Bazı Siyez Buğdaylarının ISSR Markörleri ile Karakterizasyonu

Öz

Bu çalışmada 14 siyez buğdayı (Triticum monococcum L.) 7 ISSR markörü kullanılarak genetik ilişkileri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda 68 polimorfik bant elde edilmiş olup polimorfizm oranı (P%) ortalama %97.5 olarak hesaplanmıştır. Genetik çeşitlilik (H) değeri 0.38 ile 0.50 arasında olup, ortalama 0.45 olarak belirlenmiştir. Polimorfizm bilgi içeriği (PIC) 0.30 ile 0.37 arasında olup, ortalama 0.34 olarak saptanmıştır. Ortalama Jaccard benzerlik değeri 0.4554 olarak tespit edilmiştir. Dendogram sonucuna göre genotipler iki kümede gruplanırken, PCoA grafiğinde dört alt kümeye ayrıldıkları belirlenmiştir. Genetik varyasyonun belirlenmesi ve filogenetik ilişkilerin karakterize edilmesinde ISSR markörlerinden yararlanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Siyez buğdayı
• ISSR
• ıslah
• Triticum monoccocum L.

Genetic Diversity of Some Einkorn Wheats by ISSR Markers

Öz

In this study, genetic relationships of 14 einkorn wheats (Triticum monococcum L.) were determined using 7 ISSR markers. As a result of the research, 68 polymorphic bands were obtained and the polymorphism ratio (P%) was calculated as average 97.5%. The genetic diversity (H) value varied between 0.38 and 0.50, and the average H value was determined as 0.45. Polymorphism information content (PIC) changed between 0.30 and 0.37 with an average 0.34. The average of Jaccard similarity index was determined as 0.4554. According to the result of the dendogram, all genotypes are grouped into two clusters. On the other hand, PCoA analysis demonstrated that einkorn wheats divided into four sub-clusters in graph. In conclusion, ISSR markers can be used to determine genetic variation and characterize phylogenetic relationships.

Anahtar Kelimeler

• Einkorn
• ISSR
• breeding
• Triticum monoccocum L.

Kaynakça

1. Abdel-Lateif, K. S., & Hewedy, O. A. (2018). Genetic diversity among Egyptian wheat cultivars using SCoT and ISSR markers. SABRAO J Breed Genet, 50(1), 36-45.
2. Altındal, D., Altındal, N., Akgün, İ. (2017). Tritikale (X Triticosecale Wittmack) Genotiplerinin ISSR-PCR Yöntemi ile Moleküler Düzeyde Tanımlanması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(3), 19-26.
3. Burkhamer, R. L., Lanning, S. P., Martens, R. J., Martin, J. M., & Talbert, L. E. (1998). Predicting progeny variance from parental divergence in hard red spring wheat. Crop Science, 38(1), 243-248.
4. Carvalho, A., Lima-Brito, J., Maçãs, B., & Guedes-Pinto, H. (2009). Genetic diversity and variation among botanical varieties of old Portuguese wheat cultivars revealed by ISSR assays. Biochemical Genetics, 47(3-4), 276-294.
5. Cömertpay, G., Baloch, F. S., Kilian, B., Ülger, A. C., & Özkan, H. (2012). Diversity assessment of Turkish maize landraces based on fluorescent labelled SSR markers. Plant Molecular Biology Reporter, 30(2), 261-274.
6. Dashchi, S., Abdollahi Mandoulakanı, B., DARVISHZADEH, R., & BERNOUSI, I. (2012). Molecular similarity relationships among Iranian bread wheat cultivars and breeding lines using ISSR markers. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 40(2), 254-260.
7. Demirel, F., Gurcan, K., & Akar, T. (2019). Clustering Analysis of Morphological and Phenological Data in Einkorn and Emmer Wheats Collected from Kastamonu Region. 5(11), 25-36.
8. Demirel, F., & Barış, E. R. E. N. (2020). Production Projection of Einkorn and Emmer Wheat Cultivated in Turkey. Journal of Agriculture, 3(1), 1-5.

