Görüş Makalesi

Kant'ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma

Sayı: 51 31 Aralık 2019
  • Özgüç Güven
PDF İndir
EN TR

Kant'ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma

Öz

Bu çalışmada Kant’ın Grenze ve Schranke anlayışı incelenerek bu kavramlar arasındaki ayrımın felsefi etkinliğin yapısını betimlemeye elverişli bir yaklaşım olduğu öne sürülmüştür. Bu bakımdan felsefenin felsefesi (üst-felsefe) tartışmaları açısından söz konusu ayrımın verimli yanıtlar verdiği düşünülmektedir. Böylelikle “felsefe nedir?” sorusuna felsefe tarihi içinde verilmiş pek çok yanıtın, örneğin “felsefe soru sormaktır”, “felsefe yolda olmaktır”, “felsefe ne türden şeylerin var olduğunu ortaya koymaktır”, “felsefe düşünceleri açık kılma etkinliğidir”, “felsefe dünya sorunları karşısında bir arayıştır” vb. Grenze ve Schranke ayrımı yoluyla tutulabileceği savlanmaktadır. Aynı biçimde üst-felsefe kapsamındaki “felsefe neden yapılır?”, “felsefede sorular nasıl ortaya çıkar?”, “felsefe nasıl yapılmalıdır?” gibi pek çok soru da sınırları ve kısıtlamaları anarak açıklığa kavuşturulabilir. Anlaşılacağı üzere anılan tüm sorular felsefi etkinliğin kapsamını belirlemeye ilişkindir. Kapsam ise ikili yapıdadır. Birinci kapsam bütün tartışmaların içine konulduğu kısıtlama alanıdır. İkinci kapsam ise sınırlar alanıdır. Burası filozofun kavramsal donanımını sağlayan ufuk alanıdır. Filozofun elindeki donanımla, belirlediği, düzenlediği ve ne türden şeylerle ilgilendiğini serimlediği alandır. Öyleyse filozofların birbirlerinden ayrımları kısıtlamaları değiştirmeleri ve yeni sınırlar çizmeleri üzerinden konulabilir. Bu bağlamda Kant’ın Grenze ile Schranke ayrımını bilinebilir ile düşünebilir alanı imlemesi açısından dikkat çekicidir. Kant, bilinebilir alanı bir adaya, düşünülebilir alanı ise adayı içine alan bir denize benzetir. Ada sınırlarıyla bilinebilir, deniz ise kısıtlamalarla düşünülebilir. Bu ayrım aynı zamanda felsefi kurgulamaların ve metafiziğin alanını gösterir. Bilebilmenin karşısında düşünebilmenin enginliğini anlatır. Ne var ki, Kant’ın kısıtlamalarıyla yalnızca düşünebildiğini öne sürdüğü alan, ardından gelenlerce bilinebilir bir alan olarak düzenlendi. Bunun gerisindeki neden ise Kant’ın kısıtlamaları yerine yeni kısıtlamalar konmasıdır. Öyleyse kısıtlama ile sınırlama felsefi etkinliğin yapısını anlamak açısından üzerinde durulması gereken kavramlardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristotle. “Metaphysics”. Içinde The Complete Works of Aristotle: the Revised Oxford Translation, editör Jonathan Barnes, C. II. Princeton: Princeton University Press, 2014.
  2. Cohen, Hermann. Kants Theorie der Erfahrung. Berlin: Ferd. Dümmler’s, 1871.
  3. Eisler, Rudolf. Kant Lexicon. Hildescheim: Olms, 1961. Feloj, Serena. “Metaphor and Boundary: H. S. Reimarus’ Vernunftlehre As Kant’s Source”. Lebenswelt 1, sayı 1 (2011): 31–46.
  4. Fulda, F. “Grenze, Schranke”. Içinde Historisches Wörterbuch der Philosophie, editör Joachim Ritter ve Karlfried Gründer. Basel: Schwabe, 1974.
  5. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich. Encyklopädie der philosophischen Wissenschaften im Grandrisse. Berlin: Verlag von L. Heimann, 1870.
  6. Kant, Immanuel. Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena. Çeviren İonna Kuçuradi ve Yusuf Örnek. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2002.
  7. ———. “Kritik der reinen Vernunft”. Içinde Kant’s gesammelte Schriften Preußische Akademie der Wissenschaften, C. 3. Berlin: Georg Reimer, 1911.
  8. ———. Kritik Der Reinen Vernunft. Hamburg: Felix Meiner, 1956.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Görüş Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2019

Kabul Tarihi

27 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Güven, Ö. (2019). Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma. Felsefe Arkivi, 51, 379-392. https://izlik.org/JA98HS25PW
AMA
1.Güven Ö. Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma. Felsefe Arkivi. 2019;(51):379-392. https://izlik.org/JA98HS25PW
Chicago
Güven, Özgüç. 2019. “Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma”. Felsefe Arkivi, sy 51: 379-92. https://izlik.org/JA98HS25PW.
EndNote
Güven Ö (01 Aralık 2019) Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma. Felsefe Arkivi 51 379–392.
IEEE
[1]Ö. Güven, “Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma”, Felsefe Arkivi, sy 51, ss. 379–392, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98HS25PW
ISNAD
Güven, Özgüç. “Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma”. Felsefe Arkivi. 51 (01 Aralık 2019): 379-392. https://izlik.org/JA98HS25PW.
JAMA
1.Güven Ö. Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma. Felsefe Arkivi. 2019;:379–392.
MLA
Güven, Özgüç. “Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma”. Felsefe Arkivi, sy 51, Aralık 2019, ss. 379-92, https://izlik.org/JA98HS25PW.
Vancouver
1.Özgüç Güven. Kant’ın Grenze ve Schranke Ayrımı Yoluyla Felsefenin Yapısı Hakkında Bir Soruşturma. Felsefe Arkivi [Internet]. 01 Aralık 2019;(51):379-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98HS25PW