Türkiye’de Ekonomik Öneme Sahip Bazı Kesme Çiçek Türlerinin Üretim Projeksiyonları: Karanfil, Gerbera ve Gül Örneği

Öz

Kesme çiçekler, Türkiye’de süs bitkileri sektörü içerisinde üretim hacmi, ihracat potansiyeli ve ekonomik değeri bakımından önemli bir ürün grubunu oluşturmaktadır. Üretimde geçmiş yıllarda meydana gelen değişimlerin incelenmesi ve gelecekteki olası yönelimlerin belirlenmesi, üretim planlaması ve sektörel karar süreçleri açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de ekonomik öneme sahip kesme çiçek türlerinden karanfil, gerbera ve gülün 2011–2025 dönemindeki üretim değişimlerinin incelenmesi ve 2026–2040 dönemine ilişkin üretim projeksiyonlarının oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmanın temel materyalini Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan yıllık üretim verileri oluşturmuştur. Türlerin ardışık yıllara ait üretim miktarları kullanılarak yıllık değişim oranları hesaplanmış ve bu oranların aritmetik ortalaması projeksiyon katsayısı olarak kabul edilmiştir. Ortalama yıllık projeksiyon katsayısı karanfilde %3.66, gerberada −%0.37 ve gülde %1.19 olarak belirlenmiştir. Bu katsayıların 2025 yılı üretim miktarlarına bileşik olarak uygulanması sonucunda, 2040 yılında karanfil üretiminin 1 419 190 389, gerbera üretiminin 98 702 240 ve gül üretiminin 136 649 567 adede ulaşacağı tahmin edilmiştir. Bulgular, mevcut eğilimlerin sürmesi durumunda karanfil üretiminde belirgin, gül üretiminde ise daha sınırlı bir artış gerçekleşebileceğini; gerbera üretiminde durağanlığa yakın, kademeli bir azalış görülebileceğini göstermektedir. Bununla birlikte projeksiyonlar geçmiş üretim eğilimlerinin gelecekte de devam edeceği varsayımına dayandığından, sonuçlar kesin üretim değerleri yerine olası üretim yönleri olarak değerlendirilmelidir. Çalışmanın, tür bazında üretim planlamasına ve Türkiye kesme çiçek sektörüne yönelik stratejik değerlendirmelere veri temelli katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kesme çiçekler
• karanfil
• gerbera
• gül
• üretim projeksiyonu

Production Projections for Some Economically Important Cut Flower Species in Türkiye: Carnation, Gerbera, and Rose

Öz

Cut flowers constitute an important product group within the ornamental plant sector in Türkiye in terms of production volume, export potential, and economic value. Examining historical changes in production and identifying future trends are essential for production planning and sectoral decision-making. This study aimed to analyze the production dynamics of three economically important cut flower species in Türkiye—carnation, gerbera, and rose—during the 2011–2025 period and to develop production projections for 2026–2040. The study was based on annual production data published by the Turkish Statistical Institute (TurkStat). Annual production change rates were calculated for each species using consecutive yearly production data, and the arithmetic mean of these rates was adopted as the projection coefficient. The mean annual projection coefficients were calculated as 3.66% for carnation, −0.37% for gerbera, and 1.19% for rose. By applying these coefficients cumulatively to the 2025 production values, production in 2040 was projected to reach 1,419,190,389 stems for carnation, 98,702,240 stems for gerbera, and 136,649,567 stems for rose. The findings indicate that, if current trends continue, carnation production is likely to show a substantial increase, while rose production is expected to exhibit a more moderate upward trend. In contrast, gerbera production is projected to experience a gradual decline close to a stable level. Since the projections are based on the assumption that historical production trends will continue into the future, the estimated values should be interpreted as possible production trends rather than precise forecasts. The findings of this study are expected to provide a data-driven basis for species-specific production planning and strategic assessments of the Turkish cut flower sector.

