Cumhuriyet Döneminde Türk Endüstri İlişkileri: İşçi Sendikalarının Dünü, Bugünü

Öz

Çalışmada Türk Endüstri İlişkileri'nin Cumhuriyet dönemindeki gelişmeleri değerlendirilmiştir. Yasal düzenlemeler esas alınarak Türk Endüstri İlişkileri üç ana döneme ayrılarak incelenmiştir: 1923-1947; 1947-1960 ve 1960 sonrası (iki alt dönem:1960-1980 ve 1980 sonrası). 1980 sonrası gelişmeler çalışmada öne çıkarılmıştır. Dönemler, ayırt edici özellikleri, belirleyici unsurları ve hakim paradigmaları dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, dönemler, çevre faktörlerindeki değişmeler, endüstri ilişkileri aktörlerinin rolleri ve yaklaşımları açısından da analiz edilmiştir. Araştırmada, Türk Endüstri İlişkileri'nin, sembolik modernleşmeden uzaklaşarak, “hukuk-eksenli” yaklaşımdan “ekonomi-eksenli” yaklaşıma dönüştüğü temel tez olarak ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Balta, Orhan, “Türk Endüstri úliükilerinde Son Geliümeler”, Avrupa ve Türkiye’de Endüstri úliükilerinde Son geliümeler, Türk Endüstri úliükileri Derneùi I. Ulusal Endüstri úliükileri Kongresi 9 Kas×m 1990, (Yay×na Haz. Nusret Ekin, Mustafa Delican), Kamu,iü, Ankara, 1994, ss. 11-18.
2. Baydur, Refik, “Aç×O×ü Konuümalar×,” “Çal×üma Hayat×nda Çaùa Uyum” Semineri, Tebliùler ve Görüüler, TúSK Yay×n No. 223, Ankara, 2002, ss. 7-18.
3. Beüeli, Mehmet, “1960-1980 Döneminde Sendikac×O×k Hareketleri úçinde Demokrasi Kavram×Q×n Geliüimi”, Türkiye’de Sendikac×O×k Hareketleri úçinde Demokrasi Kavram×Q×n Geliümesi, (Haz. Alpaslan Iü×kl×), T.C. Kültür Bakanl×ù× Milli Kütüphane Bas×mevi, Ankara, 1994, ss. 191-259.
4. Budak, R×dvan, “Aç×ü Konuümalar×”, Demokratikleüme Endüstriyel úliükiler ve Sendikalar, Birleüik Metal-úü Yay×nlar×, 97/2, by. y., 1997, ss. 8-12.
5. Delican, Mustafa, Sanayileümenin Endüstri úliükilerine Etkisi, ú.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yay×nlanmam×ü Doktora Tezi, ústanbul, 1995.
6. Dereli, Toker, Ayd×nlar, Sendika Hareketi ve Endüstriyel úliükiler Sistemi, ú.Ü. úktisat Fakültesi, ústanbul, 1974.
7. Dereli, Toker, “Türk Endüstri úliükileri Sisteminin Makro Ekonomik ve Sosyal Sorunlar×,” Endüstriyel úliükiler, MESS Yay×Q×-72, ústanbul,1979, ss. 1-62.
8. Ekin, Nusret, Endüstri úliükileri, ú.Ü. úktisat Fakültesi, ústanbul, 1979.

