Araştırma Makalesi

Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları

Cilt: 15 Sayı: 2 3 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları

Öz

İslam peygamberi Hz. Muhammed’in Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya gerçekleştirdiği mi‘rac yolculuğu, ilk olarak Kur’ân-ı Kerîm ve hadis kaynaklarında yer almış, daha sonraları ise başta siyer olmak üzere İslam tarih yazıcılığında işlenen konulardan biri hâline gelmiştir. Zamanla bu mucizevi yolculuğu konu edinen mi‘râciyye ya da mi‘racnâme adıyla bilinen eserler ortaya çıkarak İslam dünyasında belirli bir literatür oluşmuştur. İlk asırlarda doğu İslam dünyasında popüler hâle gelen mi‘rac anlatısı, takip eden süreçte Endülüs’e ulaşmış ve özellikle Kitâbü’l-Mi‘râc adlı eser aracılığıyla bölgedeki Müslümanlar arasında tanınmaya başladı. Zamanla Endülüs’te yaşayıp İslam bilim ve kültürüne ilgi duyan Hristiyan âlimler de anlatıya ilgi duymakla kalmayıp telif ettikleri bazı eserlerde bu olaya atıfta bulundular. İlk olarak Endülüs’te tanınan Kitâbü’l-Mi‘râc adlı eser ise farklı kanallar aracılığıyla Hristiyan İspanya topraklarına taşındı. Eser, 13. asrın ortalarında Kastilya-León Kralı X. Alfonso’nun (ö. 1284) emriyle ilk olarak Arapçadan Kastilyacaya, daha sonra ise Latinceye ve eski Fransızcaya tercüme edilerek Hristiyan dünyasında geniş bir okuyucu kitlesine hitap etti. Bu makale, Hz. Muhammed’in mucizevi gece yolculuğunu konu edinen mi‘rac anlatısının Endülüs üzerinden Hristiyan İspanya’ya taşınma ve Kitâbü’lMi‘râc’ın Batı dillerine tercüme edilme sürecini ve takiben Geç Orta Çağ Batı literatüründeki yansımalarını devrin Kastilyaca, Latince ve Arapça kaynakları ışığında incelemektedir. Çalışma kapsamında mi‘rac olayından bahseden ilk Hristiyan kaynakları tespit edilecek ve Kitâbü’l-Mi‘râc’ın Kastilya sarayında tercüme edilmesinden sonraki süreçte İber Yarımadası’nda ve Avrupa’nın diğer bölgelerinde yaşayan Hristiyan âlimlerin eserlerinde bu olayın nasıl işlendiği ortaya koyulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağırakça, Ahmet. “Kaynaklar Işığında İsrâ ve Miraç Olayı”. Artuklu Akademi 1 (2014), 1-30. google scholar
  2. Akar, Metin. Türk Edebiyatında Manzum Mi’râcnâmeler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1980. google scholar
  3. Alfonso X el Sabio. Estoria de Espana. ed. Ramon Menendez Pidal. Madrid: Bailly-Bailliere e Hijos, 1906. google scholar
  4. Alonso de Espina. Fortalicium Fidei. Erişim 21 Şubat 2025. https://www.cervantesvirtual.com/obra-visor/ fortalitium-fidei--7/html/fff4d886-82b1-11df-acc7-002185ce6064_407.html google scholar
  5. Alvaro de Cordoba. Indiculus Luminosus. thk. Jacques Paul Migne. Paris: Patrologia Latina, 1852. google scholar
  6. Asin Palacios, Miguel. Dante ve İslam. çev. Güneş Ayas. İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 2010. google scholar
  7. Battistoni, Giorgio. “Dante and the Three Religions”. Dante and Islam. ed. Jan M. Ziolkowski. 214-234. New York: Fordham University Press, 2015. google scholar
  8. Brann, Ross. “The Arabized Jews”. The Literature of al-Andalus, ed. Maria Rosa Menocal vd. 435-454. New York: Cambridge University Press, 2000. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar, İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2025

Kabul Tarihi

17 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şanal, E. (2025). Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları. İslam Tetkikleri Dergisi, 15(2), 623-651. https://doi.org/10.26650/iuitd.2025.1676401
AMA
1.Şanal E. Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları. İslam Tetkikleri Dergisi. 2025;15(2):623-651. doi:10.26650/iuitd.2025.1676401
Chicago
Şanal, Enes. 2025. “Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları”. İslam Tetkikleri Dergisi 15 (2): 623-51. https://doi.org/10.26650/iuitd.2025.1676401.
EndNote
Şanal E (01 Ekim 2025) Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları. İslam Tetkikleri Dergisi 15 2 623–651.
IEEE
[1]E. Şanal, “Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları”, İslam Tetkikleri Dergisi, c. 15, sy 2, ss. 623–651, Eki. 2025, doi: 10.26650/iuitd.2025.1676401.
ISNAD
Şanal, Enes. “Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları”. İslam Tetkikleri Dergisi 15/2 (01 Ekim 2025): 623-651. https://doi.org/10.26650/iuitd.2025.1676401.
JAMA
1.Şanal E. Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları. İslam Tetkikleri Dergisi. 2025;15:623–651.
MLA
Şanal, Enes. “Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları”. İslam Tetkikleri Dergisi, c. 15, sy 2, Ekim 2025, ss. 623-51, doi:10.26650/iuitd.2025.1676401.
Vancouver
1.Enes Şanal. Kitâbü’l-Mi‘râc’dan La Escala de Mahoma’ya: Geç Orta Çağ Batı Literatüründe Mi‘rac Anlatıları. İslam Tetkikleri Dergisi. 01 Ekim 2025;15(2):623-51. doi:10.26650/iuitd.2025.1676401