Yayın Etiği İlkeleri
1. İZÜED'nin yayın süreçleri, bilginin bilimsel yöntemle yansız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılmasına dayanır.
2. Hakemli makaleler, bilimsel yöntemin uygulanmasını, yansızlığı sağlayan çalışmalardır.
3. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir.
4. Bu kapsamda yayın etiği ile açık erişim politikası açısından uluslararası standartlara bağlı olan İZÜED, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemektedir.
5. Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale reddedilecektir.
6. Dergimiz, editör kurulu ve/veya hakemler tarafından verilen dönütlere göre yazarlardan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteme hakkına sahiptir.
7. Yayına hazırlanan çalışma; kitap bölümü, yayınlanmamış tebliğ metni ile yüksek lisans veya doktora tezinden üretilmiş ise mutlaka çalışmanın ilk sayfasında bu husus belirtilmelidir (Lisansüstü tezlerden türetilen çalışmalarda, yazar katkı oranı en yüksek yazarın tez sahibi yazara ait olmalıdır).
İntihal Eylem Planı ve Derginin Önlemleri
İZÜED, fikrî mülkiyete saygı duyar ve yazarlarının özgün çalışmalarını korumayı ve teşvik etmeyi amaçlar. İntihal içerikli yazılar kalite, araştırma ve yenilik standartlarına aykırıdır. Bu nedenle, dergiye makale gönderen tüm yazarların etik standartlara uyması ve herhangi bir biçimde intihalden kaçınması beklenir. Gönderilen veya yayınlanan bir yazıda bir yazarın intihal durumundan şüphelenilmesi hâlinde, öncelikle çalışmayı derginin Etik Editörü inceler. Sonrasında bu çalışma Editörler Kurulu'na sevk edilir ve incelenir. Ulaşılan sonuca göre Dergi, yazar(lar)la iletişime geçerek iki hafta içinde açıklamalarını göndermelerini talep eder. Belirtilen süre içinde yazardan herhangi bir yanıt alınmadığı taktirde, yazarın bağlı olduğu üniversite ile iletişime geçilerek iddianın araştırılması talep edilir.
Dergi, intihal içerdiği tespit edilen yayınlanmış yazılara karşı aşağıda belirtilen ciddi önlemleri alacaktır:
1. İlgili yazar hakkında kesin işlem yapılması için yazar(lar)ın bağlı olduğu üniversite ile iletişime geçmek.
2. Yayınlanan makalenin PDF kopyasını web sitesinden kaldırmak ve tam metin makaleye tüm bağlantıları devre dışı bırakmak. İntihal Edilmiş Makale ibaresinin makalenin başlığına eklenmesi.
3. Yazar(lar)ın hesabını devre dışı bırakmak ve yazar(lar)ın gelecekteki tüm gönderilerini 3 yıl süreyle reddetmek.
Bu dergi, incelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını kontrol eder: Ön kontrolden geçirilen makaleler, iThenticate yazılımı kullanılarak intihal için taranır. İntihal/kendi kendine intihal tespit edilirse yazarlar bilgilendirilir. Editörler, gerekli olması halinde makaleyi değerlendirme ya da üretim sürecinin çeşitli aşamalarında intihal kontrolüne tabi tutabilirler. Yüksek benzerlik oranları, bir makalenin kabul edilmeden önce ve hatta kabul edildikten sonra reddedilmesine neden olabilir. Bu oranın %20’den az olması beklenir.
Kişisel Bilgilerin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.
Yazar Değişikliği
Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir.
Finansal Destek
Yazarlar, çalışmaları kapsamında herhangi bir kuruluş tarafından sağlanan finansal desteği makale metninde açıkça beyan etmelidir.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE yönergeleri dikkate alınır.
İZÜ Eğitim Dergisi Editör Kurulu’nun Sorumlulukları
• İZÜ Eğitim Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler -başvuru aşamasından yayımlanma aşamasına kadar- Editör Kurulu’nun sorumluluğu altındadır. Editör Kurulu bu sorumluluğunu bilir, makalelerin değerlendirilmesi ve yayımlanması aşamasındaki süreçte kararların kişisel kazanç düşünülmeksizin kamu yararı gözetilerek bağımsız olarak alınmasını sağlamakla yükümlüdür. Yazar(lar) ve Editör Kurulu arasındaki ilişki bu sorumluluk temelinde bağımsızlık ilkesine dayanır. Editör Kurulu’nun alacağı tüm kararlar yazar(lar) ile diğer kişi ve kuruluşlardan bağımsızdır.
• İZÜ Eğitim Dergisi Editör Kurulu, derginin sürekli gelişmesi, makalelerin alana uygun olması, okurların ve yazarların ihtiyaçlarını karşılaması, yayın niteliğinin yükseltilmesi için çaba gösterir.
