Araştırma Makalesi

Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü

Cilt: 8 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü

Öz

Bu çalışmada. biber üretim alanlarında önemli verim kayıplara neden olan bakteriyel leke hastalığı etmeni Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria’ya karşı biyolojik mücadele potansiyeli taşıyan antagonistik bakteri strainlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hastalıklı biber bitkilerinden 26 patojen straini elde edilmiştir. Ayrıca sağlıklı biber bitkilerinden ve biber yetiştiriciliği yapılan alanlarda yaygın olarak görülen yabancı ot türlerinin kök ve yapraklarından toplam 53 aday antagonist bakteri straini izole edilmiştir. Patojen ve aday antagonist bakteri strainleri yağ asit metil ester analizi ile tanılanmıştır. Patojenite testi sonucunda en yüksek virülensliğe sahip olduğu belirlenen AK-17 ile yürütülen in vitro antagonizm testleri sonucunda, dokuz strainin Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria gelişimini 10.3–20.3 mm arasında değişen inhibisyon zonları oluşturarak baskıladığı belirlenmiştir. Bu strainlerin Bacillus, Pseudomonas ve Paenibacillus cinslerine ait olduğu tespit edilmiş olup, en yüksek antibakteriyel etki 20.3 mm zon değeri ile Paenibacillus validus DYS-20 straini tarafından sergilenmiştir. Ayrıca patojene karşı antagonistik etki gösteren bakterilerin azot fiksasyonu, fosfor ve potasyum çözünürlüğü ile ACC deaminaz aktivitesi gibi bitki büyümesini destekleyici özelliklere sahip oldukları saptanmıştır. Aynı zamanda strainlerin in vitro biyokontrol mekanizmaları (kitinaz, proteaz, selülaz, siderofor ve HCN) araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, antagonistik bakteri strainlerinin hem patojen gelişimini engelleme hem de bitki gelişimini teşvik etme yoluyla biber bakteriyel leke hastalığının biyolojik mücadelesinde kullanılabilecek potansiyel biyokontrol ajanları olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, P. A., & Weselowski, B. (2015). Efficacy of Bacillus subtilis QST 713 formulations, copper hydroxide, and their tank mixes on bacterial spot of tomato. Crop Protection, 74, 70-76. https://doi.org/10.1016/j.cropro.2015.04.009
  2. Abd El-Rahman, A. F., Shaheen, H. A., Abd El-Aziz, R. M., El-Deeb, B., & Khalil, M. S. (2019). Influence of hydrogen cyanide-producing rhizobacteria in controlling the crown gall and root-knot nematode, Meloidogyne incognita. Egyptian Journal of Biological Pest Control, 29, 41. https://doi.org/10.1186/s41938-019-0143-7
  3. Abo-Elyousr, K. A., Bagy, H. M. K., Hashem, M., Alamri, S. A., & Mostafa, Y. S. (2019). Biological control of the tomato wilt caused by Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis using formulated plant growth-promoting bacteria. Egyptian Journal of Biological Pest Control, 29(1), 1-8. https://doi.org/10.1186/s41938-019-0152-6
  4. Ahmad, F., Ahmad, I., & Khan, M. S. (2008). Screening of free-living rhizospheric bacteria for their multiple plant growth promoting activities. Microbiological Research, 163(2), 173-181. https://doi.org/10.1016/j.micres.2006.04.001
  5. Akat, S., & Özaktan, H. (2011). Domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığıyla [Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Smith) Davis et al.] biyolojik mücadelede bakteriyel antagonistlerin etkinliğinin araştırılması. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi, 2(1), 3-18.
  6. Akbaba, M. (2014). Bitki gelişimini artıran bakteriyel endofitlerin hıyar bakteriyel köşeli yaprak leke hastalığının (Pseudomonas syringae pv. lachrymans) önlenmesinde kullanılma olanakları. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 139 s.
  7. Al-Dahmani, J. H., Abbasi, P. A., Miller, S. A., & Hoitink, H. A. (2003). Suppression of bacterial spot of tomato with foliar sprays of compost extracts under greenhouse and field conditions. Plant Disease, 87(8), 913-919. https://doi.org/10.1094/PDIS.2003.87.8.913
  8. Almast, E. (2023). Domates bakteriyel yaprak lekesi hastalığının (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria) antagonist bakteri strainleri ile biyolojik mücadelesi. Yüksek Lisans Tezi, Iğdır Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Iğdır, 56 s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fitopatoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Kasım 2025

Kabul Tarihi

24 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sunyar, B., & Dönmez, M. F. (2025). Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü. Journal of Agriculture, 8(2), 122-144. https://doi.org/10.46876/ja.1818894
AMA
1.Sunyar B, Dönmez MF. Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü. Journal of Agriculture. 2025;8(2):122-144. doi:10.46876/ja.1818894
Chicago
Sunyar, Büşran, ve Mesude Figen Dönmez. 2025. “Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü”. Journal of Agriculture 8 (2): 122-44. https://doi.org/10.46876/ja.1818894.
EndNote
Sunyar B, Dönmez MF (01 Aralık 2025) Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü. Journal of Agriculture 8 2 122–144.
IEEE
[1]B. Sunyar ve M. F. Dönmez, “Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü”, Journal of Agriculture, c. 8, sy 2, ss. 122–144, Ara. 2025, doi: 10.46876/ja.1818894.
ISNAD
Sunyar, Büşran - Dönmez, Mesude Figen. “Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü”. Journal of Agriculture 8/2 (01 Aralık 2025): 122-144. https://doi.org/10.46876/ja.1818894.
JAMA
1.Sunyar B, Dönmez MF. Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü. Journal of Agriculture. 2025;8:122–144.
MLA
Sunyar, Büşran, ve Mesude Figen Dönmez. “Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü”. Journal of Agriculture, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 122-44, doi:10.46876/ja.1818894.
Vancouver
1.Büşran Sunyar, Mesude Figen Dönmez. Biber (Capsicum annum L.) Bitkisinde Bakteriyel Leke Hastalık (Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’ının Antagonistik Bakterilerle Biyolojik Kontrolü. Journal of Agriculture. 01 Aralık 2025;8(2):122-44. doi:10.46876/ja.1818894

İletişim; 
 Tel : 0531 245 65 86