Popülist Politika Perspektifinden Demokrat Parti Dönemindeki Mülki İdare Düzenlemeleri

Öz

Bu çalışmada Demokrat Parti (DP) dönemindeki mülki idare düzenlemelerine odaklanılmakta ve bunların popülizm, popülist politika ve patronaj sistemi ile olan ilişkisi analiz edilmektedir. Söz konusu analiz için nitel araştırmalarda veri toplama yöntemi olarak sıklıkla başvurulan doküman ve literatür incelemesi tekniklerinden yararlanılmaktadır. Bu bağlamda çalışmada ilk olarak popülizmin kavramsal çerçevesine ve dünyadaki tarihsel öncüllerine yer verilmektedir. Ardından “bir seçkin ideolojisi olarak halkçılık” ve “DP’nin siyasal popülizmi” arasındaki fark ortaya koyularak, Türkiye’de popülizmin izi sürülmektedir. Son olarak DP döneminde uygulanan mülki idare düzenlemeleri sıralanmakta ve bunlar ile DP’nin patronaj sistemine dayanan popülizmi arasındaki ilişki tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Popülizm
• Popülist Politika
• Demokrat Parti (DP)
• Mülki İdare

Civil Administration Arrangements in the Democrat Party Period from the Populist Politics Perspective

Öz

This study focuses on the civil administration arrangements in the Democrat Party period (DP) and analyzes their relationship with populism, populist politics, and the patronage system. The analysis employs the document and literature review techniques that are commonly used as data collection methods in qualitative research. In this context, the study first includes the conceptual framework of populism and its historical antecedents in the world. Then, it elaborates the difference between “populism as an elite ideology” and “political populism of DP” and traces populism in Türkiye. Finally, the article lists the civil administration arrangements in the period of DP and discusses the relationship between them and the populism of DP based on the patronage system.

Anahtar Kelimeler

• Populism
• Populist Politics
• Democrat Party (DP)
• Civil Administration

Kaynakça

1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) google scholar
2. Resmî Gazete google scholar
3. T.C. Başvekâlet Kanunlar ve Kararlar Tetkik Dairesi TBMM Bütçe Komisyonu TBMM Bütçe Encümeni google scholar
4. Ahmad, Feroz: Modern Türkiye’nin Oluşumu, çev. Yavuz Alogan, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2014. google scholar
5. Arditi, Benjamin: Politics on the Edges of Liberalism: Difference, Populism, Revolution, Agitation, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2007. google scholar
6. Aytaç, S. Erdem-Öniş, Ziya: “Varieties of Populism in a Changing Global Context: The Dievrgent Paths of Erdoğan and Kirchnerismo,” Comparative Politics, Vol. 47, No. 1, 2014, p. 41-59. google scholar
7. Barr, Robert R: The Resurgence of Populism in Latin America, Lynne Rienner Publishers, London, 2017. google scholar
8. Baykan, Toygar Sinan: “Halkçılık ve Popülizm Halkçılık ve Popülizm: Türkiye Vakası ve Bir Kavramın Kullanımları”, Mülkiye Dergisi, C. 41, No. 1, 2017, s. 157-194. google scholar

