An Analysis of Vowel Length in Turkish within the Framework of Strict CV Theory

Öz

It is a common crosslinguistic phenomenon that long vowels within an open syllable surface as short in a closed syllable. Turkish is one of the languages where this phenomenon, called closed syllable shortening, is observed. Within the framework of Strict CV theory, if a vowel is in a closed syllable, it implies that the next nucleus is empty. This nucleus has no licensing power and hence it cannot lead to vowel length. This empty nucleus is called the final empty nucleus (FEN) in a structure where there is a closed syllable word-finally. The existence of the words with RT# consonant clusters such as sarp, ters, alt etc. shows that FEN in Turkish can govern since the empty nuclei between the consonant clusters must be governed. Theoretically, if FEN has governing power, then it should also have licensing power. Due to the licensing power of FEN, the structure *zamaːn may be expected on the surface. However, it is understood that Turkish vowel length can only be licensed by a melodically full nucleus, that is, a vowel (zaman ~ zamaːnɨ). Another type of long vowels in the Turkish language is those which do not alternate within open or closed syllables and always surface as long. These vowels are long because their head licenses their own complement.

Anahtar Kelimeler

• Turkish
• vowel length
• Strict CV theory
• licensing
• government

Türkçede Ünlü Uzunluğunun Katı ZÜ Kuramı Çerçevesinde Çözümlemesi

Öz

Açık seslem içerisinde uzun olan ünlülerin, kapalı seslemde kısa olarak yüzeye çıkması dünya dillerinde sıkça görülen bir durumdur. Kapalı seslem kısalması adı verilen bu durumun gözlemlendiği dillerden biri de Türkçedir. Katı ZÜ kuramı çerçevesinde bir ünlünün kapalı seslem içerisinde bulunması, bir sonraki çekirdeğin boş olduğu anlamına gelmektedir. Bu boş çekirdeğin yetkilendirme gücü bulunmadığından ünlü uzunluğuna neden olamamaktadır. Sözü edilen boş çekirdek, sözcük sonunda kapalı seslem bulunduran bir yapıda son boş çekirdek (SBÇ) olarak adlandırılmaktadır. RT# ünsüz kümelerini bulunduran sarp, ters, alt vb. sözcüklerin varlığı, ünsüz kümelerinin arasındaki boş çekirdeklerin yönetilmesi gerektiğinden, Türkçede SBÇ’nin yönetim gücünün bulunduğunu göstermektedir. Yönetim gücü olan SBÇ’nin kuramsal olarak yetkilendirme gücü de olması gerekmektedir. Yetkilendirme gücü bulunan SBÇ’den dolayı yüzeyde *zamaːn yapısının ortaya çıkması beklenebilir, ancak Türkçede ünlü uzunluğunu yalnızca ezgisel olarak dolu bir çekirdeğin, diğer bir deyişle, bir ünlünün yetkilendirebildiği anlaşılmaktadır (zaman ~ zamaːnɨ). Türkçede diğer bir uzun ünlü türü, kapalı ya da açık seslemde herhangi bir değişkenlik göstermeyip hep uzun olarak yüzeye çıkan ünlülerdir. Bu ünlülerin uzun olmasının nedeni, uzun ünlünün başının kendi tamlayıcısını yetkilendirmesidir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe
• ünlü uzunluğu
• Katı ZÜ kuramı
• yetkilendirme
• yönetim

Kaynakça

1. BergstrâBer, Gotthelf. Türk Fonetiği. M. Şerif Akkaya. TDK Yayınları, 1936. google scholar
2. Charette, Monik. “Licence to Govern.” Phonology 7 (1990): 233-253. google scholar
3. Cyran, Eugeniusz. Complexity Scales and Licensing in Phonology. Mouton de Gruyter, 2010. google scholar
4. Ergenç, İcLaL. “<ğ> Üzerine.” Dilbilim Yazıları içinde, ed. Ayhan Sezer ve Sabri Koç, 51-56. Usem Yayınları, 1991. google scholar
5. Ergenç, İclal ve İpek Pınar Uzun. Türkçenin Ses Dizgesi. 2. bs. Seçkin Yayıncılık, 2020. google scholar
6. Harris, John. English Sound Structure. Blackwell, 1994. google scholar
7. ———. “Segmental Complexity and Phonological Government.” Phonology 7 (1990): 255-300. google scholar
8. Kaye, Jonathan. “‘Coda’ Licensing.” Phonology 7 (1990): 301-330. google scholar

9. Kaye, Jonathan, Jean Lowenstamm, and Jean-Roger Vergnaud. “Constituent Structure and Government in Phonology.” Phonology 7 (1990): 193-231. google scholar
10. Lowenstamm, Jean. “CV as the Only SyllabLe Type.” Current Trends in Phonology: Models and Methods içinde, ed.Jacques Durand ve Bernard Laks, 419-441. ESRI, 1996. google scholar
11. Scheer, Tobias. A Lateral Theory of Phonology: What Is CVCV and Why Should It Be? De Gruyter Mouton, 2004. google scholar
12. ---. Direct Interface and One-Channel Translation: A Non-Diacritic Theory of the Morphosyntax-Phonology Interface. De Gruyter Mouton, 2012. google scholar
13. ---. Precis de Structure Syllabigue: Accompagne d'un Apparat Critigue. ENS, 2015. google scholar
14. Scheer, Tobias ve Eugeniusz Cyran. “Syllable Structure in Government Phonology.” The Routledge Handbook of Phonological Theory içinde, ed. S. J. Hannahs ve Anna Bosch, (Routledge, 2018), 262-292. google scholar
15. Scheer, Tobias ve Göktuğ Börtlü. “Soft G in Turkish: Two Types and X-Slots.” The 21st Old World Conference in Phonology’de (OCP21) sunulan bildiri, Universitât Leipzig, Almanya, 14-16 Şubat 2024. google scholar
16. Scheer, Tobias ve Marketa Zikovâ. “The Coda Mirror v2.” Açta Linguistica Hungarica 57, no. 4 (2010): 411-431. google scholar
17. Selen, Nevin. Söyleyiş Sesbilimi, Akustik Sesbilim ve Türkiye Türkçesi. TDK Yayınları, 1979. google scholar
18. Takahashi, Taro. “A Farewell to Constituency.” UCL Working Papers in Linguistics 5 (1993): 375-410. google scholar
19. Tekin, Talât. Türk Dillerinde Birincil Uzun Ünlüler. Simurg Kitapçılık, 1995. google scholar
20. Uzun, İpek Pınar. “Phonetic Representation of Epenthetic Glides in Turkish.” Synergy II: Linguistics, Contemporary Studies on Turkish Linguistics içinde, ed. Ayşenur S. Söylemez ve Ayten Kumcu, (Peter Lang, 2021), 33-58. google scholar
21. Ünal-Logacev, Özlem, Marzena Zygis ve Susanne Fuchs. “Phonetics and Phonology of Soft ‘g’ in Turkish.” Journal of the International Phonetic Association 49, no. 2 (2019): 183-296. google scholar
22. Zdziebko, Stawomir. Issues in Scottish Vowel Quantity. Cambridge Scholars Publishing, 2012. google scholar