Diyanet Işleri Başkanlığı Yayınlarında Kadınlık ve Erkeklik Inşası

Öz

Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB), dini hizmetlerin yerine getirilmesinden sorumlu bir devlet kurumdur. Ahlaklı ve inançlı bir toplum oluşturmayı amaçlayan DİB, bu amaçla aylık dergiler yayınlamaktadır. Bu çalışma, bu dergilerden en öne çıkan Aile dergisinde yer alan yazılara odaklanmakta ve bu yazıların nasıl ideal kadın ve erkek kimlikleri inşa ettiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Veriler nitel araştırma yöntemiyle toplanmış ve çözümlenmiştir. Bu bağlamda, Aile dergisinin 2013-2017 yılları arasındaki yayınları incelenmiş ve söylem analizi yöntemiyle tahlil edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, bu yayınlarda ideal kadın imgesinin daha çok aile sınırları içerisinde resmedildiği ve anneliğin, kadın kimliğinin özü olarak değerlendirildiği gözlemlenmiştir. Son yıllarda artan bütçesi ve geniş yelpazede bir okuyucuya hitap etmesiyle DİB, Türkiye’deki en güçlük kuruluşlardan biridir ve bu çalışma, dini bir devlet kurumunun mevcut toplumsal cinsiyet rollerini nasıl oluşturduğu, şekillendirdiği ve devam ettirdiğini anlamamıza yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Annelik
• Diyanet İşleri Başkanlığı
• Dini Söylem
• Erkeklik
• Kadın
• Kadınlık
• Söylem
• Toplumsal Cinsiyet
• Yapı Söküm

The Construction of Femininity and Masculinity in the Publications of Turkish Presidency of Religious Affairs

Öz

Turkish Presidency of Religious Affairs (TPRA) is a state institution which is in charge of providing religious services in the country. The TPRA aims to create a moral, religious society through various services, including its monthly publications. This study focuses on the articles given place in the periodical Aile and aims to explore how these writings construct certain ideals of femininity and masculinity. The researcher conducted qualitative methodology for data gathering and analysis. In this context, the issues of Aile published between the years of 2013-2017 were examined and the articles selected were analyzed in accordance with discourse analysis. The results of the study indicate that the ideal woman is highly described within the limits of family and motherhood is seen as the essence of female identity. Since the TPRA has become one of the most powerful institutions in Turkey with its growing budget and appeal to a wide range of audience, this study helps us to figure out how a religious public institution determine and shape the prevalent gender discourse, at least among pious people.

Anahtar Kelimeler

• Discourse
• Deconstruction
• Femininity
• Gender
• Turkish Presidency of Religious Affairs
• Women
• Masculinity
• Motherhood
• Religious Discourse

Kaynakça

1. Abdo, N & Mojab, S. (2004). Violence in the name of honor. İstanbul: Bilgi University Press. google scholar
2. Ahmad, A. (2015). Islamic Feminism: Contradiction in Terms? http://library.fes.de/pdf-files/bueros/ indien/12314.pdf [03.01.2017]. google scholar
3. Altınay, A. G., & Arat, Y. (2009). Violence against women in Turkey: A nationwide survey. Punto. google scholar
4. Arat, Y. (1994). Toward a democratic society: The women’s movement in Turkey in the 1980s. In Women’s Studies International Forum (Vol. 17, No. 2-3, pp. 241-248). Pergamon. google scholar
5. Arslan, E. (2014). Ailede Samimiyet. Diyanet Aile (288), 9-11. google scholar
6. Badran, M. (2009). Feminism in Islam. Oxford, England: Oneworld Publications. google scholar
7. Bardakoğlu, A. (2009). Religion and Society: New Perspectives from Turkey. Ankara: Publications of Presidency of Religious Affairs. google scholar
8. Barlas, A. (2002). Believing women, Islam: Unreading patriarchal interpretations of the Qur’an, 1. Beauvoir, S. D. (1972). The Second Sex. 1949. Trans. HM Parshley. Harmondsworth: Penguin. google scholar Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. New York: Routledge. google scholar

