Tarihi Kulelerin Dijital Ortamlara Taşınması: Yöntemler, Fırsatlar ve Zorluklar

Öz

Tarihi kule yapıları, kültürel mirasın önemli bir parçasını oluşturmakta ve geçmişin mimari bilgilerini derinlemesine yansıtmaktadır. Bu çalışma, tarihi kule araştırmalarında dijital teknolojilerin kullanılması ile kuleler hakkında veri elde edilme süreçlerini ele almaktadır. Dijital teknolojiler, kulelerin geometrik boyutlarının hassas bir şekilde tespit edilmesine olanak tanımakta ve analiz süreçlerini hızlandırabilmektedir. Çalışma, Midyat'taki bir çan kulesi örneği üzerinden, dijital teknolojilerin veri toplama ve analiz süreçlerine entegrasyonunu 4 aşamalı bir süreç üzerinden incelemektedir. İlk aşama, literatür taramasını içermekte; tarihi kule yapılarıyla ilgili gerçekleştirilen çalışmaları tespit etmekte ve bu çalışmalarda kulelerin geometrik boyutlarının hangi yöntemlerle elde edildiğine dair ayrıntılara yer verilmektedir. İkinci aşamada, Midyat ilçesinde gözleme dayalı saha çalışması gerçekleştirilmiş ve mevcut insansız hava araçlarından (İHA) elde edilen görüntülerden yararlanılmıştır. Üçüncü aşamada, Midyat’taki çan kulesinin dijital modeli oluşturulmuştur. Model üzerinden kulenin geometrik yapısına dair veriler ortaya konmuştur. Son aşamada ise dijitalleşme süreçlerinin, tarihi kule inceleme ve analiz süreçlerine sağlayacağı avantajlar ve olası dezavantajlar hakkında kapsamlı değerlendirmelere yer verilmiştir. Elde edilen veriler, kule yapılarının araştırma süreçlerinin hızlandırılabileceğini ve hızlı koruma stratejilerinin geliştirilmesine zemin hazırlayabileceğini göstermektedir. Çalışmada, dijital teknolojilerin kompleks geometrik özelliklere sahip tarihi kulelerden veri edinimini kolaylaştırdığı ve gelecekteki restorasyon projelerine yönelik yenilikçi yaklaşımlar sunduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tarihi kule
• dijitalleşme
• klasik ölçüm
• kültürel miras
• Midyat

Digitalisation of Historical Towers: Methods, Challenges and Opportunities

Öz

Historical towers represent a significant component of cultural heritage and provide profound insights into the architectural knowledge of the past. This study investigates the methodologies for acquiring data on towers through the application of digital technologies in historical tower research. Digital technologies enable precise determination of the geometric dimensions of towers and can accelerate the analysis processes. The study explores the integration of digital technologies into data collection and analysis through a four-stage process, using the bell tower in Midyat as a case study. The first stage comprises a literature review that identifies existing studies on historical towers and details the methodologies employed to obtain the geometric dimensions of these towers. The second stage involved an observation-based field study was conducted in the Midyat, utilizing images captured by existing unmanned aerial vehicles (UAVs). In the third stage, a digital model of the bell tower in Midyat was developed, presenting data on the tower’s geometric structure through this model. The final stage includes comprehensive evaluations regarding the advantages and potential drawbacks that digitalization processes may bring to the examination and analysis of historical towers. The findings indicate that the research processes related to tower structures can be accelerated, thereby facilitating the development of rapid conservation strategies. The study concludes that digital technologies significantly enhance data acquisition from historical towers with complex geometric features and provide innovative approaches for future restoration projects.

Anahtar Kelimeler

• Historical tower
• digitalisation
• classical measurement
• cultural heritage
• Midyat

Kaynakça

1. Agisoft (2024). The Agisoft website. [Online]. https://www.agisoft.com (Erişim Tarihi: 09.12.2024)
2. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
3. Bekar, İ., & Kutlu, İ. (2024). Critical analysis and digital documentation of the transformations of heritage buildings. VITRUVIO-International Journal of Architectural Technology and Sustainability, 9(1), 110–123. https://doi.org/10.4995/vitruvio-ijats.2024.21186
4. Bongiovanni, G., Buffarini, G., Clemente, P., Rinaldis, D., & Saitta, F. (2017). Experimental vibration analyses of a historic tower structure. Journal of Civil Structural Health Monitoring, 7, 601–613. https://doi.org/10.1007/s13349-017-0245-4
5. Casolo, S., Milani, G., Uva, G., & Alessandri, C. (2013). Comparative seismic vulnerability analysis on ten masonry towers in the coastal Po Valley in Italy. Engineering Structures, 49, 465–490. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2012.11.033
6. Castellazzi, G., D’Altri, A. M., de Miranda, S., & Ubertini, F. (2017). An innovative numerical modeling strategy for the structural analysis of historical monumental buildings. Engineering Structures, 132, 229–248. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2016.11.032
7. Çakıcı, F. Z., & Kaçdi, R. (2023). Systematic analysis of the digital technologies used in the documentation of historical buildings. Cultural Heritage and Science, 4(2), 69-77. https://doi.org/10.58598/cuhes.1344379
8. D’Ambrisi, A., Mariani, V., & Mezzi, M. (2012). Seismic assessment of a historical masonry tower with nonlinear static and dynamic analyses tuned on ambient vibration tests. Engineering Structures, 36, 210–219. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2011.12.009

9. Dalkılıç, N. (2008). Geleneksel konutlarda kullanıcı-mekân ilişkisi: Midyat örneği. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 13(1), 17–33.
10. Dalkılıç, N., & Aksulu, İ. (2004). Midyat Geleneksel Kent Dokusu ve Evleri Üzerine Bir İnceleme. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19(3), 313–326.
11. Ergün, R., & Halaç, H. H. (2021). Kırkkaşık Bedesteni'nin Yapı Kullanıcıları Bazında Kullanım Sonrasında Değerlendirilmesi. Online Journal of Art & Design, 9(3), 150-162.
12. Evens, T., & Hauttekeete, L. (2011). Challenges of digital preservation for cultural heritage institutions. Journal of Librarianship and Information Science, 43(3), 157–165. https://doi.org/10.1177/0961000611410585
13. Ferraioli, M., Lavino, A., Abruzzese, D., Mandara, A., & Avossa, A. M. (2023). Seismic vulnerability analysis and structural rehabilitation of a historical masonry tower. Procedia Structural Integrity, 44, 1092–1099. https://doi.org/10.1016/j.prostr.2023.01.141
14. Gomes, L., Bellon, O. R. P., & Silva, L. (2014). 3D reconstruction methods for digital preservation of cultural heritage: A survey. Pattern Recognition Letters, 50, 3–14. https://doi.org/10.1016/j.patrec.2014.03.023
15. Göğebakan, Y. (2011). Ülkemizde kültür ve kültür varlıklarının korunmasının mimari ve kent ölçeğinde yansımaları. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(2).
16. Gökdemir, A., & Baki, Z. (2024). Structural Analysis of the Historical Sungurlu Clock Tower. Applied Sciences, 14(16), 7085. https://doi.org/10.3390/app14167085