Liaoning Eyalet Müzesi Koleksiyonu’ndaki Samantabhadra-Caryā-Praṇidhāna’nin Eski Uygurca Alliteratif Nazim Fragmani Üzerinde Çalışma

Öz

Bu çalışmada, Çin’in Liaoning Eyalet Müzesi’nde muhafaza edilen Turfan el yazmaları arasındaki Samantabhadra-caryāpraṇidhāna’nın yeni tanımlanmış eski Uygurca aliteratif nazım çevirisi incelenecektir. Müze kayıtlarına göre, bu el yazmaları 羅振玉 Luo Zhenyu’nun tarihî koleksiyonuna ait olup, 467 numaralı koleksiyon birkaç Eski Uygur el yazması parçasını içermektedir. Bu çalışmada incelenen parça, no.467-22, ön yüzünde 16 satır Çin Budist metni ve arka yüzünde 15 satır Eski Uygur el yazısı içerir. Arka yüzündeki 15 satırlık eski Uygurca metin, Samantabhadra-caryā-pranidhāna’nın aliteratif bir şiiridir. 1988 ile 1995 yılları arasında, Çin Dunhuang Akademisi, Dunhuang’daki Mogao mağaraları kuzey mağaralarının sistematik bir arkeolojik araştırma yürütmüş ve önemli sayıda kültürel eser ile parçalı sanat objeleri ortaya çıkarmıştı. Parçalardan biri olan B464:141 numaralı fragman ise, 13.yüzyıllardaki Uygur bilim adamı Anzang’ın şiirlerinin toplam sayısını hakkında bilgi vermektedir. Bu çalışmada, bu 15 satırlık eski Uygurca çevirinin dil özelliklerini ve edebi yapısını analiz ederek, Eski Uygur Budist edebiyatının daha geniş çerçevesi içinde kültürel ve dini önemi incelenecektir. Ayrıca, Samantabhadra-caryāpraṇidhāna’nın Eski Uygur aliteratif yorumuna, muhtemelen Anzang tarafından çevrilmiş iki ek dize daha dahil ediyoruz. Bu amaçla, bu çalışma, Liaoning Eyalet Müzesi’nin Eski Uygur koleksiyonunda no.467-22 numaralı yeni keşfedilen bir Samantabhadra-caryā-praṇidhāna fragmanı ve Dunhuang Akademisi koleksiyonundaki B464:141 numaralı fragman incelemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eski Uygurca
• Buddhāvataṃ sakasūtra 大方廣佛華嚴經
• Samantabhadra-caryā-pranidhāna 普賢行願品
• 安藏 Anzang
• Çin Liaoning Eyalet Müzesi

An Old Uyghur Alliterative Verse Fragment of The Samantabhadra-Caryā-Pranidhāna from The Liaoning Provincial Museum Collection

Öz

In this study, we investigate a newly identified Old Uyghur alliterative verse translation of the Samantabhadra-caryā-praṇidhāna, preserved among the Turfan manuscripts housed at the Liaoning Provincial Museum. Based on museum records, these manuscripts are attributed to 羅振玉Luo Zhenyu’s historical collection, with collection number 467 comprising several Old Uyghur manuscript fragments. The fragment examined in this study, no.467-22, features 16 lines of Chinese Buddhist text on the recto and 15 lines of Old Uyghur cursive script on the verso. The 15 lines of Old Uyghur context on the verso are a selective alliterative verse translation of Samantabhadra-caryā-pranidhāna in Chinese. Between 1988 and 1995, the Dunhuang Academy conducted a systematic archaeological survey of the northern grottoes at Mogao grottoes in Dunhuang, unearthing a notable number of cultural relics and fragmentary artefacts. One of the fragments, B 464:141, constitutes the total number of 安藏Anzang’s poetry. In this study, we explore its cultural and religious significance within the broader framework of Old Uyghur Buddhist literature by analysing the linguistic features and literary structure of this translation. Moreover, we incorporate two additional stanzas, potentially translated by Anzang, into the Old Uyghur alliterative rendition of the Samantabhadra-caryā-praṇidhāna. To that end, this study is designed to explore a newly identified fragment of Samantabhadra-caryā-praṇidhāna in the Old Uyghur collection of the Liaoning Provincial Museum and fragment B 464:141 from the Dunhuang Academy collection.