Anahtar Kelimeler

• Cut flowers
• carnation
• gerbera
• rose
• production projection

Etik Beyan

This study used publicly available secondary data. Ethics committee approval was not required because the study did not involve human participants, personal data, or animal experimentation.

Kaynakça

1. Adelaja, A. O., Brumfield, R. G., & Schilling, B. J. (1996). Share analysis of drivers of growth in the ornamental industry: A case study of New Jersey. Acta Horticulturae, 429, 301–308. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1996.429.38
2. Aksu, Z. A., Çığ, A., & Türkoğlu, N. (2023). Mersin ilindeki süs bitkileri üreticilerinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 5(2), 150–164. https://doi.org/10.53472/jenas.1318587
3. Aslansoy, B., Kırbay, E., Kazaz, S., & Kılıç, T. (2025). Kesme çiçek sektöründe teknolojik yenilikler. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 575–584. https://doi.org/10.53471/bahce.1651819
4. Barlas, S., Örmeci Kart, M. Ç., Kınıklı, F., & Işın, Ş. (2019). İzmir ili Menderes ilçesinde kesme çiçek üreticilerinin üretim kararlarını etkileyen faktörler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 50(3), 231–238. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.532992
5. Bulgari, R., Petrini, A., Cocetta, G., Nicoletto, C., Ertani, A., Sambo, P., Ferrante, A. & Nicola, S. (2021). The impact of COVID-19 on horticulture: Critical issues and opportunities derived from an unexpected occurrence. Horticulturae, 7(6), 124. https://doi.org/10.3390/horticulturae7060124
6. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı, Yalova Yatırım Destek Ofisi. (2013). Doğu Marmara süs bitkileri raporu. https://www.ytso.org.tr/uploads/publication_3.pdf
7. Hlatshwayo, M. S. & Wahome, P. K. (2010). Effects of shading on growth, flowering and cut flower quality in carnation (Dianthus caryophyllus). Journal of Agriculture & Social Sciences, 6(2), 34–38.
8. Kadakoğlu, B., Bayav, A., & Karlı, B. (2024). Vişnede küresel rekabet gücü ve Türkiye’nin üretim projeksiyonu. Meyve Bilimi, 11(2), 68–78. https://doi.org/10.51532/meyve.1552225

