Hayy b. Yaqzan: An Explorer of Truth in the Isle of Mankind

Öz

Ibn Tufail argues in his Hayy b. Yaqzan that the development of metaphysical knowledge, attained through deduction/reasoning (istidlal), into absolute knowledge can only be achieved through insight/inner experience/personal witness (mushahadah). In this way, Ibn Tufail advocates a kind of an ishraqi method, which is based on the idea of moving to asceticism after deduction. So in telling the story of Hayy, he aims to show that this method as a universal one is most appropriate for human nature and that one's grasp of the truth is the result of an individual procedure/development per se. Although the book is a fiction in terms of its genre, i.e., being a story fabricated by the author, the issues discussed in it are far away from being fabrication or mere symbolism. This is why the opinions of the author, as embedded within the main character, e.g. Hayy, are clearly discernible in the book. Accordingly, the one and only symbolism in it is the figure of Hayy, which, when read carefully, can be seen to refer to nothing but the author himself. So it is not wrong to say that Hayy b. Yaqzan, in fact, tells the story of a philosopher who is in search for truth.

Anahtar Kelimeler

• Deduction/Reasoning; Ishraqi Method; Asceticism; Insight/Inner Experience/Personal Witness; Verification

HAYY b. YAKZAN: İNSANLIK ADASINDA YALNIZ BİR HAKİKAT YOLCUSU

Öz

Hayy b. Yakzan, nazar (istidlal) yoluyla ulaşılan metafizik bilgilerin ancak müşahedeyle gerçek anlamda kesin bilgiye dönüşeceğini iddia eder. Bu yönüyle eser, nazar yönteminin ardından riyazet yöntemine geçmeyi savunan bir tür işraki yöntemi önerir. Öyküde anlatılan Hayy'ın serüveni ise bu yöntemin evrensel bir durum olarak insan tabiatına uygunluğunu ve hakikati kavramanın gerçekte bireysel bir süreç olduğunu göstermeyi amaçlar. Eser, bir öykü olması açısından kurgusallık taşımakla birlikte anlatılan meseleler herhangi bir kurgusallık veya sembolizm barındırmaz. Bu açıdan İbn Tufeyl'in felsefi görüşleri, Hayy b. Yakzan karakteri üzerinden açık seçik ifade edilmektedir. Bu durum, eserdeki sembolizmin gerçekte yalnızca Hayy b. Yakzan'ın kişiliğinde olduğunu gösterir. Dikkatli bir okuma bu sembolün delalet ettiği şeyin, yazarın bizzat kendisi olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Hayy b. Yakzan, bir filozofun kendi hakikat arayışının öyküsüdür.

Anahtar Kelimeler

• Nazar, Yöntem, Riyazet, Müşahede, Burhan