Ludwıg Wittgenstein’da Ahlaki Söylemin İmkanı

Öz

Ludwig Wittgenstein düşüncesinin ahlaki tarafı gerek düşünürün üretken olduğu dönem ve gerekse şahsi üslubu nedeniyle nispeten dikkatlerden kaçmıştır. Halbuki ahlaki tarafı Wittgenstein düşüncesinin en merkezi konumlarından birini işgal etmektedir. Bu çalışma, onun düşüncesinin en temel kaygılarından biri olan “bir şeyi dil ile ifade etmenin imkanı” meselesinden hareketle, erken ve geç dönem düşüncelerinde ahlaki söylemin imkanlarına yönelmektedir. Düşünürün erken dönem düşüncesinin Tractatus’ta dilin resim teorisi olarak cisimleşmiş eğilimi, ahlakı da kapsayan söylenemez olanlar alanında bilimsel bir dille konuşmanın ciddi bir hata olacağı üzerinde durur. Fakat bu gibi alanlarda söz söyleme faaliyetine her zaman dilin bir çeşit yanlış kullanımının eşlik ettiği bilinmek kaydıyla, ahlaki söylem mümkün görülür. Bu manada Wittgenstein’ın bu alanlara yönelik “susma” çağrısı hiçbir şey söylememek gibi bir manadan çok doğabiliminin diliyle konuşmamak manasına gelir. Geç dönemde aynı tema farklı bir yapı ile, dil oyunları anlayışı ile karşımızdadır. Burada ahlak, hususi bir dil oyununu ifade edecek ve başka bir dil oyununun grameri ona geçirilmeye çalışılmadıkça, ahlaki söylem yine mümkün görülecektir. 

Anahtar Kelimeler

• Wittgenstein,ahlak,imkan,dil,resim teorisi,söylenemeyen,dil oyunu,bağlam

The Possibility of Ethical Discourse in Ludwig Wittgenstein

Öz

Due to not only the philosopher’s productive period but also his personal discourse, the ethical part of Ludwig Wittgenstein thought has partially overlooked. In fact, the ethical part has occupied one of the most central positions in his thought. Regarding the most fundamental concern of his thought “the possibility of articulating something through language”, this study deals with the possibilities of ethical discourse in Wittgenstein’s early and late period. His early thought that is the actualized tendency of Tractatus’ picture theory of language emphasizes that elaborating scientifically on the “unspeakable” areas including ethics is a serious mistake. However, ethical discourse can be seen as possible on condition that one knows there is always a wrong use of language during the act of speech in these areas. In this sense, the “silencing” call of Wittgenstein about these areas does not mean “not to say anything” but “not to speak in the language of natural sciences.” In his late period, we see the same theme with a different structure and language games. At this point, ethics will express a specific language game, and the ethical discourse will be seen possible again as long as another game’s grammar is not tried to pass over the other. 

Anahtar Kelimeler

• Wittgenstein,ethics,possibility,language,picture theory,unspeakable,language game,context

Kaynakça

1. .