9. Kaya, A. S., Kahraman, M. U., Aydinşakir, K., Şimşek, M., Sallahoğlu, E., & Kazaz, S. (2025). Melezleme yoluyla geliştirilen ümitvar karanfil genotipleri için uygun anaç yetiştirme ortamlarının belirlenmesi. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 290–299. https://doi.org/10.53471/bahce.1548314
10. Kenanoğlu, Z. (2023). Problems of retailers in the cut flower sector and a proposal for the sustainability of the sector: The case of Turkey. Horticulturae, 9(8), 932. https://doi.org/10.3390/horticulturae9080932
11. Kızıloğlu, R., Uzunöz, M. & Topal, İ. (2013). Yalova ilinde kesme çiçek yetiştiriciliğinin üretim maliyeti ve kârlılığı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1), 65–68. https://izlik.org/JA66KS54BM
12. Lamm, K., Powell, A. & Lombardini, L. (2021). Identifying critical issues in the horticulture industry: A Delphi analysis during the COVID-19 pandemic. Horticulturae, 7(11), 416. https://doi.org/10.3390/horticulturae7110416
13. Mitra, S., Asef Dipto, M. R., Haque Prodhan, M. M., Nahar, T., Rahman Khan, M. A. & Hajong, P. (2022). Does COVID-19 affect the flower growers’ wellbeing, profitability, efficiency and technological shifts? An empirical study. Journal of Agriculture and Food Research, 9, 100350. https://doi.org/10.1016/j.jafr.2022.100350
14. Özbayram, A. K. (2025). Küresel ve Türkiye ölçeğinde süs bitkisi üretimi üzerine bir değerlendirme. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 4(2), 20–31. https://izlik.org/JA86XW37WY
15. Sarıca, D., Uzun, S., & Ucar, M. (2025). The assessment of cut flower consumer preferences: A case study of Isparta Province in Türkiye. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 25(3), 765–774.
16. Sümbül, A., & Yıldız, E. (2022). Türkiye’de yetiştiriciliği yapılan sofralık, kurutmalık ve şaraplık üzümlerin üretim projeksiyonu. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 5(1), 17–22. https://doi.org/10.55257/ethabd.1095080
17. Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliği. (2022). Süs bitkileri sektör raporu. https://www.susbir.org.tr/belgeler/raporlar/susbitkileri-sektor-raporu-2022.pdf
18. Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliği. (2025). Süs bitkileri sektör raporu 2025. https://susbir.org.tr/belgeler/raporlar/susbir-sektor-raporu-2025.pdf
19. Şenol, C., & Şahin, G. (2023). Türkiye zirai hayatında kesme çiçek yetiştiriciliğinin yeri ve geleceği. Erciyes Akademi, 37(2), 522–551. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1252120
20. Tapkı, N., Kızıltuğ, T. & Çelik, A. D. (2018). Türkiye’de kesme çiçek üretim ve ticaretinde mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(3), 313–321. https://doi.org/10.24925/turjaf.v6i3.313-321.1697
21. Tunç, Y., & Yılmaz, K. U. (2023). Türkiye’de yetiştiriciliği yapılan bazı subtropik iklim meyvelerinin üretim projeksiyonu. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 6(1), 17–22. https://doi.org/10.55257/ethabd.1216677
22. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, 26 Aralık). Bitkisel üretim istatistikleri, 2025 [Haber bülteni]. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53939
23. Türkiye İstatistik Kurumu. (2026). Karanfil, gerbera ve gül üretim alanı ve üretim miktarı istatistikleri [Veri seti]. Merkezi Dağıtım Sistemi (MEDAS). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr
24. Uzun, A., Yaman, M., Pınar, H., Çetin, N., & Say, A. (2018). Türkiye’de ekonomik olarak yetiştiriciliği yapılan sert çekirdekli meyvelerin üretim projeksiyonu. Bahçe, 47(Özel Sayı 2), 78–82. https://izlik.org/JA44CL73WU
25. Velázquez-Torres, A. L., Martínez-Castañeda, F. E., Callejas-Juárez, N., Rogers-Montoya, N. A., Herrera-Tapia, F., Hernandez, E., & Thomé-Ortiz, H. (2025). Sustainability and competitiveness of Mexican rose production for export: A policy analysis matrix approach assessing economic and social dimensions. Sustainability, 17(24), 11289. https://doi.org/10.3390/su172411289
26. Yaman, M., & Yıldız, E. (2023). Türkiye’de ekonomik öneme sahip yumuşak çekirdekli meyvelerin üretim projeksiyonu: Elma, armut, ayva örneği. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 6(1), 31–34. https://doi.org/10.55257/ethabd.1239343
27. Yaman, M., Uzun, A., Çetin, N., & Say, A. (2018). Türkiye’de yetiştiriciliği yapılan bazı üzümsü meyvelerin üretim projeksiyonu. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 1(1), 19–24. https://doi.org/10.55257/ethabd.477428
28. Yarba, M. M., & Çetintaş, R. (2025). Corporate structure of the cultivation of gerbera (Gerbera jamesonii L.) and carnation (Dianthus caryophyllus L.) cultivation in the province of Antalya. Discover Life, 55, 19. https://doi.org/10.1007/s11084-025-09698-1
29. Yazıcı, K., & Ünsal, T. (2022). Bazı gerbera (Gerbera sp.) çeşitlerinde naftalen asetik asit ve benzil adenin uygulamalarının çiçek kalitesi üzerine etkileri. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 9(4), 860–868. https://doi.org/10.30910/turkjans.1056096
30. Yeşil, S. & Albayrak, B. (2022). Determination of some virus diseases on Gerbera plants in Antalya Province. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 36(Özel Sayı), 6–12. https://doi.org/10.15316/SJAFS.2022.070