institutions Indo-Europeennes, Vol. 2. Paris: Les Editions de Minuit, 1974. google scholar
  8. BLaise, Fabienne. "Poetics and Politics: Tradition Re-Worked in Solon’s ‘Eunomia’ (Poem 4).” Solon's of Athens: New Historical and Philological Approaches. Ed. Josine H. Blok & Andre P. M. H. Lardinois, 114-133. Leiden: BriLL, 2006. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Düşünce Tarihi, Eskiçağ Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

23 Mart 2025

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Önen, E. (2026). Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon. Felsefe Arkivi, 63, 1-22. https://doi.org/10.26650/arcp.1663948
AMA
1.Önen E. Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon. Felsefe Arkivi. 2026;(63):1-22. doi:10.26650/arcp.1663948
Chicago
Önen, Erdoğan. 2026. “Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon”. Felsefe Arkivi, sy 63: 1-22. https://doi.org/10.26650/arcp.1663948.
EndNote
Önen E (01 Ocak 2026) Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon. Felsefe Arkivi 63 1–22.
IEEE
[1]E. Önen, “Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon”, Felsefe Arkivi, sy 63, ss. 1–22, Oca. 2026, doi: 10.26650/arcp.1663948.
ISNAD
Önen, Erdoğan. “Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon”. Felsefe Arkivi. 63 (01 Ocak 2026): 1-22. https://doi.org/10.26650/arcp.1663948.
JAMA
1.Önen E. Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon. Felsefe Arkivi. 2026;:1–22.
MLA
Önen, Erdoğan. “Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon”. Felsefe Arkivi, sy 63, Ocak 2026, ss. 1-22, doi:10.26650/arcp.1663948.
Vancouver
1.Erdoğan Önen. Eski Yunan Düşüncesinde Adaletin Soy Kütüğü: Homeros, Hesiodos ve Solon. Felsefe Arkivi. 01 Ocak 2026;(63):1-22. doi:10.26650/arcp.1663948