9. Bora, Tanıl: “Adnan Menderes”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Liberalizm, C. 7, ed. Murat Yılmaz, İletişim Yayınları, İstanbul, 2005, s. 482-507. google scholar
10. Bora, Tanıl: Cereyanlar: Türkiye’de Siyasi İdeolojiler, İletişim Yayınları, İstanbul, 2017. google scholar
11. Canovan, Margaret: “Trust the People! Populism and the Two Faces of Democracy”, Political Studies No. 47, 1999, p. 2-16. google scholar
12. Canovan, Margaret: Populism, Harcourt Brace Jovanovich, New York and London 1981. google scholar
13. Castaldo, Antonio: “Populism and Competitive Authoritarianism in Turkey”, Southeast European and Black Sea Studies, Vol. 18, No. 4, 2018, p. 467-487. google scholar
14. Çavdar, Tevfik: Türkiye’nin Demokrasi Tarihi: 1950’den Günümüze, İmge Yayınları, Ankara, 2013. google scholar
15. Çolak, Çağrı-Çolak, Deniz: “Türkiye Cumhuriyeti Mülki İdare Tarihinde İlçeye Dönüştürülen İller”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, C. 19, No. 37, 2023, s. 1-35. google scholar
16. Demirel, Taner: “Demokrat Parti”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Liberalizm, C. 7, ed. Murat Yılmaz, İletişim Yayınları, İstanbul, 2005, s. 480-529. google scholar
17. Elçi, Ezgi: “Politics of Nostalgia and Populism: Evidence from Turkey”, British Journal of Political Science, No. 52, 2022, p. 697-714. google scholar
18. Elçi, Ezgi: “The Rise of Populism in Turkey: A Content Analysis”, Southeast European and Black Sea Studies, Vol. 19, No. 3, 2019, p. 387-408. google scholar
19. Erdoğan, Haşim-Pişkin, Çağrı: “Demokrat Parti Dönemi İktidar-Muhalefet Çekişmesinin Bir Ürünü: Nevşehir’in İl, Kırşehir’in İlçe Olması”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBEDergisi, C. 10, No. 2, 2020, s. 577-590. google scholar
20. Esen, Berk-Gümüşçü, Şebnem: “Rising Competitive Authoritarianism in Turkey”, Third World Quarterly, Vol. 37, No. 9, 2016, p. 1581-1606. google scholar
21. Findley, Carter V.: Modern Türkiye Tarihi: İslam, Milliyetçilik ve Modernlik (17892007), çev. Güneş Ayas, Timaş Yayınları, İstanbul, 2014. google scholar
22. Gülen, Ahmet: “Demokrat Parti Döneminde Adıyaman Vilayetinin Kuruluşuna Dair Bir Tartışma”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. 37, No.104, 2021, s. 357-382. google scholar
23. Gürsoy, Erol Zihni: “Cumhuriyet Döneminde Yeni İl ve İlçe Kurulmasındaki Yaklaşımlar”, Türk İdare Dergisi, No. 458, 2008, s. 81-94. google scholar
24. Güven, Dilek: Cumhuriyet Dönemi Azınlık Politikaları ve Stratejileri Bağlamında 6-7 Eylül Olayları, İletişim Yayınları, İstanbul, 2010. google scholar
25. Heper, Metin-Keyman, E. Fuat: “Double-Faced State: Political Patronage and the Consolidation of Democracy in Turkey”, Middle Eastern Studies, Vol. 34, No. 4 (October), 1998, p. 259-277. google scholar
26. Karagel, Hulusi-Üçeçam Karagel, Döndü: “Türkiye’de İdari Yapılanma Sürecinin Coğrafya Analizi (1923-2013)”, International Association of Social Science Research, No. 2, 2014, s. 10-32. google scholar
27. Karpat, Kemal H.: “Political Developments in Turkey, 1950-70”,Middle Eastern Studies, Vol. 8, No. 3 (October), 1972, p. 349-375. google scholar
28. Karpat, Kemal H.: Türk Demokrasi Tarihi: Sosyal, Kültürel, Ekonomik Temeller, Timaş Yayınları, İstanbul, 2014. google scholar
29. Keskin, Nuray E.: “Ellili Yıllarda Kamu Yönetimi”, Türkiye’nin 1950’li Yılları, ed. Mete Kaan Kaynar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2015, s. 505-533. google scholar
30. Kıvrak Köroğlu, Esin: “Chain” of Populism from the Democrat Party to the Justice and Development Party in Turkey, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, 2016. google scholar
31. Laclau, Ernesto: “Populism: What’s in a Name?”, Populism and the Mirror of Democracy, ed. Francisco Panizza, VERSO, London, 2005, p. 32-49. google scholar
32. Lewis, Geoffrey: “The End of the First Republic”, The World Today, Vol. 16, No. 9 (September), 1960, p. 377-386. google scholar
33. Mardin, Şerif: “Center-Periphery Relations: A Key to Turkish Politics?”, Daedalus, Vol. 102, No. 1 (Winter), 1973, p. 169-190. google scholar
