China Miéville’’in Şehir ve Şehir Romanında İktidarın İnşası

Öz

İngiliz yazar ve akademisyen China Miéville’in Şehir ve Şehir adlı romanı bilim kurgu, tuhaf kurgu ve polisiye türlerinin birleşiminden oluşmaktadır. Roman, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Avrupa’nın içinde bulunduğu iki kutbu yansıtmaktadır. Hayali olarak kurgulanan iki şehir, Besźel ve Ul Qoma, bu iki kutbu temsil etmektedir. Besźel, Doğu Bloğu ülkelerine benzeyen yönetim ve yaşam tarzıyla Batıcı, liberal ve gelişmiş Ul Qoma’dan ayrılmaktadır. Öte yandan mekansal olarak aynı yerde yaşamalarına rağmen iki zıt kutup olan Besźel ve Ul Qoma birbirine yasaktır. İki şehrin vatandaşlarının diğer şehre dair hiçbir şeyi algılamamaları gerekmektedir. Roman, Batı felsefesinde yerleşik düalizmlerin bir eleştirisini sunmaktadır. Yasaklar, dışlamalar ve ayrıştırmalar ile toplumların bilgisi inşa edilmektedir. Metafizik biçimde birbirlerine yasak olarak kurgulanan iki hayali şehrin bilgisi ise iktidarın gücünü göstermektedir. İki şehrin karşıtlığının bilgisi, disipline edici bir söylemle desteklenmektedir. İki şehir arasındaki ayrımı sürekli koruyan ve yeniden üreten toplumsal pratikler ise Besźel ve Ul Qoma’daki gözetimin sürekliliği sayesinde sağlanmaktadır. Romanda yer alan İhlâl adlı örgüt ise iki şehri gözetleyen güçtür. Romanda ayrımın bilgisi, iktidarın bilgisidir. İktidarın kendisini korumak için geliştirdiği söylemler ise hayatta kalmasını sağlamaktadır. Sürekli kontrol edilen ve disipline edilmeye çalışılan iki ayrı toplum olarak iki şehir, romanda modern dönemde iktidarın gözetim yoluyla güçlenmesinin de örneğidir. Bu bağlamda bu çalışmada, Şehir ve Şehir romanındaki güç ve gücün bilgisinin inşasına dair bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla Foucault’nun söylem ve iktidar üzerine görüşlerinden destek alınarak, iktidarın bilgisinin modern düşünce geleneğinde nasıl inşa edildiğine ve kullanıldığına dair bir değerlendirme sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• China Miéville
• Şehir ve Şehir
• iktidar
• söylem
• panoptikon

The Construction of Power in China Miéville’s Novel The City & the City

Öz

The novel The City and the City by British writer and academician China Miéville is a combination of science fiction, weird fiction, and crime genres. The novel reflects Europe after the collapse of the Soviet Union. Two imaginary cities, Besźel and Ul Qoma, represent the opposing poles. Besźel differs from the Western, liberal, and developed Ul Qoma with its governance and lifestyle similar to Eastern Bloc countries. Meanwhile, although they exist in the same place spatially, Besźel and Ul Qoma are forbidden to one another. The citizens of the two cities are not allowed to perceive anything about the other city. The novel offers a critique of established dualisms in Western philosophy. The knowledge of societies is built through exclusions and discriminations. The knowledge of the two cities, constructed metaphysically, is forbidden to one another. The knowledge of the opposition of the two cities is supported by a disciplinary discourse. Social practices that constantly maintain and reproduce the distinction between the two cities are ensured by the continuity of surveillance in Besźel and Ul Qoma. The organization in the novel called Breach is the force that watches over the two cities. In the novel, the knowledge of distinction is the knowledge of power. The discourses developed by the power to protect itself ensure its survival. As two separate societies that are constantly controlled and disciplined, the two cities also serve as examples of the strengthening of power through surveillance in the modern period. In this context, this study aims to evaluate the construction of power and knowledge of power in The City and the City. For this purpose, the study presents an evaluation of how knowledge of power is constructed and used in the modern tradition of thought with support from Foucault’s views on discourse and power.

Anahtar Kelimeler

• China Miéville
• The City and the City
• power
• discourse
• panopticon

Kaynakça

1. Bauman, Z. (2003). Modernlik ve Müphemlik (İ. Türkmen, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
2. Bauman, Z. (2011). Postmodern Etik (A. Türker, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
3. Bauman, Z. (2015). Özgürlük (K. Eren, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
4. Bentham, J. (1995). The Panopticon Writings. Verso. google scholar
5. Berger, P. L. & Luckmann, T. (2020). Gerçekliğin Sosyal İnşası: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi (V. S. Öğütle, Çev.). Atıf Yayınları. google scholar
6. Debord, G. (1996). Gösteri Toplumu ve Yorumlar (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
7. Foucault, M. (1987). Söylemin Düzeni (T. Ilgaz, Çev.). Hil Yayın. google scholar
8. Foucault, M. (1992). Hapishanenin Doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi. google scholar

9. Foucault, M. (1993). Ders Özetleri: 1970-1982 (S. Hilav, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. google scholar
10. Foucault, M. (1996). Truth and Juridical Forms. Social Identities: Journal for the Study of Race, Nation and Culture, 2(3), 327-342. google scholar
11. Foucault, M. (2001). Kelimeler ve Şeyler: İnsan Bilimlerinin Bir Arkeolojisi (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi. google scholar
12. Foucault, M. (2007). Cinselliğin Tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
13. Foucault, M. (2011a). Büyük Kapatılma (I. Ergüden & F. Keskin, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
14. Foucault, M. (2011b). Felsefe Sahnesi (I. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
15. Foucault, M. (2012). İktidarın Gözü (I. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
16. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar (I. Ergüden & O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
17. Hirst, P., Thompson, G., & Bromley, S. (2009). Globalization in Question. Polity. google scholar
18. Holm, H.-H. & Sorensen, G. (1995). Whose World Order?: Uneven Globalization and the End of the Cold War. Routledge. google scholar
19. Martin, N. (2013). Unacknowledged cities: Modernity and acknowledgement in China Mieville’s The City & The City and Marc Isaacs’ All White in Barking. European Journal of CulturalStudies, 16(6), 710-724. google scholar
20. Mieville, C. (2009). Şehir ve Şehir (M. G. Ayral, Çev.). Yordam Kitap. google scholar
21. Plumwood, V. (2017). Feminizm ve Doğaya Hükmetmek (B. Ertür, Çev.). Metis Yayınları. google scholar
22. Stacy, I. (2015). Complicity in Dystopia: Failures of Witnessing in China Mieville’s The City and the City and Kazuo Ishiguro’s Never Let Me Go. Partial Answers: Journal of Literature and the History of Ideas, 13(2), 225-250. google scholar