Araştırma Makalesi

Aristippos’ta Haz ve Eğitim

Sayı: 63 7 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Aristippos’ta Haz ve Eğitim

Öz

Aristippos, hazcı felsefenin önemli temsilcilerinden biri olarak eğitim anlayışını, yalnızca bilgi aktarımı değil, bireyin entelektüel ve ruhsal gelişimini sağlayan bir dönüşüm süreci olarak ele almıştır. Elimizdeki bilgilere göre, Aristippos, eğitimi bireyin öz-farkındalık (autognosia) ve öz-denetim (enkrateia) kazanacağı bir süreç olarak tanımlamış ve eğitimin insanın ahlaki ve ontolojik gelişimi için zorunlu bir unsur olduğunun altını çizmiştir. Epistemolojik olarak yalnızca anlık hazların deneyimleyen birey tarafından bilinebileceğini kabul eden Aristippos için eğitimin rolü de bu bilgi ve etik üzerine inşa edilen bakış açısında belirginleşir. Eğitim, bireyin hazlarını denetim altına alarak, onu hazlarının kölesi olmaktan çıkarmalı ve kendi kendisinin efendisi (kyrios) hâline getirmelidir. Bu süreçte, hazların artırılmasını ve deneyimlenmesinin yetkin bir özne tarafından yapılmasını eğitim sayesinde mümkün gören f ilozofa göre eğitimin amacı yalnızca pragmatik bilgi edinimi değil, aynı zamanda bireyi entelektüel ve manevi açıdan özgürleştirmektir. Öz-farkındalık ve öz-denetimin gelişmesi bakımından eğitimin rolü toplumsal fayda veya vatandaş yetiştirme yerine bireysel yetkinleşmenin önünü açmalı ve motive edilmiş öğrenci üzerinden ilerlemelidir. Bu bağlamda, eğitimli birey ile eğitimsiz birey arasındaki fark, sadece bilgi seviyesinden değil, insanın varoluşsal ve ahlaki gelişiminden kaynaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, Aristippos’un eğitim anlayışını felsefi ve pedagojik boyutlarıyla inceleyerek, eğitim ile etik ve bilgi arasındaki ilişkileri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, metin analizi yöntemiyle Aristippos’un düşünceleri üzerinden bir inceleme yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristotle. Eudemian Ethics. Translated by C. Reeve. Indianapolis: Hackett Publishing Company, 2021. google scholar
  2. Aristotle, Bartlett, Robert C., and Susan D. Collins. Aristotle’s Nicomachean Ethics. Chicago: University of Chicago Press, 2011. google scholar
  3. Aristotle, and C. D. C. Reeve. Metaphysics. Indianapolis: Hackett Publishing Company, 2016. google scholar
  4. Bardi, Jason B. “Escaping the Polis: A Legal Interpretation of Aristippus’ Philosophy.” Greek, Roman, and Byzantine Studies 61 (2021): 475–495. google scholar
  5. Belfiore, Elizabeth. “Pleasure, Tragedy and Aristotelian Psychology.” The Classical Quarterly 35, no. 2 (1985): 349–361. google scholar
  6. Bett, Richard. “Prodicus on the Choice of Heracles, Language, and Religion.” In Early Greek Ethics, edited by D. C. Wolfsdorf, 195–210. Oxford: Oxford University Press, 2020. google scholar
  7. Blanchard, Kenneth C. “The Middle Road of Classical Political Philosophy: Socrates’ Dialogue with Aristippus in Xenophon’s Memorabilia.” The Review of Politics 56, no. 4 (1994): 671–696. google scholar
  8. Cicero. Yükümlülükler Üzerine. Translated by C. C. Çevik. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eskiçağ Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2025

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Öztürk, F. (2026). Aristippos’ta Haz ve Eğitim. Felsefe Arkivi, 63, 41-58. https://doi.org/10.26650/arcp.1667423
AMA
1.Öztürk F. Aristippos’ta Haz ve Eğitim. Felsefe Arkivi. 2026;(63):41-58. doi:10.26650/arcp.1667423
Chicago
Öztürk, Fatih. 2026. “Aristippos’ta Haz ve Eğitim”. Felsefe Arkivi, sy 63: 41-58. https://doi.org/10.26650/arcp.1667423.
EndNote
Öztürk F (01 Ocak 2026) Aristippos’ta Haz ve Eğitim. Felsefe Arkivi 63 41–58.
IEEE
[1]F. Öztürk, “Aristippos’ta Haz ve Eğitim”, Felsefe Arkivi, sy 63, ss. 41–58, Oca. 2026, doi: 10.26650/arcp.1667423.
ISNAD
Öztürk, Fatih. “Aristippos’ta Haz ve Eğitim”. Felsefe Arkivi. 63 (01 Ocak 2026): 41-58. https://doi.org/10.26650/arcp.1667423.
JAMA
1.Öztürk F. Aristippos’ta Haz ve Eğitim. Felsefe Arkivi. 2026;:41–58.
MLA
Öztürk, Fatih. “Aristippos’ta Haz ve Eğitim”. Felsefe Arkivi, sy 63, Ocak 2026, ss. 41-58, doi:10.26650/arcp.1667423.
Vancouver
1.Fatih Öztürk. Aristippos’ta Haz ve Eğitim. Felsefe Arkivi. 01 Ocak 2026;(63):41-58. doi:10.26650/arcp.1667423