9. Ekin, Nusret, “Türkiye’de Endüstri úliükilerini Etkileyen Faktörler,” Endüstriyel úliükiler, MESS Yay×Q×-72, ústanbul, 1979, ss. 123-164.
10. Ekin, Nusret, “Türkiye’de 1980 Öncesi Endüstri úliükilerinin Genel Görünümü,” Sosyal Siyaset Konferanslar×, Otuzbirinci Kitab, ss.125-138.
11. Engin, Yusuf, “DeùLüen únsan Kaynaklar× Yönetim Sisteminde Sendikalar”, Mercek,Y×l:3, S. 11, ss. 35-40.
12. Gülmez, Mesut, “1936 úü Yasas×’n×n Haz×rl×k Çal×ümalar×,” Sosyal Siyaset Konferanslar×, Otuzbeüinci-Otuzalt×nc× Kitaplar, ss.128-147
13. Güngör, Fatih, “1946-1960 Döneminde Türkiye’de Sendikac×O×k Hareketi ve Demokrasi”, Türkiye’de Sendikac×O×k Hareketleri úçinde Demokrasi Kavram×Q×n Geliümesi, (Haz. Alpaslan Iü×kl×), T.C. Kültür Bakanl×ù× Milli Kütüphane Bas×mevi, Ankara, 1994, ss. 131-190.
14. HAK-úû, Çal×üma Hayat×nda Diyalog ve úübirliùi, HAK-úû Eùitim Yay×nlar× 42, Ankara, 1999.
15. Koç, Y×ld×U×m, “Türk-iü ve Siyasal Partilerle úliükiler (Dünden Yar×na)”, Türk-iü <×ll×ù×’97, 1990’lar×n Bilançosu (Deùerlendirme Yaz×lar×) Cilt 2, Türk-iü, Ankara, ss. 510-536.
16. Koray, Meryem, DeùLüen Koüullarda Sendikac×O×k, TÜSES, ústanbul, 1994.
17. Kudatgobilig, Tuùrul, “Türk Endüstri úliükilerinde Yap×sal DeùLüme ve Yeni Aray×ülar”, Türk Endüstri úliükilerinde Yeni Aray×ülar, Türk Endüstri úliükileri Derneùi II. Ulusal Endüstri úliükileri Kongresi 21-22 Kas×m 1991, (Yay×na Haz. Nusret Ekin, Mustafa Delican), Kamu-iü, Ankara, 1994, ss. 49-61.
18. Kudatgobilig, Tuùrul, “Aç×O×ü Konuümalar×”, “Yeni úü Kanunu Ne Getiriyor?” Semineri, 7úSK Yay×n No. 235, Ankara, 2003, ss. 11-23.
19. Kurt, Dilek, “Dünyan×n Yabanc×V×\×z”, Mercek, Y×l: 5, S. 20, ss. 90-94.
20. Meral, Bayram, “DeùLüim ve Uzlaüma”, Mercek, Y×l: 7, S. 25, ss. 43-46.
21. Meral, Bayram, “Çaùdaü Çal×üma Mevzuat× Nas×l Olmal×G×r?”, Mercek, Y×l: 5, S. 20, ss. 45-48.
22. Özuùurlu, Metin, “Osmanl×úmparatorluùu’ndan Cumhuriyet’e: Örgütlü úüçi Hareketi ve Demokratikleüme Süreci,” Türkiye’de Sendikac×O×k Hareketleri úçinde Demokrasi Kavram×Q×n Geliümesi, (Haz. Alpaslan Iü×kl×), T.C. Kültür Bakanl×ù× Milli Kütüphane Bas×mevi, Ankara, 1994, ss. 35-130.
23. Rosen, Sumner M., Labor in Turkey’s Economic Development, Yay×nlanmam×ü Doktora Tezi, Massachussets Intitute of Technology, 1959.
24. úSK, XX. Olaùan Genel Kurul Çal×üma Raporu, 5-6 Aral×k 1998, TúSK Yay×n No. 181, Ankara, t.y..
25. úSK, XXI. Olaùan Genel Kurul Çal×üma Raporu 22-23 Aral×k 2001, TúSK Yay×n No. 212, Ankara, 2001.
26. Uslu, Salim, “Aç×ü Konuümalar×”, Demokratikleüme Endüstriyel úliükiler ve Sendikalar, Birleüik Metal-úü Yay×nlar×, 97/2, by. y., 1997, ss. 13-17.
27. Türkiye Sendikac×O×k Ansiklopedisi, C. I, III, Kültür Bakanl×ù× ve Tarih Vakf×, ústanbul, 1996.
28. Yazgan, Turan, Türkiye’de Sendikal Hareketler, Türk Dünyas× AraüW×rmalar× Yay×Q×: 4, ústanbul, 1982.