Determination Agromorphological Characteristics of Some Emmer Wheat (Triticum dicoccum L.) Genotypes by Biplot Analysis Method

Öz

In this study, 16 emmer wheat (Triticum dicoccum L.) genotypes were used as material. The characteristics of 16 genotypes planted as grain number of per spike (DS), grain yield (TV), biological yield (BV), harvest index (HI), plant height (BB) and spike length (BU) were investigated. Relationships between the researched agricultural characters were evaluated by correlation and biplot analysis. As a result, It was concluded that selection can be made from genotypes that stand out with their harvest index and spike length characteristics that positively and significantly affect the grain yield. Also, It was concluded that the studies could be continued by choosing the genotypes with numbers G6, G9, G14, and G16.

Anahtar Kelimeler

• Emmer wheat
• selection
• correlation coefficients

Bazı Gernik Buğday (Triticum dicoccum L.) Genotiplerinin Agromorfolojik Özellikleri ve Biplot Analiz Yöntemiyle İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada bazı agromorfojik özelliklerinin incelenmesi için materyal olarak 16 adet gernik buğdayı (Triticum dicoccum L.) genotipleri kullanılmıştır. Yazlık olarak ekilen 16 genotipin başakta dane sayısı (DS), başakta tane verimi (TV), biyolojik verimi (BV), hasat indeksi (Hİ), bitki boyu (BB) ve başak uzunluğu (BU) özellikleri incelenmiştir. İrdelenen tarımsal karakterler arasındaki ilişkiler, korelasyon ve biplot analizleriyle değerlendirilmiştir. Tane verimini olumlu ve önemli yönde etkileyen hasat indeksi ve başak uzunluğu özellikleriyle öne çıkan genotiplerden seleksiyon yapılabileceği ve G6, G9, G14, ve G16 numaralı genotiplerin seçilerek çalışmaların sürdürülebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gernik buğday
• seleksiyon
• korelasyon katsayıları

Kaynakça

1. Addinsoft, S. X. V. (2015). 01: Data Analysis and Statistics Software for Microsoft Excel. Addinsoft: Paris, France.
2. Akan, K., & Akcura, M. (2018). GGE biplot analysis of reactions of bread wheat pure lines selected from central anatolian landraces of Turkey to leaf rust disease (Puccinia triticina) in multiple location-years. Cereal Research Communications, 46(2), 311-320.
3. Akçura, M., & Topal, A. (2009). İç Anadolu Bölgesi yerel ekmeklik buğday populasyonlarından seçilen saf hatların tane verimi ve kalite özellikleri yönünden bazı tescilli çeşitlerle karşılaştırılması. Ülkesel Tahıl Sempozyumu, 59-69.
4. Atar, B., & Kara, B. (2017). Comparison of grain yield and some characteristics of hulled, durum and bread wheat genotypes varieties. Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology, 5(2), 159-163.
5. Boru, K., Yıldırım, S., & Çifci, E. A. (2019). Ekmeklik Buğday Genotiplerinde Verim ve Verim Öğelerinin Korelasyon ve Path Analizi ile İncelenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(3), 379-387.
6. Coşkun, İ., Tekin, M., & Akar, T. (2019). Türkiye Kökenli Diploid ve Tetraploid Kavuzlu Buğday Hatlarının Bazı Agro-morfolojik Özellikler Bakımından Tanımlanması. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 5(2), 322-334.
7. Coşkun, İ., Tekin, M., & Akar, T. Türkiye Kökenli Diploid ve Tetraploid Kavuzlu Buğday Hatlarının Bazı Agro-morfolojik Özellikler Bakımından Tanımlanması. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 5(2), 322-334.
8. Çığ F,., & Karaman, M. (2019). Güneydoğu Anadolu Orijinli Yerel Makarnalık Buğday (Triticum durum Desf.) Genotiplerinin Bazı Tarımsal Karakterler Bakımından Değerlendirilmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 10-19.

9. Demirel, F., Gurcan, K., & Akar, T. (2019). Clustering Analysis of Morphological and Phenological Data in Einkorn and Emmer Wheats Collected from Kastamonu Region. International Journal of Scientific and Technological Research. 5(11), 25-36.
10. Genç, İ. (1974). “Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve verime Etkili Başlıca Karakterler Üzerinde Araştırmalar” Çukurova Üniv. Ziraat Fak. Yay, (82).
11. Gollin, D., Smale, M., & Skovmand, B. (2000). Searching an ex situ collection of wheat genetic resources. American Journal of Agricultural Economics, 82(4), 812-827.
12. Gurcan, K., Demirel, F., Tekin, M., Demirel, S., & Akar, T. (2017). Molecular and agro-morphological characterization of ancient wheat landraces of turkey. BMC plant biology, 17(1), 171.
13. Güngör, H., & Dumlupınar, Z. (2019). Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Çeşitlerinde Bazı Tarımsal Özellikler Bakımından Korelasyon ve Path Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(6), 851-858.
14. Heun, M., Schäfer-Pregl, R., Klawan, D., Castagna, R., Accerbi, M., Borghi, B., & Salamini, F. (1997). Site of einkorn wheat domestication identified by DNA fingerprinting. Science, 278(5341), 1312-1314.
15. İpeksever, F., & Özberk, İ. (2019). Yalın ve Karışık Olarak Yetiştirilen Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özellikleri ile Ekonomik Getirilerinin İncelenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 28(2), 80-91.
16. Kırtok, Y., 1997. Genel Tarla Bitkileri. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı No:30, Adana, 114s
17. Lev-Yadun, S., Gopher, A., & Abbo, S. (2000). The cradle of agriculture. Science, 288(5471), 1602-1603.
18. Orhan, H., & Kaşıkçı, D. (2002). Path, korelasyon ve kısmi regresyon katsayılarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi. Hayvansal Üretim, 43(2), 68-78.
19. Özlem Kurt Polat, P., Aydoğan Çifci, E., Yağdi, K. (2015): Ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.)’da tane verimi ile bazı verim ögeleri arasındaki ilişkilerin saptanması. Journal of Agricultural Sciences 21(3): 355-362.
20. Pagnotta, M.A., Mondini, L., Atallah, M.F., (2005). Morphological and Molecular Characterization of Italian Emmer Wheat Accessions. Euphytica, 146(1-2), 29-37.
21. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS. Routledge.
22. Sözen, E., & Yağdı, K. (2005). Bazı ileri makarnalık buğday hatlarının tarımsal özellikleri üzerine araştırmalar. ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 2(2), 51 – 57.
23. Tosun, O. & Yurtman, N. (1973). “Ekmeklik Buğdaylarda Verime Etkili Başlıca Morfolojik ve Fizyolojik Karakterler Arasındaki İlişkiler”, Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yıllığı, 23, 434-441.
24. Tugay, M.E. (1978). “Dört Ekmeklik Buğday Çeşidinde Ekim Sıklığı ve Azotun Verim, Verim Komponentleri ve Diğer Bazı Özellikler Üzerine Etkileri”, Ege Üniv. Zir. Fak. Yayınları, (316).