Araştırma Makalesi

“Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması

Cilt: 32 Sayı: 2 15 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

“Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması

Öz

Bu çalışmanın amacı Arjantinli yazar Jorge Luis Borges’in “Paracelsus’un Gülü” (La rosa de Paracelso) adlı öyküsündeki imgelerin ve arketiplerin bir çözümlemesini sunmaktır. Bu çözümlemede, semboller ve arketipler üzerinde öncü kaynaklar sunan Carl Gustav Jung’un analitik psikoloji alanındaki çalışmaları ve Gilbert Durand’ın İmgesel Yapısalcılık kuramından faydalanılmıştır. Öykü, Borges’in Kabala imgelerinin yer aldığı ikinci öyküsüdür ve öyküde Kabala aracılığıyla küllerinden yeniden doğan bir gül görülmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde arketip kavramı Jung’un katkıları ile açıklanmaktadır ve Gilbert Durand’ın sembolleri reflekslere dayalı gündüz ve gece rejimi olmak üzere iki temel kategoride sınıflandırdığı İmgesel Yapısalcılık kuramından bahsedilmektedir. Kuramdaki rejimler, baskın reflekslerinin temsilleriyle ilgili fiil şemaları, sıfat ve isimlerle ilişkilendirilmiştir. Buna göre, öyküde tespit edilen sembolik unsurlar Durand’ın İmgesel Yapısalcılık kuramına göre incelenmiştir ve öykünün zıtlıklar (antagonismo) üzerine kurulmuş bir imgelem yapısı sunduğu görülmektedir. Zamanın yıkıcı etkisinden etkilenmeyen ve gece rejimiyle özdeşleşen imgeler görüldüğünden gece rejiminin baskın geldiği sonucuna varılmıştır. Öyküdeki iki karakter Jung’un arketipleriyle açıklanmaktadır. Paracelsus’un yaşlı bilge arketipi ile özdeşleşirken genç Johannes’in ise yaşlı bilgenin gölgesi olduğu ve gölge arketipiyle özdeşleştiği sonucuna ulaşılmaktadır. Sonuç bölümünde ise Borges’in öyküsündeki imge ve arketiplerin bir çözümlemesinin yanı sıra öyküde ulaşılan dört çıkarımdan bahsedilecektir. Ayrıca, örtmece sayesinde ölümün yani zamanın yıkıcı gücünün yenilgiye uğratıldığı ve ölümsüzlüğe ulaşıldığı görülmektedir

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kıymetli zamanı ve önerileri için Doç.Dr. Mehmet İlgürel’e ve destekleri için Prof.Dr. Rafael Carpintero Ortega’ya teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

  1. Aksan, D. (1982). Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim, Cilt 3, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. google scholar
  2. Alazraki, J. (1988). Borges and the Kaballah: and other essays on his fiction and poetry. Cambridge, New York: Cambridge University Press. google scholar
  3. Borges, J. L. (1992). “Paracelsus’un Gülü” . J. L. Borges içinde, Gölgeye Övgü. (M.H. Göle, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları, 2.bs., s. 329-333. google scholar
  4. Chevalier, J. & Gheerbrant, A. (1986). Diccionario de los símbolos,. (M. Silvar & A. Rodríguez, Çev.) Barcelona: Editorial Herder. google scholar
  5. Cirlot, J. (1992). Diccionario de símbolos. Barcelona: Editorial Labor, S.A. google scholar
  6. Cooper, J. (1988). Simbolismo: Lenguaje Universal. Buenos Aires: Lidiun. google scholar
  7. Durand, G. (1968). La imaginación simbólica. (M. Rojzman, Çev.) Buenos Aires: Amorrortu editores. google scholar
  8. Durand, G. (1981). Las estructuras antropológicas de lo imaginario: Introducción a la arquetipología general. (M. Armiño, Çev.) Madrid: Taurus. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2022

Kabul Tarihi

26 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 32 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Doğru Şahin, F. (2023). “Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, 32(2), 743-761. https://doi.org/10.26650/LITERA2021-1096864
AMA
1.Doğru Şahin F. “Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 2023;32(2):743-761. doi:10.26650/LITERA2021-1096864
Chicago
Doğru Şahin, Fulya. 2023. “‘Paracelsus’un Gülü’ Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 32 (2): 743-61. https://doi.org/10.26650/LITERA2021-1096864.
EndNote
Doğru Şahin F (01 Ocak 2023) “Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 32 2 743–761.
IEEE
[1]F. Doğru Şahin, “‘Paracelsus’un Gülü’ Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması”, Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, c. 32, sy 2, ss. 743–761, Oca. 2023, doi: 10.26650/LITERA2021-1096864.
ISNAD
Doğru Şahin, Fulya. “‘Paracelsus’un Gülü’ Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 32/2 (01 Ocak 2023): 743-761. https://doi.org/10.26650/LITERA2021-1096864.
JAMA
1.Doğru Şahin F. “Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 2023;32:743–761.
MLA
Doğru Şahin, Fulya. “‘Paracelsus’un Gülü’ Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, c. 32, sy 2, Ocak 2023, ss. 743-61, doi:10.26650/LITERA2021-1096864.
Vancouver
1.Fulya Doğru Şahin. “Paracelsus’un Gülü” Öyküsünün İmgelem Kuramı Açısından Yorumlanması. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 01 Ocak 2023;32(2):743-61. doi:10.26650/LITERA2021-1096864