9. Doyle, J.J. and Doyle, J.E., (1990). Isolation of Plant DNA From Fresh Plant Tissue. Focus, 12,13-15.
10. El-Assal, S. E. D., & Gaber, A. (2012). Discrimination capacity of RAPD, ISSR and SSR markers and of their effectiveness in establishing genetic relationship and diversity among Egyptian and Saudi wheat cultivars. American Journal of Applied Sciences, 9(5), 724.
11. Eren, B., 2014. Yoncaya (Medicago sativa L.) ait yabani aksesyonların, yerel çeşitlerin ve modern çeşitlerin morfolojik özellikler yönüyle karşılaştırılmaları. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kars. 39.
12. Eren, B., & Demirel, F. (2020). Fide Gelişim Dönemindeki Bazı Buğday Genotiplerinde Özellikler Arası Korelasyon Analizi. Journal of Agriculture, 3(1), 28-32.
13. Etminan, A., Pour-Aboughadareh, A., Mohammadi, R., Ahmadi-Rad, A., Noori, A., Mahdavian, Z., & Moradi, Z. (2016). Applicability of start codon targeted (SCoT) and inter-simple sequence repeat (ISSR) markers for genetic diversity analysis in durum wheat genotypes. Biotechnology & Biotechnological Equipment, 30(6), 1075-1081.
14. Gurcan, K., Demirel, F., Tekin, M., Demirel, S., & Akar, T. (2017). Molecular and agro-morphological characterization of ancient wheat landraces of turkey. BMC plant biology, 17(1), 171.
15. Gülşen, O., Mutlu, N. (2005). Bitki biliminde kullanılan genetik markırlar ve kullanım alanları. alatarım, 4(2), 27-37.
16. Harlan JR (1995). The Living Fields: Our Agricultural Heritage. Cambridge Univ. Pres. Cambridge. U. K.
17. Hubby, J.L., Lewontin, R.C., (1966). A molecular approach to the study of genic heterozygosity in natural populations. I. the number of alleles at different loci inDrosophila pseudoobscura. Genetics, 54(2): 577-594.
18. Jaccard P. (1912). The distribution of the flora in the alpine zone. New Phytol. 11(2):37–50.
19. Kaplan, B., 2020. Bazı Fırıncılık Ürünlerinde Siyez Buğday Unu Kullanımının Optimizasyonu, Ürün Kalitesi Ve Raf Ömrü Nitelikleri Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu. 129
20. Karabak, S., Taşçı, R., Ceyhan, V., Özbek, K., Arslan, H. Y. (2019). İhsangazi Tarlalarından Soframıza Kültür Mirası Siyez Buğdayı. Toprak Su Dergisi, 86-93.
21. Khaled, A. G. A., Motawea, M. H., & Said, A. A. (2015). Identification of ISSR and RAPD markers linked to yield traits in bread wheat under normal and drought conditions. Journal of Genetic Engineering and Biotechnology, 13(2), 243-252.
22. Kwon, S. J., Park, K. C., Kim, J. H., Lee, J. K., & Kim, N. S. (2005). Rim 2/Hipa CACTA transposon display; a new genetic marker technique in Oryza species. BMC genetics, 6(1), 1-13.
23. Kumar, S., Tamura, K., & Nei, M. (1994). MEGA: molecular evolutionary genetics analysis software for microcomputers. Bioinformatics, 10(2), 189-191.
24. Liu K, Muse SV (2005) PowerMarker: an integrated analysis environment for genetic marker analysis. Bioinformatics 21:2128–2129.
25. MA, Y. M., LI, S. S., FAN, Y. D., SUN, H. Y., LI, Y. X., & LI, R. J. (2006). Genetic Diversity of ISSR Loci for Wheat Cultivars of Huang-Huai Winter Wheat Region [J]. Journal of Plant Genetic Resources, 1.
26. OLGUN, M., AYTER, N. G., BAŞÇİFTÇİ, Z. B., TURAN, M., KOYUNCU, O., ARDIÇ, M., ... & TAKIL, E. (2015). Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Rapd ve Issr Analizleriyle Genetik Farklılıkların Belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 10(2), 94-101.
27. Peakall, R. O. D., & Smouse, P. E. (2006). GENALEX 6: genetic analysis in Excel. Population genetic software for teaching and research. Molecular ecology notes, 6(1), 288-295.
28. Rohlf, J.F., 2000. NTSYS-pc: Numerical Taxonomy and Multivariate Analysis System. Exeter Software, Setauket, New York.
29. Schulman, A.H., 2007. Molecular markers to assess genetic diversity. Euphytica, 158: 313 – 321.
30. Soorni, A., Nazeri, V., Fattahi, R., & Khadivi-Khub, A. (2013). DNA fingerprinting of Leonurus cardiaca L. germplasm in Iran using amplified fragment length polymorphism and inter-retrotransposon amplified polymorphism. Biochemical Systematics and Ecology, 50, 438-447.
31. Vavilov N (1994). Origin and Geography of Cultivated Crops. Cambridge Univ. Press. U. K.
32. Zengin, G. (2015). Bazı ilkel buğdaylarda kalite parametrelerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisanas Tezi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Selçuk Üniversitesi, Konya.
33. Zhu, Y., Hu, J., Han, R., Wang, Y., & Zhu, S. (2011). Fingerprinting and Identification of Closely Related Wheat ('Triticum aestivum'L.) Cultivars Using ISSR and Fluorescence-Labeled TP-M13-SSR Markers. Australian journal of crop science, 5(7), 846.
34. Zohary DandHopf M (1988). Domestication of Plants in the Old World. Clarendon Press, Oxford, UK.