Anahtar Kelimeler

• Old Uyghur
• Buddhāvataṃ sakasūtra 大方廣佛華嚴經
• Samantabhadra-caryā-pranidhāna 普賢行願品
• 安藏 Anzang
• Liaoning Provincial Museum

Kaynakça

1. Arat, Reşid Rahmeti. Eski Türk Şiiri. Türk Tarih Kurumu Basım Evi, 1991. google scholar
2. Changlong Guan关长龙, and Liting Fan范丽婷, “The Patching-up Study on Dunhuang Manuscripts of Mahaprajñaparamita-sutra.” Journal of Dunhuang Studies 1, (2021): 12-23. google scholar
3. Clauson, G. 1972. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford: Clarendon Press. google scholar
4. Franke, Herbert, Chinesischer und tibetischer Buddhismus im China der Yüanzeit. Drei Studien: I. Tan-pa und sein chinesischer Temple. II. Der Kanonkatalog der Chih-yüan-Zeit und seine Kompilatoren. III. Eine buddhistische Quelle über Kaiser Qubilai: Das Hung-chiao chi, München 1996. google scholar
5. Haiyan Feng. “Comparative Study of Buddhist Terminology between Fang Guang Prajnaparamita and Mahaprajna Sutra”. Ma diss., Liaoning Normal University, 2016. google scholar
6. Haneda, Tôru,トルコ文华严经断简Toruko-bun Kegonkyō Dankan，Recueil des OEuvres Posthumes de Tôru Haneda II: Etudes Religieuses et Linguistiques, Tôyôshi-Kenkyû-Kai, Société pour l’Étude de l’Histoire de l’Extrême-Orient, Université de Kyôto, 1958, pp. 183-205. google scholar
7. Jinbo Shi史金波, and Wushouer, Yasen 雅森·吾守尔, The Invention and Early Dissemination of Movable Type Printing in China: A Study of Movable Type Printing in Xi Xia and Uyghur，Social Science Academic Press, 2000. google scholar
8. Jinzhang Peng彭金章, and Jianjun Wang王建军, Northern Grottoes of Dunhuang Mogao Caves, I-III, Cultural Relics Publishing House, 2000-2004. google scholar

9. Jufu Cheng程钜夫, “Qinguo Wenjing Gong Shendao Stele.” In Collected Works of Xuelou Cheng, Vols 9. Taipei National Central Library Press, 1970. google scholar
10. Shiyi Xu徐时仪 “A Textual Research on Fang Guang Ban Ruo Jing Yi in Dunhuang Manuscripts,” Joumal of Aneient Books Collation and Studies 3, 2008: 3-7. google scholar
11. Taishō shinshū daizōkyō 大正新脩大藏経, No. 293, 大方廣佛華嚴經. The Forty Volumes of Buddhāvataṃ saka sūtra Vol. 10. google scholar
12. Wilkens, Jens. Handwörterbuch des Altuigurischen: Altuigurisch – Deutsch – Türkisch / Eski Uygurcının El Sözlüğü: Eski Uygurca – Almanca – Türkçe. Göttingen: Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. 2021. google scholar
13. Yakup, Abdurishid, “Uighurica from the Northern Grottoes of Dunhuang.” In: A Festschrift in Honour of Professor Masahiro Shogaito’ s Retirement: Studies on Eurasian Languages, edited by Publication Meeting of Research on the Language of Eurasian, 2006. google scholar
14. Yakup, Abdurishid. Buddhāvatamsaka literature in Old Uyghur, Berliner Turfantexte (BT XLIV). Brepols, 2021. google scholar
15. Zhirong Qiu求芝蓉, and Xiaolin Ma马晓林, “Name of Antsang Family’s Members: Chinese Cultural Accomplishment of Uighur Buddhists in the 13th Century.” The Western Regions Studies 2, (2016): 82- 88. google scholar
16. Zieme, Peter, “Some Notes on Multicultural Elites in The Mongol empire (Yuan).” Medieval China 3, (2020): 93-107. google scholar
17. Zieme, Peter, “Zum uigurischen Samantabhadracaryāpraṇidhāna.” In Fragmenta Buddhica Uigurica. Ausgewählte Schriften von Peter Zieme, edited by Simone-Christiane Raschmann and Jens Wilkens. Klaus Schwarz Verlag, 2009. google scholar
18. Zieme, Peter, “Zum uigurischen Samantabhadracaryāprazidhāna”, Studia Turcologica Memoriae Alexii Bombaci Dicata, Napoli,1982, pp.601-604. google scholar
19. Zieme, Peter, Buddhistische Stabreimdichtungen der Uiguren, Akademie-Verlag, 1985. google scholar
20. An Old Uyghur Alliterative Verse Fragment of The Samantabhadra-Caryā-Praṇidhāna’nın from The Liaoning… Imin, 2025 google scholar
21. Zieme, Peter. Die Stabreimtexte der uiguren von Turfan und Dunhuan. Akadémiai Kiado, 1991. google scholar