• İZÜ Eğitim Dergisi Editör Kurulu, derginin "Çift Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci"ni tanımlayarak, tüm süreçlerin buna uygun yürütülmesini sağlar. Hakem ve yazar bilgilerini gizli tutarak değerlendirme sürecinin nesnel, bilimsel ve tarafsız şekilde yürütülmesine olanak tanır.
• İZÜ Eğitim Dergisi Editör Kurulu, sisteme yüklenen makalelere ilişkin tüm bilgileri, makale yayınlanana kadar gizli tutar ve yayınlanmış makale yazarlarının telif hakkını korur.
• İZÜ Eğitim Dergisi Editör Kurulu, makale ve dergi yayım sürecinde bilimsel-etik olmayan davranışlar, intihal, yollama (atıf) çeteciliği ile ilgili önlemleri alır. Etik ihlalin söz konusu olduğu durumlarla karşılaşıldığında derginin politika ve prosedürlerine bağlı kalarak gerekli işlemleri uygular.
Editör, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları
• Editörler, hakem, yazar, araştırmacı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya, yayın süreciyle ilgili açıklama gerektiren hususlarda açıklık ilkesine göre davranmaya çaba gösterirler.
• Editörler, başvurusu yapılan makaleleri ön değerlendirme aşamasında inceleyerek ilgili alan editörüne atar ve hakem önerilerini inceleyerek hakem değerlendirmelerini yazar(lar)a iletirler.
• Editörler, başvurusu yapılan makalelerle ilgili karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerliği ve güvenirliği ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundururlar.
• Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan çift kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, değerlendirme sürecinde hakem ve yazarların kimlik bilgilerini gizli tutarak her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlarlar.
• Editörler, hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve sürekli güncellenmesi için çaba gösterirler.
• Editörler, dergi yayın sürecinin yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlar, süreçte görev alanları yayın politikaları konusunda bilgilendirirler.
• Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
• Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmesini önlemek amacıyla özgünlük-benzerlik denetimi yaparak gerekli önlemleri alırlar.
• Editörler makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemser, makalenin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı talep ederler.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
İZÜ Eğitim Dergisi makale değerlendirme sürecinde yazar ve hakem kimliklerinin gizlendiği (yazar ve hakemlerin birbirinin ismini görmediği ve bilmediği) çift kör hakemlik ilkesi uygulanır. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişim kuramaz; makale değerlendirme formları ve metin üzerinde belirtilen notlar ile düzeltme istekleri editörler ve dergi yönetim sistemi aracılığıyla yazar(lar)a iletilir.
İZÜ Eğitim Dergisi’ne başvurusu yapılan makaleleri değerlendirecek hakemler şu etik sorumlulukları taşımalıdır:
• Hakemler sadece uzmanlık alanları ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Hakemler, tarafsızlık ve gizlilik ilkelerini uygun olarak değerlendirme yapmalıdır.
• Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği söz konusu olduğunu düşündüklerinde makaleyi değerlendirmeyi reddederek editörlere bilgi vermelidir.
• Hakemler, değerlendirmeyi akademik görgü kurallarına uygun biçimde, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
• Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
İZÜ Eğitim Dergisi'ne makale başvurusu yapan yazar(lar) şu etik sorumlulukları taşımalıdır:
• Yazar(lar)ın gönderdikleri makalelerin özgün olması beklenmektedir.
• Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma gönderilemez.
• Yazar(lar) başvurusu yapılan makale ile birlikte Telif Hakkı Formu'nu doldurularak ıslak imza ile sisteme yüklenmelidir.
• Yazar(lar) makalelerinde kullandıkları telif hakkı içeren her türlü unsur için yasal izinleri almış olmalıdır, herhangi bir unsurun kullanımından doğan telif hakkı sorunlarından dergi sorumlu değildir.
• Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda eksiksiz ve doğru biçimde atıf yapmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilmesi durumunda beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kurulu ile paylaşmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma ve analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olmak ve üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onayını aldıklarını belgelemek durumundadır.
• Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren deney, anket, ölçek, görüşme, gözlem, odak grup çalışması gibi nicel ya da nitel yöntemlerle veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı aldığını belirtmeli, etik kurul kararını gösteren belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir.
• Yazar(lar), başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
• Yazar(lar)ın, değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makalesiyle ilgili hatayı fark ettiklerinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmesi gerekir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmanın planlanması, yürütülmesi, raporlanması ve yayımlanması süreçlerinde bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, güvenilirlik ve şeffaflık ilkelerine uyulmalıdır.
• Katılımcılar araştırmanın amacı, yöntemi ve veri kullanımı hakkında bilgilendirilmeli; bilinçli onamları alınmalıdır.
• Kişisel veriler gizlilik ve mahremiyet ilkelerine uygun olarak korunmalı, ilgili veri koruma düzenlemelerine uyulmalıdır.
• Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayanmalı; katılımcılar istedikleri zaman gerekçe göstermeksizin çalışmadan ayrılabilmelidir.
• Araştırma sürecinde katılımcıların hakları ve güvenliği korunmalı; hassas gruplarla yapılan çalışmalarda gerekli etik önlemler alınmalıdır.
• Araştırmacılar çıkar çatışmalarını ve finansal destekleri açıkça beyan etmeli, bilimsel bağımsızlıklarını korumalıdır.
• İntihal, veri uydurma, çarpıtma, dilimleme ve haksız yazarlık gibi etik ihlallerden kaçınılmalı; kaynaklar doğru şekilde gösterilmelidir.
• Araştırma sonuçları toplum yararı gözetilerek doğru ve sorumlu biçimde paylaşılmalıdır.
• Yapay zekâ ve dijital araçların kullanıldığı çalışmalarda bu teknolojilerin rolü açıklanmalı; veri güvenliği ve etik kullanım ilkelerine uyulmalıdır.
Etik İhlal Bildirimleri
Okurlar, dergimizde yayınlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiklerinde ya da editoryal içerik ile ilgili (intihal, yinelenen makaleler vb.) herhangi bir şikâyetleri olduğunda izued@izu.edu.tr adresine e-posta göndererek bildirimde bulunabilir.
Yayın Politikası
• İZÜ Eğitim Dergisi, yılda 2 kez (Haziran-Aralık) yayınlanan, hakemli uluslararası bir akademik dergidir.
• İZÜ Eğitim Dergisi'nin amacı, eğitim alanındaki bilimsel araştırmaları yayımlamak ve eğitim alan yazınına katkı sağlamaktır.
• Eğitim ve Eğitim Araştırmaları alanındaki nicel, nitel ve karma yöntemlerle yapılan eleştirel, değerlendirme, meta analiz çalışmalarını, özgün fikirler ve model önerilerini de içeren Türkçe ve İngilizce dilinde bilimsel makaleler derginin yayın kapsamındadır.
• İZÜ Eğitim Dergisi makale gönderimine sürekli olarak açıktır. Gönderilen makaleler derginin amaç ve kapsamına uygun olmalıdır. Orijinal, daha önce herhangi bir yerde yayınlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar değerlendirmeye kabul edilir.
• İZÜ Eğitim Dergisi, başta akademisyenler, araştırmacılar, öğretmenler ve lisansüstü öğrenciler olmak üzere eğitim bilimleri alanında çalışan ve bu alandaki güncel gelişmeleri takip etmek isteyen tüm eğitim profesyonellerine hitap etmektedir.
• İZÜ Eğitim Dergisi, eğitim alanıyla doğrudan veya dolaylı bağlantılı olmak kaydıyla daha önce başka bir yerde yayımlanmayan çalışmaları kabul eder. Dergimizin amaç ve kapsamı dışında olan çalışmalar yayınlanmamaktadır.
• Dergimizde yayın yapan yazarlar, eserlerinin telif haklarını (ticari haklar dahil) Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) kapsamında saklı tutarlar. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergimizde yayınlanan makaleler LOCKSS’ta dijital olarak arşivlenir. Dergimizde yayınlanan makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/izujed/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergide makale yayını ve makale süreçlerinin yürütülmesi ücrete tabi değildir. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için hiçbir ad altında işleme ücreti ya da gönderim ücreti alınmaz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergimiz, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin yalnızca bilimsel çalışmaları destekleyici araçlar olarak kullanılmasını kabul eder. Yapay zekâ yazar, editör veya hakemin sorumluluklarını üstlenemez ve yazar olarak gösterilemez. Yapay zekâ kullanımı şeffaf şekilde beyan edilmeli; üretilen tüm içeriklerin doğruluğu ve etik uygunluğu araştırmacıların sorumluluğundadır. Gizli veya kişisel veriler yapay zekâ sistemleriyle paylaşılmamalı; tüm kullanımlar araştırma etiği, yayın etiği ve veri koruma ilkelerine uygun olmalıdır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergimizde Özel Sayılar, TÜBİTAK ULAKBİM tarafından belirlenmiş TRDizin Kriterleri’ne uygun olarak, normal periyodun 1/3’ünden fazla olmayacak şekilde ve Yayın Kurulu'nun talebi üzerine yılda bir kez yayımlanabilir. Özel sayıda yer alması için gönderilen makaleler önce Editöryal ön incelemeye tabi tutulur. Sonra derginin yazım kurallarına uygunluk açısından incelenir ve intihali önlemek için benzerlik taraması yapılır. Bu aşamalardan sonra çift taraflı körleme modelinin kullanıldığı değerlendirme sürecine alınır. Detaylı bilgi için tıklayınız.