“Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması
Öz
Bu çalışmanın amacı Arjantinli yazar Jorge Luis Borges’in “Paracelsus’un Gülü” (La rosa de Paracelso) adlı öyküsündeki imgelerin ve arketiplerin bir çözümlemesini sunmaktır. Bu çözümlemede, semboller ve arketipler üzerinde öncü kaynaklar sunan Carl Gustav Jung’un analitik psikoloji alanındaki çalışmaları ve Gilbert Durand’ın İmgesel Yapısalcılık kuramından faydalanılmıştır. Öykü, Borges’in Kabala imgelerinin yer aldığı ikinci öyküsüdür ve öyküde Kabala aracılığıyla küllerinden yeniden doğan bir gül görülmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde arketip kavramı Jung’un katkıları ile açıklanmaktadır ve Gilbert Durand’ın sembolleri reflekslere dayalı gündüz ve gece rejimi olmak üzere iki temel kategoride sınıflandırdığı İmgesel Yapısalcılık kuramından bahsedilmektedir. Kuramdaki rejimler, baskın reflekslerinin temsilleriyle ilgili fiil şemaları, sıfat ve isimlerle ilişkilendirilmiştir. Buna göre, öyküde tespit edilen sembolik unsurlar Durand’ın İmgesel Yapısalcılık kuramına göre incelenmiştir ve öykünün zıtlıklar (antagonismo) üzerine kurulmuş bir imgelem yapısı sunduğu görülmektedir. Zamanın yıkıcı etkisinden etkilenmeyen ve gece rejimiyle özdeşleşen imgeler görüldüğünden gece rejiminin baskın geldiği sonucuna varılmıştır. Öyküdeki iki karakter Jung’un arketipleriyle açıklanmaktadır. Paracelsus’un yaşlı bilge arketipi ile özdeşleşirken genç Johannes’in ise yaşlı bilgenin gölgesi olduğu ve gölge arketipiyle özdeşleştiği sonucuna ulaşılmaktadır. Sonuç bölümünde ise Borges’in öyküsündeki imge ve arketiplerin bir çözümlemesinin yanı sıra öyküde ulaşılan dört çıkarımdan bahsedilecektir. Ayrıca, örtmece sayesinde ölümün yani zamanın yıkıcı gücünün yenilgiye uğratıldığı ve ölümsüzlüğe ulaşıldığı görülmektedir
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Aksan, D. (1982). Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim, Cilt 3, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. google scholar
- Alazraki, J. (1988). Borges and the Kaballah: and other essays on his fiction and poetry. Cambridge, New York: Cambridge University Press. google scholar
- Borges, J. L. (1992). “Paracelsus’un Gülü” . J. L. Borges içinde, Gölgeye Övgü. (M.H. Göle, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları, 2.bs., s. 329-333. google scholar
- Chevalier, J. & Gheerbrant, A. (1986). Diccionario de los símbolos,. (M. Silvar & A. Rodríguez, Çev.) Barcelona: Editorial Herder. google scholar
- Cirlot, J. (1992). Diccionario de símbolos. Barcelona: Editorial Labor, S.A. google scholar
- Cooper, J. (1988). Simbolismo: Lenguaje Universal. Buenos Aires: Lidiun. google scholar
- Durand, G. (1968). La imaginación simbólica. (M. Rojzman, Çev.) Buenos Aires: Amorrortu editores. google scholar
- Durand, G. (1981). Las estructuras antropológicas de lo imaginario: Introducción a la arquetipología general. (M. Armiño, Çev.) Madrid: Taurus. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Ocak 2023
Gönderilme Tarihi
1 Nisan 2022
Kabul Tarihi
26 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 32 Sayı: 2