Türkiye Florası İçin Doğallaşmış Egzotik Araujia sericifera Brot. Türünün Anatomik ve Mikromorfolojik Özellikleri

Araujia sericifera Broth., known as Ağaç bamyası and Bağ bamyası in Türkiye, is an exotic ivy species that is used in various fields such as food, textile and medicine, as well as being a widely cultivated landscape plant worldwide. In this study, the comprehensive stem and leaf anatomy and micromorphology of A. sericifera taxa were investigated for the first time using light microscopy and Scanning Electron Microscopy (SEM) on populations from different habitats. The most characteristic anatomical features were the presence of sclerenchyma cell groups in the primary stem cortex, collenchyma and palisade parenchyma beneath the epidermis, bicollateral vascular bundles, laticifers and druse crystals in the stem, petiole and midrib regions, and paracytic and anomocytic stomata in the bifacial and hypostomatic leaves. SEM examinations revealed that the stem and petiole surfaces were covered with dense multicellular, short-crisped hairs, the upper leaf surface with sparse, multicellular, short-crisped hairs and radially striated epicuticular wax, and the lower leaf surface with dense, multicellular canescent-tomentose hairs and dense wavy-striated epicuticular wax. Of the glandular structures, laticifers were multicellular and articulated, and “colleter” glandular hairs were located at the base of the petiole and leaf blade, and each was defined as the standard type consisting of a short, non-secretory stalk and a conical, undivided secretory head. The results showed that A. sericifera specimens grown in arid environments had thicker palisade parenchyma and fewer and smaller stomata compared to specimens grown in humid environments.

Türkiye’de Ağaç bamyası ve Bağ bamyası isimleri ile tanınan Araujia sericifera Brot., dünya çapında yaygın olarak yetiştirilen bir peyzaj bitkisi olmasının yanı sıra gıda, tekstil ve tıp gibi farklı alanlarda da faydalanılan egzotik bir sarmaşık türüdür. Bu çalışmada A. sericifera taksonlarının kapsamlı gövde ve yaprak anatomisi ve mikromorfolojisi, farklı habitatlarda yetişen popülasyonlar üzerinden ışık mikroskobu ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) kullanılarak ilk kez incelenmiştir. Primer gövde korteksinde sklerenkima hücre grupları, gövde, petiyol ve ortadamar bölgesinde epidermis altında kollenkima ve palizat parenkiması, bikollateral iletim demetleri, latisiferler ve druz kristallerinin bulunması, bifasiyal ve hipostomatik yaprakta ise parasitik ve anomositik stomaların varlığı en karakteristik anatomik özellikler olarak saptandı. SEM incelemelerinde, gövde ve petiyol yüzeylerinin yoğun, çok hücreli kısa kıvrık tüylerle, yaprak üst yüzeyin seyrek, çok hücreli kısa kıvrık tüyler ve radyal çizgili epikutikular mumla, yaprak alt yüzeyin ise yoğun, çok hücreli gri karışık sık tüyler ve yoğun dalgalı çizgili epikutikular mum tabakasıyla kaplı olduğu tespit edildi. Salgı yapılarından latisiferlerin çok hücreli eklemli olduğu, “colleter” salgı tüylerinin ise petiyol ve yaprak ayasının taban kısımlarında konumlandığı ve her birinin kısa, salgı yapmayan bir sap ve konik, bölünmemiş salgı yapan bir baş kısmından oluşan standart tip olarak tanımlandığı belirlendi. Elde edilen sonuçlar, kurak ortamlarda yetişen A. sericifera örneklerinin nemli ortamda yetişen örneklere kıyasla daha kalın palizat parenkiması ile daha az sayıda ve küçük boyutlarda stomalara sahip olduğunu göstermiştir.