9. Chandler, M. (1998). Emancipated subjectivities and the subjugation of mothering practices. Redefining motherhood: Changing identities and patterns, 270-86. google scholar
10. Dedeoğlu, S., & Elveren, A. Y. (2012). Türkiye’de refah devleti ve kadın. İletişim Yayınları. google scholar
11. Demir, Z. (2015). Biz Kadınlar. Diyanet Aile, (291), 20-22. google scholar
12. Demirsoy, Ç. (2013). Erkek ve Aile. Diyanet Aile, (265), 17-19. google scholar
13. Donchin, Anne. 1989. “The growing feminist debate over the new reproductive technologies.” Hypatia 4(3): 136-149. google scholar
14. Dönmez, Ö. Z. (2016). Anne Olmak. Diyanet Aile (304), 26-28. google scholar
15. Durmuşoğlu, K. (2007). Dini gelenekte ötekileştirilen kadın. (Master’s thesis, Uludağ Üniversitesi). google scholar
16. Eliaçık, R.İ. (2007). Yaşayan Kur’an. İstanbul: İnşa Yayınları. google scholar
17. Erşahin, İ. (2017). Kuran Perspektifinden Baba Figürleri. Diyanet Aile, (314), 24-28. google scholar
18. Firestone, S. (1970). The Dialectic of Sex: The Case for Feminist Revolution. New York: Bantam Books. google scholar
19. Görgülü, F. (2013). Mehmet Emin Özafşar’la Aile Üzerine. Diyanet Aile, (265), 10-11. google scholar
20. Görgülü, Ü. (2017). Nesil Emniyeti. Diyanet Aile, (315), 4-8. google scholar
21. Görmez, H. K. (2017). Aileyi Besleyen Temel Değerler: Sadakat, Adalet, İhsan, İffet. Diyanet Aile (316), 4-8. google scholar
22. Hassan, R. (1999). Feminism in Islam. Feminism and world religions, 248. google scholar
23. Jeremiah, E. (2006). Motherhood to mothering and beyond: Maternity in recent feminist thought. Journal of the motherhood initiative for research and community involvement, 8(1). google scholar
24. Joseph, S. (Ed.). (2000). Gender and citizenship in the Middle East. Syracuse University Press. google scholar
25. Kandiyoti, D. A., & Kandiyoti, D. (1987). Emancipated but unliberated? Reflections on the Turkish case. Feminist studies, 13(2), 317-338. google scholar
26. Kandiyoti, D. (1988). Slave girls, temptresses, and comrades: Images of women in the Turkish novel. Gender Issues, 8(1), 35-50. google scholar
27. Kandiyoti, D. (1991). End of empire: Islam, nationalism and women in Turkey. In Women, Islam and the state (pp. 22-47). Palgrave Macmillan, London. google scholar
28. Karakaş, B. (2020, 25 February). Kadına Şiddetle Mücadelede Diyanet Tavsiyeleri. Deutsche Welle. Retrieved from https://www.dw.com/tr/ kad%C4%B1na-%C5%9Fiddetle-m%C3%BCcadelede-diyanet-tavsiyeleri/a-52510157. google scholar
29. Keleş, E. (2013). Aile Bir Kaledir Aslında. Diyanet Aile, (265), 6-9. google scholar
30. Öztürk, Y.N. (2000). Kur’an’daki İslam. İstanbul: Yeni Boyut Yayınları. google scholar
31. Özüdoğru E. Ö. (2016). Çalışan Kadın İkilemi. Diyanet Aile (302), 20-22. google scholar
32. Peterson, V. (1998). Gendered Nationalism: Reproducing “Us” versus “Them,. In L. Lorentzen & J. google scholar
33. Turpin, The Women and War Reader (pp. 41-49). New York University Press. google scholar
34. Piyade, Ö. (2014). İyi İnsan: İyi Gelin, İyi Kayınvalidedir. Diyanet Aile, (286),20-22. google scholar
35. Rich, A. (1976). Of woman born: Motherhood as experience and institution. London: Virago. google scholar
36. Shebab, R. (1986). Rights of women in Islamic Shariah. Lahore: Indus Publication House. google scholar
37. Shalkamy, H. M. (1997). Children’s Health and Well-being: an ethnography of an Upper Egyptian village (Doctoral dissertation, The London School of Economics and Political Science (LSE)). google scholar
38. Tekeli, Ş. (1986). Emergence of the feminist movement in Turkey. The new women’s movement, 179-199. google scholar
39. Thornton, A. (2001). The developmental paradigm, reading history sideways, and family change. Demography, 38(4), 449-465. google scholar Tong, R. P. (2013). Feminist thought: A more comprehensive introduction. Westview Press. google scholar
40. Wadud, A. (1999). Qur’an and woman: Rereading the sacred text from a woman’s perspective. Oxford University Press, USA. google scholar
41. Yavuz, Y.V. (1999). Kur’an’da Kadın Hak ve Özgürlüğü. İstanbul: Bayrak Yayınları. google scholar
42. Yılmaz, A. (2017). Evlilikte Karşılıklı Etkileme. Diyanet Aile (321), 16-18. google scholar
43. Yount, K. M., & Rashad, H. (Eds.). (2008). Family in the Middle East: ideational change in Egypt, Iran and Tunisia (Vol. 15). Routledge. google scholar