34. Moffit, Benjamin-Tormey, Simon: “Rethinking Populism: Politics, Mediatisation and Political Style”, Political Studies, No. 62, 2014, p. 381-397. google scholar
35. Moffit, Benjamin: The Global Rise of Populism: Performance, Political Style, and Representation, Stanford University Press, Stanford, 2016. google scholar
36. Mudde, Cas-Kaltwasser, Cristobal Rovira: Populism: A Very Short Introduction, Oxford University Press, Oxford, 2017. google scholar
37. Mudde, Cas: “Populism: An Ideational Approach”, The OxfordHandbook of Populism, eds. Cristobal Rovira Kaltwasser-Paul Taggart-Paulina Ochoa Espejo-Pierre Ostiguy, Oxford University Press, Oxford, 2017, p. 27-47. google scholar
38. Ostiguy, Pierre: “Populism: A Socio-Cultural Approach”, The Oxford Handbook of Populism, eds. Cristobal Rovira Kaltwasser-Paul Taggart-Paulina Ochoa Espejo-Pierre Ostiguy, Oxford University Press, Oxford, 2017, p. 73-98. google scholar
39. Panizza, Francisco: “Introduction: Populism and the Mirror of Democracy”, Populism and the Mirror of Democracy, ed. Francisco Panizza, VERSO, London, 2005, p. 1-31. google scholar
40. Sayarı, Sabri: “Adnan Menderes”, Türkiye ’de Liderler ve Demokrasi, eds. Metin Heper-Sabri Sayarı, çev. Zuhal Bilgin, Kitap, İstanbul, 2008, s. 77-100. google scholar
41. Schumpeter, Joseph: Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi, çev. Hasan İlhan, Alter Yayınları, Ankara, 2012. google scholar
42. Selçuk, Orçun: “Strong Presidents and Weak Institutions: Populism in Turkey, Venezuela and Ecuador”, Southeast European and Black Sea Studies, Vol. 16, No. 4, 2016, p. 571-589. google scholar
43. Simpson, Dwight J.: “Development as a Process: The Menderes Phase in Turkey”, Middle East Journal, Vol. 19, No. 2 (Spring), 1965, p. 141-152. google scholar
44. Sözen, Yunus: “Popular Will against Democracy: Populist Autocratization in Turkey”, Reflektif: Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1, No. 1, 2020, p. 9-29. google scholar
45. Sunar, İlkay: “Demokrat Parti ve Popülizm”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C. 8, ed. Murat Belge, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985, s. 2076-2086. google scholar
46. Sunar, İlkay: “Populism and Patronage: The Democrat Party and its Legacy in Turkey”, II. Politico, Vol. 55, No. 3 (Ottobre-Dicembre), 1990, p. 745-757. google scholar
47. Şinik, Bilal-Görgün, Çiğdem: “Erken Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Merkezîleşme Arayışları: Mülki İdarede Yeniden Yapılanma”, Ankara Üniversitesi SBFDergisi, C. 69, No. 4, 2014, s. 777-805 google scholar
48. Taggart, Paul: Concepts in the Social Sciences: Populism, Open University Press, Buckingham, 2000. google scholar
49. Taguieff, Pierre-Andre: “Le populisme et la science politique. Du mirage conceptuel aux vrais problemes”, Vingtieme Siecle. Revue d’histoire, No. 56, 1997, p. 4-33. google scholar
50. Taşkın, Yüksel: “Populism in Turkey: Historical and Contemporary Patterns,” The Oxford Handbook of Turkish Politics, ed. Güneş Murat Tezcür, Oxford University Press, Oxford, 2020, p. 275-294. google scholar
51. Toprak, Zafer: “Popülizm ve Türkiye’deki Boyutları”, Tarih ve Demokrasi-Tarık Zafer Tunaya’yaArmağan, Cem Yayınları, İstanbul, 1992, s. 41-65. google scholar
52. Türk, H. Bahadır: Muktedir: Türk Sağ Geleneği ve Recep Tayyip Erdoğan, İletişim Yayınları, İstanbul, 2014. google scholar
53. Ural, Tülin: Türkiye’nin Toplumsal Yapısı, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, İstanbul, [t.y.]. google scholar
54. Weyland, Kurt: “Populism: A Political-Strategic Approach”, The Oxford Handbook of Populism, eds. Cristobal Rovira Kaltwasser-Paul Taggart-Paulina Ochoa Espejo-Pierre Ostiguy, Oxford University Press, Oxford, 2017, p. 48-72. google scholar
55. Wieviorka, Michel: Le Front national entre extremisme, populisme et democratie, Editions de la maison de sciences de l’homme, Paris, 2013. google scholar
56. Zürcher, Erik Jan: Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, çev. Yasemin Saner, İletişim Yayınları, İstanbul, 2014. google scholar