Yumuşak ve Sert Su Koşullarinda Karadeniz alabaliği (Salmo coruhensis) Dokularinda Civa (Hg) Birikiminin Belirlenmesi

Bu çalışmada yumuşak ve sert su koşullarında 30 gün boyunca Civa-II-klorüre maruz bırakılan Karadeniz alabalığı (Salmo coruhensis)'nın çeşitli dokularında ağır metal olarak civa birikimi araştırılmıştır. Ağır metal içeren sucul ortamın oluşturulduğu akvaryumlarda Civa-II-klorür konsantrasyonları 0.05 ve 0.5 mg/L olarak alabalıklar için akut konsantrasyonların altında (96h-LC₅₀:0.81 mg/L) olacak şekilde ayarlandı. 30 gün boyunca yumuşak ve sert su koşullarında her iki konsantrasyondaki Civa-II-klorür konsantrasyonlarına maruz bırakılan balık bireylerinin solungaç, kas, karaciğer ve içorganlarını içeren çeşitli doku örnekleri alındı. Bu doku örneklerinde biriken metal seviyeleri ICP-OES sistemiyle hidrür metodu kullanılarak analiz edildi.

                Analiz sonuçları incelendiğinde, düşük konsantrasyonda Civa-II-klorüre (0.05 mg/L) maruz bırakılan balık bireylerinin dokularında yumuşak su ortamında ortalama 0.105 mg/kg civa birikimi söz konusu iken sert su koşullarında 0.062 mg/kg civarında olacak şekilde çok daha az miktarda olduğu görülmüştür. Diğer yandan yüksek konsantrasyonda (0.5 mg/L) ise balık doku örneklerinde civa birikiminin düşük konsantrasyona göre yüksek düzeyde yumuşak su koşullarında 0.628 mg/kg iken sert su koşullarında 0.193 mg/kg düzeyinde birikim olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Doğu karadeniz tatlısu kaynakları ve belirli dönemlerde deniz kıyılarında yaşayan, bölge açısından endemik bir tür olarak bilinen Karadeniz alabalığının civa kirliliği durumunda dokularında ağır metal birikiminin yumuşak su koşullarında sert sulara nazaran çok daha fazla birikim olacağı belirlenmiştir. Doğu Karadeniz tatlısu kaynaklarının çok yumuşak su karekterinde olması bu açıdan oldukça önemlidir. Diğer yandan doku örneklerinde oluşan metal birikimi incelendiğinde karaciğer>içorganlar>solungaç>kas şeklinde sıralanmış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yüksek konsantrasyonda (0.5 mg/L) Civa-II-klorüre maruz bırakılan bireylerdeki ağır metal birikiminin yumuşak su koşullarında Türk Gıda Kodeksi ve Su Ürünleri Kanuna göre belirlenen sınır değeri (0.5 mg/kg) aştığı halde sert su koşullarında altında kaldığı görülmüştür.

In this study, it has been investigated that the heavy metal accumulation in the tissues of Black Sea trout treated to mercuric chloride during 30 days in the soft and hard water medium. Soft water and hard water  in the aquarium medium have 50-60 and 120 mg CaCO₃/L, respectively. The fishes were kept in ten aquariums during tests. Mercuric chloride concentrations in the aquarium were 0.05 and 0.5 mg/L. After mercuric chloride treatment during 30 days in the soft and hard water medium, the fish tissues were seperated to muscle, gills, liver and internal organs. Accumulated metal levels in the tissues of the fish has been analysed with ICP-OES system.

                According to results, mercury accumulation in the tissues of the fish treated mercuric chloride at low concentration (0.05 mg/L) were as 0.105 mg/kg in the soft water while as 0.062 mg/kg in the hard water medium. On the other hand, mercury accumulation in the tissues of the fish treated mercuric chloride at high concentration (0.5 mg/L) were as 0.628 mg/kg in the soft water while as 0.193 mg/kg in the hard water medium. Heavy metal accumulation in the tissues were more in the soft water than in hard water medium and the mercury accumulation in the fish tissues at the high level concentrations of  mercuric chloride (0.5 mg/L) in soft water medium exceed to the maximum acceptible mercury value according to Turkish Food Regulations.