Gnostisizm, Gül-Haç ve Teozofi* Işığında İki Kare Örneği: “Koyu Karanlıklar” (Robert Fludd) Ve “Siyah Kare” (Kazimir Maleviç)
Öz
Sanat tarihi’nde ‘Nesnesiz Resim’ olarak tanımlanan Kazimir Maleviç’in
‘Siyah Kare’ isimli çalışması Modernizmin farklı bir boyutunu ortaya koyar.
Natüralizmin sonlanışıyla birlikte non-figüratif resim anlayışı aynı zamanda reel
dünyadan duyuüstü dünyaya geçişin de aracısı olmuştur. Bu eğilimin göstergesi
olarak resim soyutlaşma ya da geometrik formlarla yeni gerçekliğin aktarılması
şeklinde değişim göstermiştir. Bunun sonucu olarak Maleviç’in ‘Siyah Kare’
isimli çalışması, sanatçının kendi sanat diliyle aktardığı metafizik görüşün sunumu
olarak bilinir. Tarihsel süreklilik açısından bakıldığındaysa duyuüstü dünyanın bir
geometrik form olan ‘kare’ şekli aracılığıyla aktarımı aslında 20.yy.’dan çok daha
önce başka bir kıtada fakat oldukça benzer bir dünya görüşüyle ele alınmıştır.
İngiliz okültist, mistik, simyacı, bilim ve sanatla ilgilenen aynı zamanda hermetik
anlayışın ışığında kurulmuş Gül-Haç okuluna bağlı öğretilerle yetişmiş olan Robert Fludd, 1617 yılında illüstrasyon olarak gerçekleştirdiği “Koyu Karanlıklar” isimli
çalışmasında siyah bir kare örneğiyle kendi okült dünya görüşünü aktarmıştır.
Bu çalışmada farklı yüzyıl ve coğrafyada yaşamış; fakat aynı geometrik form ve
renk tercihiyle bahsedilen duyuüstü görüşü aktaran iki ismin, bu aktarımı neden
‘kare’ler aracılığıyla sundukları Gnostisizm, Gül-Haç ekolü ve teozofi ışığında aynı
zamanda sanat tarihsel açıdan Modernizm öncesi/Modernizm ayrımı çerçevesinde
aktarılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ..
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
24 Aralık 2018
Kabul Tarihi
13 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 28